Da li se sjećate kako je Skadar izgledao devedesetih godina prošlog vijeka? U to vrijeme, nakon smrti Envera Hodže, bio je to prilično prljav, siromašan i zapušten grad sa brojnim trošnim stambenim zgradama. Moglo se vidjeti samo nekoliko automobila, a ulice su bile pune bicikala i konjskih zaprega.
Rekonstrukcija puta od Podgorice do Skadra završena je 2013. godine i Skadar je počeo veoma brzo da se razvija. Izgrađene su mnoge moderne zgrade i okrečeni su stari stambeni blokovi. Tradicionalne kuće su rekonstruisane, otvoreni su kafići i restorani, a nova pješačka zona je pružila velike mogućnosti za razvoj turizma.
Danas je grad Skadar (oko 100.000 stanovnika) zaista vrijedan posjete. Pošto je to jedna od mojih omiljenih destinacija za jednodnevni izlet, željela bih da vam predložim 7 znamenitosti koje ne bi trebalo da propustite u Skadru:
1. Šeši ili ulica Kol Idromeno: Najljepši dio grada je, nesumnjivo, područje oko pješačke ulice 'Šeši' (Sheshi) odnosno 'Pijace', zvanično nazvane Rruga Kolë Idromeno, koja je sačuvana u tradicionalnom arhitektonskom stilu. Sadrži mnogo kafića, restorana, muzeja i prodavnica, a dugačka je oko jedan kilometar. Prošetajte i uživajte u opuštenoj atmosferi: kad god je sunčano vrijeme, kafići sa svojim uličnim terasama su puni mještana i turista. Na kraju ulice je statua Majke Tereze, često ukrašena svježim cvijećem.
Ulica Kol Idromeno
2. Muzej fotografije Marubi: U središtu Šešija nalazi se Muzej fotografije Marubi sa ogromnom kolekcijom fotografija (navodno preko 500.000). Italijanski fotograf Pietro Marubi stigao je u Skadar 1856. godine. Pošto nije imao djece, usvojio je svog šegrta Kela, koji je nastavio njegov rad. Muzej će vam dati odličan uvid u to kako je Albanija izgledala kroz istoriju: fotografije prikazuju obične ljude sa karakterističnim nacionalnim nošnjama, slike iz gradskog i seoskog života, pejzaže i druge aspekte Albanije krajem 19. i početkom 20. vijeka.
Muzej fotografije Marubi
3. Katedrale i džamije: Tipično je za Albaniju, nekada prvu i jedinu 'ateističku' zemlju na svijetu, da su se religije počele veoma brzo razvijati od ranih devedesetih. To ne znači da su Albanci 'duboko religiozni'; oni samo poštuju religiju porodice u kojoj su rođeni, slave crkvene praznike i poštuju tradicije. Ali - ono što je najvažnije - sve religije žive mirno zajedno. U Skadru je odnos muslimana i katolika oko pola-pola. Iako nema mnogo pravoslavnih vjernika, u centru se nalazi veliki pravoslavni hram. Koje „Božje kuće“ vrijedi posjetiti?
Katedrala Svetog Stefana (By Sigismund von Dobschütz - Own work, CC BY-SA 3.0, https://commons.wikimedia.org)
Rekla bih: posjetite katedralu Svetog Stefana, prelijepu u svojoj jednostavnosti. Nalazi se na kraju istorijske ulice Rruga Gjuhadol i jedna je od najvećih katoličkih katedrala na Balkanu. Vrijedi posjetiti i džamiju Ebu Bekr kao i novu džamiju Al-Zamil.
Džamija Al-Zamil
4. Muzej sjećanja (Museum of Memory): Ovaj muzej, karakterisan modernim dizajnom, posvećen je sjećanju na zločine i žrtve komunizma pod diktaturom Envera Hodže. Nalazi se u Bulevaru Skenderbeu, blizu Kinema Milenijum. Veoma su impresivne ćelije i sobe za mučenje u ovoj bivšoj policijskoj stanici. Zidovi su prekriveni fotografijama žrtava, a stari filmovi prikazuju sudjenja ljudima koji su imali hrabrosti da izraze drugačije mišljenje u tom periodu. Dirljivo iskustvo!
Muzej sjećanja
5. Tvrđava Rozafa: Ova tvrđava se nalazi 3 kilometra južno od centra grada, na stjenovitom brdu (visokom 133 metra). Stara je više od 2000 godina, ali ostaci zidina, crkva Svetog Stefana, zvonik i druge zgrade datiraju iz mletačkog perioda. Takođe možete posjetiti muzej i popiti kafu u tipičnom kafiću u albanskom stilu.
Tvrđava Rozafa
Na vrhu brda imaćete veličanstven pogled na Skadarsko jezero s jedne strane i rijeke Buna i Drim i okolinu. Iza tvrđave se nalazi Olovna džamija sa više kupola. Izgrađena je u 18. vijeku i nazvana je tako po olovu korišćenom za kupole i krov.
Delta Drima By Julien Seguinot - CC BY-SA 2.0, Commons.wikimedia.org
6. Šetnja starim centrom: Prošetajte starim gradom: vidjećete da su stare zgrade restaurirane i okrečene, ulice popločane, parkovi i fontane dobro održavani. Prelijepa istorijska ulica Rruga Gjuhadol je obnovljena uz međunarodnu podršku. Ostali djelovi starog grada imaju tipičnu orijentalnu strukturu sa uskim ulicama i visokim zidovima oko kuća. Ako želite da vidite dobar primjer, posjetite hotel Tradita (Rruga Edit Durham). Ako se odlučite da prenoćite u Skadru, ovo je odličan hotel/restoran u tradicionalnom stilu. Možda to ne biste očekivali, ali zaista je fascinantno iskustvo šetati starim Skadrom!
Rruga Gjuhadol
7. Ulična trgovina u Rrugi Europa: Volim ulicu Rrugu Europa, baš zato što uopšte nije evropska! Ovo je kraj gdje je ulična trgovina dobro razvijena i gdje možete kupiti sve vrste stvari: domaći duvan, piliće, rezervne djelove, vjenčanice, cipele, zavese, šrafove, vjerske suvenire… Trotoari su široki, a pješačka tura kroz ovaj slikoviti dio grada je zaista prijatna i puna iznenađenja.
A na kraju, ali ne i najmanje važno: cijene u Skadru su i dalje veoma niske, čak i u poređenju sa Podgoricom: svratite na ručak u Vilu Bekteši, u parku Piazza ili u Shkodra Lake Restaurant, na obali jezera.
(Fotografije: Marianne van Twillert-Wennekes, Paul Wennekes)
Tekst i fotografije su zaštićene autorskim pravima, prenošenje je dozvoljeno uz postavljanje linka i isticanje autora i izvora.
