Bezdimne alternative mogu pomoći pušačima da ostave klasične cigarete čak i kada nemaju redovnu stručnu podršku, pokazalo je novo randomizovano kontrolisano istraživanje koje su sproveli naučnici sa londonskog Univerziteta Queen Mary. Rezultati ukazuju i na to da kombinovanje altrenativa sa savjetovanjem može gotovo udvostručiti uspješnost u odvikavanju od pušenja.
Studija londonskog univerziteta Queen Mary o načinima za prestanak pušenja
Studija, objavljena u naučnom časopisu NEJM Evidence, obuhvatila je 1.170 odraslih osoba koje su željele da prestanu da puše. Istraživači su ispitivali koliko bezdimni nikotinski proizvodi mogu biti efikasne kada se koriste samostalno, bez kontinuirane bihevioralne podrške, kao i kakav dodatni doprinos može imati savjetovanje.
Učesnici su nasumično raspoređeni u tri grupe. Jedna je dobijala automatizovane poruke Nacionalne zdravstvene službe Velike Britanije (NHS) namijenjene podršci u prestanku pušenja, druga početni paket alternativa bez dodatnog savjetovanja, dok je treća koristila bezdimne nikotinske proizvode uz telefonsku bihevioralnu podršku.
Rezultati nakon šest mjeseci pokazali su da je 11,3 odsto učesnika koji su dobili alternative bez dodatnog savjetovanja uspješno prestalo da puši. U grupi koja je dobijala samo automatizovane poruke NHS-a, taj procenat iznosio je 6,4 odsto. To znači da su učesnici koji su koristili bezdimne nikotinske proizvode imali 76 odsto veću vjerovatnoću da ostave klasične cigarete.
Smanjenje štetnosti pušenja
Još bolji rezultati zabilježeni su kod učesnika koji su kombinovali alternative sa telefonskim savjetovanjem. U toj grupi šestomjesečnu apstinenciju od pušenja ostvarilo je 21,1 odsto učesnika, gotovo dvostruko više nego među onima koji su koristili alternative bez dodatne podrške.
Dodatno savjetovanje obuhvatalo je pet telefonskih razgovora tokom četiri nedjelje, a uspješnost prestanka pušenja provjeravana je testiranjem ugljen-monoksida u izdahnutom vazduhu.
Efekti su zabilježeni i nakon godinu dana
Prednost bezdimnih nikotinskih proizvoda bila je vidljiva i nakon 12 mjeseci. U grupi koja je koristila alternative uz savjetovanje, stopa održanog prestanka pušenja iznosila je 16,8 odsto. Među učesnicima koji su koristili alternative bez savjetovanja bila je devet odsto, dok je u grupi koja je dobijala samo automatizovane poruke NHS-a iznosila 5,4 odsto.
Istraživači su primijetili i da je većina učesnika koji su uspješno prestali da puše uz pomoć alternativa nastavila da ih koristi i godinu dana kasnije.
Vodeća autorka studije, dr Kejti Majers-Smit, viša predavačica zdravstvene psihologije na Univerzitetu Queen Mary, istakla je da rezultati pokazuju kako pušačima nije neophodno kontinuirano stručno savjetovanje da bi imali koristi od alternativa, ali da dodatna podrška može značajno da poveća njihove šanse za uspjeh.
Prema njenim riječima, savjetovanje ne bi trebalo da bude uslov za dobijanje pomoći u prestanku pušenja, već bi trebalo omogućiti da ono bude što dostupnije svima kojima je potrebno.
Sličan stav iznio je i profesor Hejden Mekrobi, saradnik na istraživanju i profesor populacionog zdravlja na istom univerzitetu. On je ukazao na to da nisu svi pušači spremni ili u mogućnosti da redovno dolaze na savjetovanje, ali da i bez takve podrške mogu imati koristi od ponude alternativa.
Istovremeno, naglasio je da službe za odvikavanje od pušenja ostaju važne jer omogućavaju pristup efikasnim sredstvima za prestanak pušenja, ali i dodatnoj stručnoj pomoći.
Podrška prestanku pušenja ne bi trebalo da bude uslovljena savjetovanjem
Nalazi istraživanja pružaju podršku britanskoj inicijativi „Swap and Stop“, u okviru koje pušači dobijaju besplatne početne pakete bezdimnih alternativa kao pomoć u prestanku pušenja. Program podstiče korisnike da se uključe u NHS službe za odvikavanje i koriste bihevioralnu podršku, ali je ne postavlja kao obavezan uslov.
Profesor Piter Hajek, jedan od vodećih autora studije i profesor kliničke psihologije na Univerzitetu Queen Mary, ocijenio je da istraživanje dodatno potvrđuje postojeće naučne dokaze o ulozi bezdimnih nikotinskih proizvoda u prestanku pušenja.
On je istakao da zdravstveni radnici mogu da ih preporuče kao pomoć odraslim pušačima koji žele da ostave cigarete, uz objašnjenje da je korišćenje alternativa znatno manje štetno od pušenja klasičnih cigareta, iako nije bez rizika.
Hajek je takođe ukazao na značaj nastavka korišćenja alternativa kod bivših pušača kojima je to potrebno kako bi smanjili mogućnost povratka klasičnim cigaretama.
Jedna od najvažnijih poruka istraživanja jeste da podrška prestanku pušenja ne mora da bude jedinstvena za sve. Alternative mogu predstavljati dostupnu pomoć i osobama koje ne žele ili ne mogu da učestvuju u redovnom savetovanju, dok kombinacija različitih oblika podrške može dodatno povećati izglede za uspješan prestanak pušenja.
