Uprava za zaštitu kulturnih dobara naložila je Srpskoj pravoslavnoj crkvi – Eparhiji mileševskoj, Crkvenoj opštini Ilino brdo, da sa konaka Manastira Dubočica kod Pljevalja ukloni solarne panele i spoljne jedinice klima uređaja, jer su postavljeni u okviru zaštićene okoline kulturnog dobra Crkva manastira Dubočica, bez znanja i saglasnosti te institucije, navodi Pobjeda.
To je navedeno u Rješenju Uprave za zaštitu kulturnih dobara, koje je 30. aprila donijela direktorica te institucije dr Petra Zdravković.
Vraneš pomogao
Prema dostupnim podacima, Eparhija mileševska solarne panele nije postavila u sopstvenoj režiji. Predsjednik Opštine Pljevlja Dario Vraneš ranije je izjavio da su solarni paneli za konake Manastira obezbijeđeni zahvaljujući zalaganju predsjednika Odbora direktora Rudnika uglja Dragoljuba Krezovića, rukovodioca Regionalnog centra Nikšić Marinka Koprivice i uz skromnu pomoć Opštine Pljevlja. Ova tri subjekta, zajedno sa Eparhijom mileševskom, nijesu poštovali Zakon o zaštiti kulturnih dobara, dakle nijesu tražili konzervatorske uslove od Uprave, niti dobili saglasnost na konzervatorski projekat.
Vraneš je u februaru ove godine, kako su prenijele Pljevaljske novine, izjavio da je „višedecenijski problem snabdijevanja električnim energijom Manastira i konaka konačno riješen“.
“Razvoj opštine niko ne može zaustaviti”, kazao je Vraneš.
Sada se Rješenjem Uprave nalaže SPC-u, odnosno Eparhiji mileševskoj - Crkvenoj opštini Ilino brdo, vraćanje u prvobitno stanje konaka Manastira Dubočica, koji se nalazi na katastarskoj parceli broj 1716 KO Otilovići 1, u okviru zaštićene okoline kulturnog dobra Crkva manastira Dubočica. Kako se precizira u izreci Rješenja, radnje je neophodno sprovesti radi uklanjanja solarnih panela sa krova, kao i spoljašnjih jedinica klima uređaja sa navedenog objekta. Rok za izvršenje je 30 dana od dana prijema Rješenja, pri čemu se mora voditi računa da se ne ugroze kulturne vrijednosti predmetnog dobra.
Uprava je u obrazloženju Rješenja navela da je došla do saznanja da su u okviru zaštićene okoline kulturnog dobra Crkva manastira Dubočica, na krovu konaka, postavljeni solarni paneli bez njenog znanja i saglasnosti. Pregledom na licu mjesta, koji su obavila stručna lica Uprave, konstatovano je da su na objektu konaka ugrađeni paneli na krovu oba krila, kao i da su vidljive spoljne jedinice klima uređaja na oba dijela konaka.
Navodi se da je krov predmetnog objekta viševodan, te da su na dvije krovne ravni postavljeni solarni paneli koji „negativno utiču na vizuelni identitet kulturnog dobra“. Iz toga je Uprava zaključila da je sa objekta neophodno ukloniti i solarne panele i spoljne jedinice klima uređaja.
Pravila zaštite
Ovaj slučaj još jednom otvara pitanje poštovanja elementarnih pravila zaštite kulturne baštine, posebno u zaštićenoj okolini kulturnih dobara, gdje nijesu dozvoljene intervencije koje mogu promijeniti izgled, integritet, ambijentalne vrijednosti ili vizuelni identitet dobra bez prethodno sprovedene procedure i saglasnosti nadležnog organa. Sa druge strane, sva dosadašnja rješenja Uprave za zaštitu kulturnih dobara, upućivana eparhijama Srpske pravoslavne crkve, ostajala su „mrtvo slovo na papiru“ jer nikada nije bilo volje države i drugih inspekcijskih organa koji bi pomogli Upravi da njena rješenja budu izvršena. Tako su u posljednjih nekoliko decenija bespravno nikli brojni konaci i izvršene nedopustive izmjene, degradacije i devastacije crkava i manastira u kojima gazduje Srpska pravoslavna crkva u Crnoj Gori. Pobjeda je, samo u posljednjih pet godina, pisala o takvim primjerima u manastirima Ćelija Piperska, Duga, Kosijerevo, Moračnik, Vranjina...
Vrijedan reprezent sakralne arhitekture crnogorske baštine
Manastir Dubočica sa crkvom posvećenom Sv. Nikoli prvobitno se nalazio u dolini rijeke Ćehotine, u blizini sela Dubočice. U članku na Portalu Analitika, konzervator Ivan Kern podsjetio je da je stvaranjem akumulacije na rijeci Ćehotini za potrebe termoelektrane u Pljevljima, manastir 1983. godine izmješten na novu lokaciju, i danas se nalazi u selu Otilovići, neposredno uz put Pljevlja – Slijepač Most. Kao vrijedan reprezent sakralne arhitekture crnogorske kulturne baštine 1957. godine proglašen je zakonom zaštićenim spomenikom kulture i kao takav upisan u Registar.
Za manastirsku crkvu zna se da je podignuta 1565, i iste godine je živopisana o čemu govori natpis na zapadnom zidu naosa, iznad vrata. Tokom 16. i 17. vijeka u manastiru je radila i prepisivačka škola što svjedoči o njegovoj važnosti u ovom kraju. Tokom vremena crkva je više puta stradala, posebno u 18. vijeku. Obnovljena je 1762. godine.
