Pobunjenička grupa Huti, koju podržava Iran, u četvrtak je preuzela kontrolu nad jemenskim lučkim gradom Moha, područjem od ključnog značaja za kontrolu plovidbe kroz Crveno more, saopštili su Huti i jemenski zvaničnici.
Moha se nalazi oko 80 kilometara od moreuza Bab el-Mandeb, plovnog puta koji povezuje Crveno more i Adenski zaliv, i kroz koji se uobičajeno prevozi oko 12% svjetske robe, piše Associated Press
Značaj Bab el-Mandeba za globalne isporuke nafte porastao je otkako je plovidba kroz obližnji Hormuški moreuz otežana zbog Irana tokom njegovog sukoba sa Sjedinjenim Američkim Državama i Izraelom.
Huti su uglavnom ostali po strani tokom početne, intenzivne faze iranskog rata, ali su tokom ljeta pojačali napade na međunarodno priznatu vladu Jemena i proglasili blokadu Saudijske Arabije, koja je podržava. Iako Huti imaju sopstvene razloge za sukob sa Saudijcima, to takođe služi interesima Irana jer pojačava pritisak na naftnog proizvođača saveznika SAD-a, dok Teheran traži pregovaračku polugu u svom sukobu sa SAD.
Preuzimanje Mohe od strane Huta potvrdili su za Associated Press Ahmed Baš, komandant Snaga nacionalnog otpora koje su saveznici jemenske vlade, i Hazam el Asad, član političkog biroa Huta. Moha predstavlja najveći teritorijalni dobitak Huta od primirja potpisanog 2022. godine kojim je trebalo da se okonča građanski rat koji je počeo prije više od decenije. Povratak na potpuni građanski rat bio bi razoran za jemenski narod, a potencijalno i za svjetske energetske isporuke.
Plovidba kroz Bab el-Mandeb pala je za oko 60% otkako su Huti krajem 2023. počeli da napadaju brodove, što je mnoge kompanije natjeralo da napuste ovu rutu. Tokom ove godine saobraćaj je kratko porastao dok je Saudijska Arabija tražila alternative Hormuzu; saudijske isporuke nafte preusmjerene su kroz naftovod ka crvenomorskoj luci Janbu, ali su „obnovljene prijetnje Huta” ograničile tu aktivnost, prema podacima kompanije Lojd’s List Intelidžens.
Stanovnici Mohe su za AP izjavili da su se Huti u četvrtak mogli vidjeti širom grada i da su pijace zatvorene. Moha je ranije dugo bila pod kontrolom snaga lojalnih međunarodno priznatoj vladi Jemena.
Stanovnik Mohe Amin el Mohamadi rekao je da su se Huti razmjestili na raskrsnicama širom grada. Naveo je da su putevi sa zapadne obale koji vode ka Moki zatvoreni i da su radnje prestale s radom. Drugi stanovnik, Mohamed Salem, rekao je da je vidio vozila Huta na ulicama.
