U poneđeljak veče, u vrijeme kad je ministarka kulture i medija lično u Herceg Novom na široka vrata uvodila i doktorski sprovodila cenzuru javne riječi, u Budvi je na otvaranju festivala Ćirilicom Joanikije asimilovao sve što je umom obuhvatiti mogao.
Već smo navikli da se crnogorsko nasljeđe deklarativno prepisuje u srpsko. No ovđe je Joanikije zahvatio široko, pa je pod srpski plašt stavio i bugarsko i staroslovensko
Počeo je time da je „ćirilično pismo obilježilo duhovnost, kulturu i poslednjih više od 11 vjekova istorije većine slovenskih naroda“, a onda prelazi na to da je „srpska ćirilica za nepunih 12 vjekova svog postojanja imala svoj razvoj, svoja povremena stradanja i stagniranja, zabranjivana i gonjena, bombardovana i spaljivana, ali je doživljavala nove procvate, obnove i prosvetljenja, istrajna i izdržljiva, žrtvena ko Mali Radojica, svagda junačna ko njeni Srbi pod vođstvom Svetog Petra Cetinjskog i Karađorđa“.
Prvo je razlikom brojeva („više od 11“ i „nepunih 12“) pokušao stvoriti dojam da je srpska ćirilica imala makar mrvu duži razvoj od drugih slovenskih naroda, a onda srpsku ćirilicu personifikovao u stradalnicu koja se žrtvovala, koja je čak i bombardovana. U ovome patetičnome diskursu falilo je samo još da su joj klinci pod nokte ukivani, ali i bez toga je sigurno mogla izazvati koju suzu ili makar najež vjerne publike.
No sijedoj se bradi može oprostiti patetika. Falsifikati već ne smiju proći bez komentara.
U svojoj kratkoj beśedi Joanikije veli ovako: „Ćirilica kod Srba nije samo pismo prebogate srpske književnosti u njenom blistavom kontinuitetu. Ona otkriva i dugu neprekidnu putanju pravne nauke kod Srba, od Zakona sudnog iz 9. vijeka, preko Zakonopravila Svetog Save i Dušanovog Zakonika, od Stege Svetog Petra Cetinjskog do Opšteg imovinskog zakonika Valtazara Bogišića. Prema tome ona nepogrešivo obilježava i istoriju srpske državnosti.”
Već smo navikli da se crnogorsko nasljeđe deklarativno prepisuje u srpsko. No ovđe je Joanikije zahvatio široko, pa je pod srpski plašt stavio i bugarsko i staroslovensko. Taj Zakon sudni, kako ga on naziva, zapravo je pravni tekst Zakon sudnji ljudem, koji je nastao krajem 9. ili u 10. vijeku, a koji pripada bugarskom kulturnom nasljeđu.
Zakon nije pisan srpskom ćirilicom, niti srpskim jezikom. U pitanju je staroslovenski tekst, koji čak i nije sačuvan u izvornome obliku, no u nekoliko vjekova kasnijem prijepisu u ruskome zborniku. Kao mjesto nastanka uglavnom se spominje Bugarska ili Velika Moravska, rijetki pominju Makedoniju, a vezuje se za bugarske vladare – kneza Borisa ili sina mu, cara Simeona.
Na osnovu ovih podataka, potvrđenih u brojnim naučnim tekstovima od Srbije do Rusije, sami prosudite kako Zakon sudnji ljudem može biti srpski tekst i do koje to srpske države iz 9. ili 10. stoljeća ovaj tekst može voditi i dokazivati navodnu istoriju srpske državnosti.
Jedino što ova tvrdnja može „nepogrešivo“ biti jeste – lažna.
Da bi napravio tobožnji kontinuitet „srpske državnosti“, Joanikije je zavukao ruku duboko u crnogorsko nasljeđe. Tu je prvo zagrabio Stegu Petra I Petrovića, koju je donio „zbor Crnogorskoga obščestva“. U njoj se pominju „Srblji“, i to samo jedanput kroz mitološki primjer izdajnika Vuka Brankovića (odmah uz Judu). U ostatku teksta jedini etnonim je crnogorski, od srpskoga ni traga.
