Evropska unija je u petak formirala novi tim sa ciljem da ograniči aktivnosti kompanija koje razvijaju vještačku inteligenciju širom svijeta, u okviru jedne od najstrožih regulativa sa kojima se visokotehnološki sektor do sada suočio, dok raste zabrinutost zbog rizika koje brzo napredovanje ove tehnologije predstavlja za ljude, politiku i privredu, piše AP.
Brisel želi da prati korišćenje AI modela u slučajevima kršenja novih pravila, poput objavljivanja seksualno eksplicitnog materijala, lažnih fotografija i video-snimaka, kao i sajber prijetnji javnoj infrastrukturi. Kada Akt o vještačkoj inteligenciji EU stupi na snagu u nedjelju, kompanije koje razvijaju AI moraće da jasno označe potrošačima, putem oznaka ili digitalnih vodenih žigova, da su četbotovi ili slike napravljeni uz pomoć vještačke inteligencije.
1„Početkom primjene pravila činimo važan korak ka vještačkoj inteligenciji koju ljudi i kompanije mogu razumjeti i kojoj mogu vjerovati, a čije će koristi biti široko dostupne cijelom našem društvu“, rekla je u petak Hena Virkunen, evropska komesarka zadužena za tehnološki suverenitet.
Evropska komisija je u saopštenju navela da nova pravila uključuju i suočavanje sa „sistemskim rizicima“ koje donosi AI, kao što su „hemijski, biološki, radiološki i nuklearni incidenti, gubitak kontrole, sajber napadi, štetna manipulacija i prijetnje osnovnim pravima“.
Ovaj tim je najnoviji potez u strategiji „tehnološkog suvereniteta“ EU, koja povezuje ključne digitalne propise sa ekonomskim ambicijama. U protekloj sedmici Unija je izrekla milijarde eura kazni velikim tehnološkim kompanijama i najavila rekordna ulaganja u AI infrastrukturu unutar bloka.
Uvođenje novih mjera dolazi nakon niza zabrinjavajućih propusta u bezbjednosti vještačke inteligencije koji su uzdrmali mladu industriju. Politički lideri širom svijeta sada pokušavaju da pronađu ravnotežu između kontrole ove tehnologije i zadržavanja liderske pozicije na tržištu.
EU sada proširuje svoj AI ured u Briselu sa dodatnih 38 zaposlenih koji će početi da nadziru kompanije koje razvijaju vještačku inteligenciju — od novih startapova do američkih i kineskih tehnoloških giganata poput OpenAI-ja i DeepSeeka.
Te kompanije će morati da „dokumentuju određene informacije“, navela je Evropska komisija, izvršno tijelo EU zaduženo za sprovođenje tehnoloških pravila, koje zadržava pravo da tokom istraga razgovara sa zaposlenima u AI kompanijama. Komisija je takođe pokrenula alat za uzbunjivače namijenjen tehnološkim radnicima, kao i alat za usklađenost namijenjen korisnicima tehnologije, kako bi povjerljivo mogli prijaviti nezakonito ponašanje nadležnim organima.
Ako modeli ili drugi proizvodi prekrše sektorska pravila EU, poznata kao Akt o vještačkoj inteligenciji, Brisel može kazniti kompanije ili im ograničiti pristup tržištu Evropske unije. Nedavne velike antimonopolske kazne američkim tehnološkim kompanijama izazvale su nezadovoljstvo kod predsjednika SAD Donalda Trampa.
EU sada jasno prepoznaje sistemsku ranjivost zbog velike zavisnosti od američkih softverskih kompanija poput Amazona, Gugla i Majkrosofta, kao i zbog uvoza kineske industrijske robe i ključnih minerala. Dok nastoji da uvede zaštitu od rizika koje donosi AI, Unija takođe želi da sustigne SAD i Kinu u trci za razvoj vještačke inteligencije, u kojoj se trenutno nalazi daleko iza njih na trećem mjestu.
Šire posmatrano, EU nastoji da postane nezavisnija i od Vašingtona i od Pekinga, oživljavanjem pojedinih domaćih industrija poput proizvodnje i odbrane, kao i sklapanjem novih trgovinskih sporazuma - od Brazila do Australije - kako bi odgovorila na globalni rast ekonomskog nacionalizma koji predvodi Tramp.
