Portal Analitika
  • Politika
  • Društvo
  • Abiznis
  • Sport
  • EURO 2024
  • Kolaž
  • Region / Svijet
  • Kultura
  • Kolumne
  • Nauka / Tehnologija
  • Savremena karijatida
  • Ostalo
Društvo

Vremeplov: 5. januar 1916.

Na današnji dan: Crnogorski dobrovoljci parabrodom „Brindizi“ krenuli ka Medovi

Medova, luka u Albaniji, poznata i kao „plava grobnica“ za 328 naših dobrovoljaca koji su iz daleke Amerike hitali da pomognu Crnoj Gori i Srbiji u ratu s Centralnim silama, ostaće zauvijek spomen na jedno herojsko vrijeme i heroje.

Na današnji dan: Crnogorski dobrovoljci parabrodom „Brindizi“ krenuli ka Medovi Foto: montenegro-canada.com
Vremeplov Analitike
Vremeplov AnalitikeAutor
Portal Analitika - ArhivaIzvor

Prvi kontingent dobrovoljaca, koji su mahom bili Crnogorci, Srbi, Hercegovci, Ličani i izvjestan broj Slovenaca ,dovezla su iz Amerike sredinom avgusta 1915. dva kanadska broda u Solun. 

Druga grupa počela je da se okuplja u Sjevernoj Americi iste godine, na poziv Dobrovoljačkog odbora, koji su sačinjavali predstavnici Crne Gore i Srbije. 

U kanadskom gradu Triversu, engleska komanda podigla je logor u kome su formirane čete i bataljoni dobrovoljaca.Oni su na rukama nosile prišivenu zastavu sa natpisom:„U boj za narod svoj“.

Komandant novoformiranog dobrovoljačkog odreda bio je Đuro Guča, ljekar iz Vojvodine, a barjaktar Nikola Rus iz Trboljska u Sibiru (prezime dobio po porijeklu od naših dobrovoljaca). 

Na prekookeanskoj lađi, koja je isplovila iz kanadske luke Halifaks, bilo je 509 dobrovoljaca, jedna misija Crvenog krsta (dvije ljekarke i jedna bolničarka), posada broda, tovar hrane i sanitetskog materijala.

Poslije 25 dana napornog putovanja brod je stigao u Napulj, a dva dana kasnije u istočnu italijansku luku - Brindizi.

Uoči Badnjeg dana, 5. januara 1916. dobrovoljci su nastavili parabrodom „Brindizi“ za luku Medovu, uz pratnju četiri italijanske topiljerke, jedne lađe natovarene municijom i dva velika poljska topa, sa 25 tobdžija. 

Plovilo se u mraku, bez svjetlosti.Na šesto metara od obale, u zoru Badnjeg dana parobrod je naišao na minu, a parabrodske sirene za pomoć nijesu pomogle i pomoć je stigla prekasno za 328 ljudi. 

Od 509 dobrovoljaca u morskim dubinama udavilo se 328 dobrovoljaca, među kojima i američka ljekarka.

U znak zahvalnosti otadžbina im je 1939. godine, podigla spomenik na Cetinju – Lovćensku vilu,rad vajaraRista Stijovića. U hercegovackom selu Klobuk 1924. podignut je spomenik na mjestu gdje je sahranjeno 246 boraca crnogorske vojske i hercegovačkih dobrovoljaca, poginulim u periodu od avgusta 1914. do 21. januara 1916. godine.

Na tom spomeniku su upisana i imena jednog broja dobrovoljaca iz nikšićkog i trebinjskog sreza, stradalih kod Medove.

Parobrod su ulcinjski ronioci pronašli 2008. godine.

Portal Analitika