Kolagen je jedan od najvažnijih proteina u ljudskom organizmu i ima značajnu ulogu u očuvanju zdravlja kože, kostiju, hrskavice, tetiva i ligamenata. Iako se posljednjih godina sve više govori o suplementima kolagena, određene namirnice ga prirodno sadrže, dok druge organizmu obezbjeđuju nutrijente neophodne za njegovu proizvodnju.
Kolagen je glavni strukturni protein vezivnog tkiva. Organizam ga prirodno proizvodi, ali se njegova proizvodnja s godinama postepeno smanjuje. Zbog toga koža može gubiti elastičnost, a promjene se mogu odraziti i na zdravlje zglobova i drugih tkiva.
Namirnice koje prirodno sadrže kolagen
Jedan od poznatijih izvora kolagena je supa od kostiju. Priprema se dugim kuvanjem životinjskih kostiju, hrskavice i vezivnog tkiva, tokom kojeg se dio kolagena razgrađuje u želatin. Količina kolagena u gotovoj supi može se razlikovati u zavisnosti od vrste kostiju, načina pripreme i dužine kuvanja.
Kolagen se nalazi i u pilećoj koži, kao i u koži i kostima ribe. Posebno se izdvajaju riblje kože, koje se koriste i kao sirovina za proizvodnju preparata kolagena.
Među namirnicama koje sadrže kolagen su i svinjska koža, goveđe tetive i hrskavica. Želatin, koji se koristi za pripremu različitih poslastica, takođe se dobija preradom kolagena životinjskog porijekla.
Ipak, važno je znati da se kolagen iz hrane tokom varenja razgrađuje na manje peptide i aminokiseline. Organizam ih zatim koristi za različite potrebe, uključujući i proizvodnju sopstvenog kolagena.
Koje namirnice pomažu u proizvodnji kolagena?
Osim hrane koja prirodno sadrži kolagen, važnu ulogu imaju i namirnice koje organizmu obezbjeđuju nutrijente potrebne za njegovu proizvodnju.
Vitamin C je posebno važan jer učestvuje u procesu stvaranja kolagena. Dobri izvori ovog vitamina su paprika, kivi, pomorandža, limun, jagode i brokoli. Zbog toga je korisno redovno konzumirati voće i povrće bogato vitaminom C.
Za normalnu proizvodnju kolagena važni su i cink i bakar. Cink se može naći u mesu, jajima, morskim plodovima i sjemenkama bundeve, dok su orašasti plodovi, sjemenke i kakao dobri izvori gvožđa.
Ne treba zanemariti ni proteine, jer organizam iz njih dobija aminokiseline koje koristi za izgradnju različitih tkiva. Jaja, riba, piletina, mahunarke i mliječni proizvodi mogu biti dio uravnotežene ishrane koja obezbjeđuje dovoljan unos proteina.
Može li ishrana zamijeniti suplemente kolagena?
Iako pojedine namirnice sadrže kolagen, to ne znači da će on njihovom konzumacijom direktno dospjeti u kožu ili zglobove. Nakon varenja organizam koristi nastale aminokiseline i peptide u skladu sa svojim potrebama.
Istraživanja o suplementima kolagena ukazala su na određene moguće koristi za hidrataciju i elastičnost kože, ali rezultati nijesu jednaki u svim studijama, a potrebna su i dodatna kvalitetna istraživanja. Zbog toga ih ne treba posmatrati kao neophodan dodatak ishrani niti kao zamjenu za raznovrsnu i uravnoteženu ishranu.
Za očuvanje normalne proizvodnje kolagena važnije je obezbijediti dovoljan unos proteina, vitamina C, cinka i gvožđa, uz raznovrsnu ishranu koja organizmu pruža sve potrebne nutrijente, piše Klix.ba
