- Ovo je istinita priča o Ljubu fon Henčelu, sinu Eufemije, šćeri St. M. Ljubiše, tolstojevcu, pacifisti koji je ipak učestvovao u dva svjetska rata. Kako je njegov predak 1870. zamijenio svoje francusko prezime njemačkim, tako je i Ljubo, u vrijeme okupacije u Beogradu, zamijenio tuđe prezime za naše. Novo mu je dao 1942. zemljak po majci, dr Božidar Perazić, lični ljekar kralja Nikole. U oslobođeni Beograd 20. X 1944. ušao je major Ljubo Perazić na bijelome konju, u društvu dr Ivana Ribara. Ali 1948, zbog nejasne uloge u bjekstvu đenerala Arsa Jovanovića, čitava njegova djelatnost u toku i poslije rata postala je sumnjiva, i on je dospio u istražni pritvor! Tako je dobio dovoljno vremena da preispita svoj život i svoj odnos prema ratu, prema Tolstojevom mirotvorstvu i Hitleru kao simbolu rasističkog, rušilačkog mentaliteta. Ovo su njegova „sićanja iz pržuna“, kako bi rekla njegova žena, Splićanka – zapisao je Rotković umjesto predgovora na početku romana „Ja, Tolstoj i Hitler“, čiji je podnaslov „Anđeo koji plače“.
Čedomir Bogićević, jedan od recezanata romana, smatra da je autor u ovom djelu sastavio čudesne varijetete narodnog jezika kao književne forme, obogativši crnogorski književni izraz, unoseći u nj toplinu srca, razboritu i filozofsku misao“
- To je čudesna simbiotika u ovome romanu koji pretresa pitanja civilizacije, istorijskih zakonitosti, odgovornosti socijabiliteta za ljudska nedjela, koja nadilaze subjektivnu krivicu, i tretira pitanje moralnosti, pravde i pravičnosti , slobode i ropstva, a to može samo autor kakav je Radoslav Rotković, koji je u svojoj stvaralačkoj djelatnosti objedinio sve fenomene ljudskog uma – zapisao je Bogićević.
(Foto: veengle.com)