I Opšti imovinski zakonik Valtazar Bogišić pisao je za Knjaževinu Crnu Goru, kako i u imenu toga zakonika stoji. Nastao je na osnovu običaja crnogorskih, za Crnogorce i govori o Crnogorcima.
Dakle, od sve silne „istorije srpske državnosti“ ostadoše samo dva slova nemanjićka: Nomokanon Sv. Save i Zakonik cara Dušana.
Upravo je ovaj govor lidera Mitropolije crnogorsko-primorske pokazatelj koliko se i kako srpska istorija ispunjava tuđim da bi se dao prizvuk dugotrajnosti i tobož bogatstva – u jednome potezu od Nemanjića do Petrovića, a onda nazad po ostatak.
Dośetio se pripovjedač u jednome trenu da je prebrzo došao od Nemanjića do Petrovića, te se pripovrnuo da potkači Crnojeviće, pa veli: „Ćirilica je na zalasku Carstva Nemanjića ostala srpskom rodu kao jedina zastava slave i slobode, koju na Cetinju pod Orlovim kršem hrabro podiže gospodar Đurđe Crnojević osnivanjem prve srpske ćirilične štamparije. Njena pismena zablistaše u gizdavoj Veneciji otkuda svojom duhovnom svjetlošću obasjaše sve srpske zemlje trudom i iždivenijem znamenitog srpskog štampara Božidara Vukovića Podgoričanina.“
Da bi napravio tobožnji kontinuitet „srpske državnosti“, Joanikije je zavukao ruku duboko u crnogorsko nasljeđe. Tu je prvo zagrabio Stegu Petra I Petrovića
Sve je u ovome pasusu srpsko, osim Cetinja i Venecije. Prisvajanje štamparije Crnojevića toliko je rezolutno da izgleda kao da tome dokazi i ne trebaju, kao da je stvarno bila želja Đurđeva da doprinese srpskoj istoriji. Pritom veli da je ona podignuta „na zalasku Carstva Nemanjića“, kao da između okupatorske vladavine Nemanjića teritorijom Crne Gore i države Crnojevića nije prošao čitav jedan vijek, u kojem je Joanikije progutao, recimo, dinastiju Balšića. Jasno je da je ovim zbijanjem vremenskoga toka želio prikazati da „zalaska“ (nepoetski bi bilo reći propasti) izmaštane srpske države nikad nije ni bilo jer taman što je krenula da zađe, eto Đurđa da joj podigne štampariju.
Slijedi još jedan iskorak dogmatske logike: „Tragovi srpske ćirilice kroz našu istoriju otkrivaju nam kako smo vjekovima sabirali znanja iz teologije i filosofije, istorije i zemljopisa, matematike, muzike i medicine, astronomije i fizike, pa nije čudo što je srpski narod stekao svjetsku slavu i na polju prirodnih nauka kroz Teslu, Pupina i Milankovića“.
I to vam je to, i da su ili i ako su sva trojica Srbi, svi su karijeru ostvarili i slavu stekli na engleskome i njemačkome jeziku (s izuzetkom donekle Milankovića). No to ne ometa crkvenoga lidera jedne od eparhija u Crnoj Gori da njihovo naučno djelo u svojoj pripovijesti zadoji ćirilicom, ne bi li puku prikazao da je ćirilica kičma koja srpski nacionalni organizam drži uspravnim. Ipak, jasno proizilazi iz ove beśede da je prije riječ o PVC lutki no o živome organizmu. Kakav su joj mitomanski život udahnuli, jasno pokazuje to što s ćirilicom Joanikije povezuje nepismenoga Karađorđa, koji je nekako uspijevao tek da se potpiše.
