Izbori, možda i najbitniji ovogodišnji na našem kontinentu, biće održani u nedjelju, a uoči njih ankete favorizuju opoziciju, odnosno partiju Tisa Petera Mađara.
Mađar je do prije nekoliko godina bio saveznik Viktora Orbana, no sada prijeti kako će zbaciti sa vlasti njegov Fides.
Orban prvi put dobio 'opasnog' konkurenta
Podsjetimo, prvi put od Orbanovog dolaska na vlast 2010. godine, pred biračima u Mađarskoj bila je više nego konkurentna kampanja. Jer, Fides je do danas dominirao, pritom vodeći prljavu kampanju protiv svakog oponenta, predstavljajući ga kao prijetnju državnim interesima.
Ali, ovog puta je drugačije – Mađar i Tisa prema pojedinim anketama imaju naklonost i do 20 odsto birača više u odnosu na vlast.
Tisa se predstavlja kao stranka desnog centra, no u suštini je međuideološka alternativa. Za razliku od Fidesa, imaju proevropski stav, pri čemu naglašavaju borbu protiv korupcije, poboljšanje javnih usluga i standarda kao neke od prioriteta ukoliko preuzmu vlast.
Mađarska je danas suočena sa mnogo velikih problema
Izbori dolaze u momentu kada je Mađarska suočena sa ekonomskim problemima – riječ je o jednoj od najsiromašnijih članica EU, a nezadovoljstvo javnosti konstantno raste. Pritom, mnoga međunarodna rangiranja govore kako ta država ima ozbiljan problem sa korupcijom.
Mađarska je danas faktički konkurentna autokratija. Izbori se redovno održavaju, no Vlada je ta koja ima uticaj na većinu medija, ali i korist od institucionalnih pravila koja je sama donijela.
Izborna kampanja 2026. godine bila je drugačija. Orbán sada aktivnije vodi kampanju širom zemlje. Iako je nastavio tvrditi da će opozicija, u savezu s Ukrajinom i EU, odvesti Mađarsku u rat, često se pojavljivao i direktno komunicirao s biračima. Druge vladine ličnosti također su preuzele vidljiviju ulogu. Ministri obilaze zemlju i pojavljuju se na predizbornim događajima.
Pritom, mađarska vlast u proteklom se periodu pozicionirala kao veliki kritičar Ukrajine i njenog predsjednika Volodimira Zelenskog, a tokom same kampanje isplivali su mnogi detalji koji ukazuju na veliku bliskost sa režimom Vladimira Putina.
0
I dok se vlast bavila osujećivanjem evropske pomoći Ukrajini i sličnim temama, Peter Mađar je pune dvije godine obilazio Mađarsku – boraveći i u najmanjim mjestima. Na taj je način stvorio i jaku političku organizaciju i veliko biračko tijelo koje prijeti da sruši Orbana.
Posljednje ankete daju Mađaru 13 odsto prednosti
Upravo juče objavljeni su i najnoviji, ujedno i posljednji rezultati ispitivanja javnog mnjenja uoči izbora.
Iza ankete stoji nezavisna kuća Publicus, rađena je na reprezentativnom uzorku od 1.004 ispitanika, a prednost i dalje ima Tisa, sa podrškom 52 odsto ispitanika. Sa druge strane, Fides podržava 39 procenata njih.
Iznad cenzusa bi eventualno mogao i ultradesničarski pokret Naša domovina. Oni imaju pet odsto podrške, koliko iznosi i izborni prag u Mađarskoj.
Ništa još nije izvjesno
Ipak, nije u Mađarskoj ništa tako izvjesno kao što na prvi pogled djeluje. Jer, treba posebno imati na umu da je u toj državi na snazi sinteza većinskog i proporcionalnog izbornog sistema.
Uz to, pravo glasa imaju i Mađari koji žive van granica te države – počev od Slovačke do Vojvodine. Njihovi stavovi, pritom, ne ulaze u ispitivanja javnog mnjenja.
I najzad, Viktor Orban može računati na jednog saveznika, a to su upravo pomenuti ultradesničari iz Naše domovine.
