U izdanju Otvorenog kulturnog foruma sa Cetinja objavljena je nova knjiga Milorada Popovića „Crnogorstvo srpstvo / jugoslovenstvo“, s podnaslovom „Esej o savremenoj asimilaciji Crnogoraca“. Urednik izdanja je Sreten Vujović, a autor pogovora dr Jovan Čavor.
U ovom političko-istorijskom eseju, kako navode iz OKF-a, Popović se bavi složenim pitanjima crnogorskog nacionalnog identiteta, istorijskim i savremenim procesima asimilacije, kao i protivrječnostima koje su obilježile nacionalni i politički razvoj Crne Gore tokom XX i početkom XXI vijeka.
49Polazeći od teze da su Crnogorci narod s dugom državotvornom tradicijom, ali nedovršenim procesom moderne nacionalne emancipacije, autor analizira odnos crnogorstva, srpstva i jugoslovenstva, posebno preispitujući uticaj jugoslovenskih ideologija na oblikovanje savremene crnogorske nacionalne svijesti.
Popovićev esej istovremeno predstavlja oštru kritiku savremenih političkih prilika, velikosrpskih asimilacionih politika, ali i djelovanja crnogorskih suverenističkih elita, njihovih ideoloških zabluda i propuštenih prilika nakon obnove nezavisnosti 2006. godine. Posebnu pažnju posvećuje ulozi kulturnih i obrazovnih institucija, istorijskom pamćenju, političkoj odgovornosti i mogućnostima očuvanja crnogorske nacionalne samobitnosti.
U knjizi se razmatraju i kontroverzna pitanja crnogorske istorije, uključujući istorijsku ulogu Krsta Zrnova Popovića, odnos prema antifašističkom i jugoslovenskom nasljeđu, kao i savremeni politički procesi nakon promjene vlasti 2020. godine. Završni dio eseja donosi autorova razmišljanja o mogućim pravcima društvenog, kulturnog i političkog djelovanja, dok autobiografski intoniran Post scriptum povezuje lično i porodično sjećanje s važnim događajima crnogorske istorije.
U pogovoru knjige dr Jovan Čavor ističe da Popovićevo djelo, osim preispitivanja spoljašnjih mehanizama asimilacije, otvara i pitanje unutrašnjih protivrječnosti crnogorske nacionalne svijesti, pozivajući na kritičko sagledavanje naslijeđenih ideoloških obrazaca i odgovornosti prema sopstvenom kulturnoistorijskom nasljeđu.
Knjiga „Crnogorstvo srpstvo / jugoslovenstvo“ nastavlja Popovićev višedecenijski esejistički i intelektualni rad posvećen crnogorskom nacionalnom pitanju, kojim se bavio i u ranijim djelima „Crnogorsko pitanje“, „Podijeljena nacija“ i „Njegoš i crnogorska nacija“.
Milorad Popović, crnogorski je književnik, pjesnik, romanopisac i esejista. Autor je brojnih knjiga poezije, romana i eseja, među kojima su “Crnogorsko pitanje”, “Podijeljena nacija”, “Njegoševo nasljeđe”, te romani “Karnera”, “Čovjek bez lica” i “Smrti se podvaljuje”.
Dobitnik je više značajnih književnih priznanja, među kojima su Njegoševa nagrada, Nagrada „Meša Selimović“, Trinaestojulska nagrada, „Risto Ratković“ i „Miroslavljevo jevanđelje“. Jedan je od osnivača časopisa ARS i utemeljitelja crnogorskog PEN-a. Direktor je izdavačke kuće Otvoreni kulturni forum (OKF) na Cetinju. Njegova djela prevedena su na brojne strane jezike. Ima status istaknutog kulturnog stvaraoca Crne Gore.
