Referendum o nezavisnosti Crne Gore 2006. je, bez sumnje, jedan od najznačajnijih datuma u hiljadugodišnjoj crnogorskoj istoriji. Bila je to civilizacijska odluka ove generacije da se obnovi sopstveni politički subjektivitet, da se istorija vrati u ruke građana, a identitet izvuče iz tuđih projekcija. U tom datumu sabrane su i Duklja, i Zeta, i Petrovići, i antifašizam i savremena građanska ideja — sve ono što je kroz vjekove pokušavano da se prekine, ospori ili preimenuje.
Zato jubilej, dvadeset godina obnove nezavisnosti nije puka mjera vremena, nego jedan kolektivni psihološki svjetionik da smo, za razliku od današnje apatije i kukavičluka, prije samo 20 godina bili kadri da uradimo nemoguće. Da budemo hrabri, neustrašivi i trijumfalni.
Maj je naš tvrdi dokaz da crnogorski alhemičarski manir trajanja nije mit, već naša karakterna konstanta. Ovaj datum i njegov jubilej moćno nas podsjećaju da smo mogli — i da ćemo moći — sve. Za nezavisnost smo se, kao i uvijek, morali izboriti. Jer nam država nije došla kao poklon, već je, prije svega, izbor. A taj je izbor jednom već odbranjen — jasno, demokratski i nepovratno.
Kako je onda moguće da gotovo polovina crnogorskih opština neće proslaviti ovaj jubilej? Kako je moguće da će crnogorski gradovi masovno ignorisati datum koji nam je vratio dostojanstvo, optimizam i samopoštovanje?
I nije istina, kako su izvijestili neki mediji, da su se na tako sraman čin odlučili samo Pljevlja i Herceg Novi. Na upit CGO-a opštinama na ovu temu, da neće proslaviti Dan nezavisnosti ni na koji način, eksplicitno su potvrdile Andrijevica, Berane, Plužine, Zeta, Tivat, Pljevlja, Herceg Novi i Mojkovac.
118
Dodatno, iz Glavnog grada su naveli da je zahtjev CGO-a proslijeđen Turističkoj organizaciji Podgorice kao nadležnoj. Iz TO je stigao odgovor da nema planiranih aktivnosti za obilježavanje 20 godina od obnove nezavisnosti i da su od Vlade Crne Gore obaviješteni da će ona preuzeti organizaciju jubileja — što se razlikuje od odgovora zamjenice gradonačelnika objavljenog u medijima.
Pljevlja, na primjer, u svom budžetu imaju planirana sredstva za proslavu državnih praznika. S obzirom na to da ta opština ne slavi državne praznike Crne Gore, pitam se — koje će to države slaviti?
Mimo navedenih opština, ima i drugih koje nisu eksplicitno saopštile da neće obilježavati državni praznik, ali... Nikšićka vlast je, na primjer, saopštila da „će pratiti državnu proslavu“, ali da nema planirane aktivnosti. Tuzi su odgovorile da nemaju aktivnosti u svojoj opštini, već da su se fokusirale na događaj u Tirani u saradnji sa našom ambasadom tamo. Jedanaest opština uopšte nije odgovorilo na upit.
Nije mnogo bolja ni sama državna vlast. Iako su formirali odbor još u decembru, on se tek nedavno jednom sastao. Ne znamo ni ko će producirati događaj, ni šta je sadržaj, niti kako je moguće sprovesti takvu produkciju u ovom roku. Kao neko ko je profesionalno verziran — odgovoriću vam: nikako. Osim ukoliko mimo javnog poziva ili konkursa neko već nije dobio taj posao, a sami poziv služi kao paravan za namješteni dil.
Jedna je ravan problema kada se posmatraju opštine kojima vlada ova licemjerna, antidržavna politička klasa: to su moralne amebe kojima basta da vode državu protiv koje su se borili i da primaju nagrade i apanže koje nose naziv njenih državnih praznika.
Sasvim druga je kada ovaj jubilej ignorišu opštine i politike koje njima upravljaju, a koje su i same intenzivno učestvovale u izgradnji tekovina 21. maja. One politike koje su danas disciplinovane privilegijama i koje su se lako i kukavički odrekle 2006. godine.
Što reći o državi koja praktično ne slavi 20 godina svoje nezavisnosti? Sama ta činjenica govori sve.
No, drugovi veleizdajnici — nemojte se prevariti. Slaviće vam cijela Crna Gora, sa vama ili bez vas, a najviše na Cetinju. Gdje drugo?
Slaviće toliko strastveno i glasno da će vas od tog slavlja biti stid. Jer takav jubilej se slavi tako da zasija moćno, da bi se svaki parazit mogao jasnije vidjeti — čak i onda kada se pravi mrtav i u tišini krije „dok ne prođe“.
A proći neće. Nikad.
Ako smo mogli prije 20 godina — možemo i danas.
