Dvojica hongkonških aktivista koji su organizovali tradicionalna godišnja bdjenja u znak sjećanja na krvavo gušenje protesta na Tjenanmenu 1989. godine, danas su proglašenikrivima za „podsticanje na podrivanje državne vlasti“, javlja Gardijan. Ovo je jedan od najpoznatijih slučajeva u Hong Kongu otkako je Peking 2020. godine uveo zakon o nacionalnoj bezbjednosti.
Li Ček-jan i Čau Hang-tung „podsticali su druge osobe da nezakonitim sredstvima organizuju, planiraju, počine ili učestvuju u djelima čiji je cilj podrivanje državne vlasti“, navodi se u sažetku presude koji je podijeljen novinarima.
Oboje se suočavaju s maksimalnom kaznom od 10 godina zatvora, dok se izricanje kazne očekuje naknadno.
Suđenje Liju i Čau počelo je u januaru i trajalo je 24 dana. Treći optuženi, 74-godišnji bivši poslanik Albert Ho, u januaru je priznao krivicu.
Čau, koja se na sudu zastupala sama, rekla je u maju da se zapravo sudi samom zakonu.
Li i Čau bili su lideri sada raspuštenog Hongkonškog saveza, koji je svake godine organizovao bdjenje u znak sjećanja na žrtve gušenja prodemokratskih protesta u Pekingu 1989. godine.
U sudnici su Li i Čau mahali pristalicama iz prostora za optužene, okruženi zatvorskim službenicima. Li je djelovao ozbiljno dok je sudija čitao presudu. Prije nego što su ga izveli iz sudnice, rukama je napravio znak srca i mahnuo pristalicama.
Hong Kong i Makao nekada su bili jedina mjesta na teritoriji Kine gdje su bila dozvoljena javna okupljanja u znak žalosti za žrtvama 4. juna 1989. godine, kada je Kina poslala vojsku i tenkove da uguše proteste za političke reforme u prijestonici i oko trga Tjenanmen.
Međutim, javno obilježavanje godišnjice praktično je zabranjeno otkako je Peking 2020. godine nametnuo Hong Kongu zakon o nacionalnoj bezbjednosti, nakon velikih, a ponekad i nasilnih prodemokratskih protesta koji su potresali grad godinu ranije.
Uoči izricanja presude, Čau je iz zatvora napisala poruku, koju je objavio Gardijan, a uputila ju je britanskom premijeru Endiju Bernamu.
„Pokušavaju da preprave istoriju Hong Konga. Svakako žele da izbrišu neka sjećanja, odnosno sjećanja na pojedina poglavlja naše istorije“, napisala je ova advokatica.
Čau je u pismu dodala: „Britanija ima obavezu koju ne može prenijeti na drugoga da zauzme odlučniji stav pred rastućom prijetnjom totalitarne i agresivne Kine.“
Slučaj se uglavnom odnosio na slogan Saveza kojim je tražen „kraj jednopartijske vladavine“. Sud je zaključio da su optuženi „namjeravali da kod drugih izazovu gubitak povjerenja u Komunističku partiju Kine podsticanjem neprijateljstva i stvaranjem podjela“.
Odbrana je tvrdila da je Savez samo koristio svoje pravo na slobodu govora. Organizacija Amnesti internešnal saopštila je da se slučaj protiv Lija i Čau „zasniva na nejasnim, pretjerano širokim i proizvoljnim definicijama podrivanja državne vlasti“.
