Holandija ove godine postepeno uvodi potpuno zabranu za građane da kupuju i koriste pirotehnička sredstva, čime je uz Irsku druga zemlja Evropske unije koja je to učinila, ali se o zabrani vatrometa i petardi raspravlja u nekoliko evropskih zemalja, piše britanski Gardijan.
Predsjednik Udruženja ljekara urgentne medicine Basta Bos rekao je da je tokom nedavne proslave Nove godine u Holandiji u eksplozijama petardi i eksplozivnih sredstava poginulo dvoje ljudi, a više od 1.200 povrijeđeno, od kojih je trećina zadržana na bolničkom liječenju.
Zabrana će u potpunosti stupiti na snagu do kraja ove godine, a doček nove 2026. godine je bio posljednja prilika za Holanđane da uživaju u buci i eksplozijama pirotehnike.
Holandija tako postaje uz Irsku jedina zemlja EU koja je zabranila tradiciju koju mnogi na starom kontinentu kritikuju kao krajnje opasnu i štetnu, koja nasmrt plaši kućne ljubimce i vazduh u gradovima puni toksičnim gasovima, piše Gardijan.
Holandski vatrogasci su tokom novogodišnje proslave primili 4.286 prijava o požarima izazvanim pirotehničkim sredstvima, a nedaleko od čuvenog parka Vondel u Amsterdamu, u poslavi koju je policija opisala kao nezapamćeno nasilje, u požaru je gotovo do temelja izgorjela i monumentalna crkva Vondel iz 19 vijeka.
Ljubav Holanđana prema vatrometima seže još do 17. vijeka, ali je pirotehnika masovnu popularnost stekla tek poslije Drugog svjetskog rata. Protivnici zabrane tvrdili su da je pirotehnika na dočeku nove godine, u Holandiji i u cijeloj Evropi, postala omiljena tradicija koju vlada ne treba da ograničava.
Prodavci pirotehnike, čija je prodaju već ranije zabranilo nekoliko holandskih opština, pripisali su novogodišnji haos uvozu opasnih i ilegalnih eksplozivnih sredstava. Doktori, međutim, tvrde da su takva sredstva izazvala malo više od polovine nesreća, ali da ozbiljnu opasnost predstavljaju i legalni vatrometi i petarde.
Rasprave o zabrani korišćenja vatrometa tokom novogodišnje proslave rasplamsale su se u nekoliko evropskih zemalja, piše Gardijan.
U Njemačkoj, koja na izmaku godine redovno bilježi smrtne slučajeve zbog pirotehnike, apeli za zabranu su dobili podršku ljekara, ekoloških organizacija i policijskih sindikata. Neke ekološke grupe su otišle i korak dalje i zatražile i zabranu dozvoljenih, organizovanih vatrometa na priredbama.
U Finskoj je građanska inicijativa koja je pokrenuta na novogodišnje veče, za peticiju o zabrani prikupila 50.000 potpisa što obavezuje parlament da u roku od nekoliko dana raspravlja o tom pitanju, javili su lokalni mediji.
Jedna anketa je ustanovila da 70 odsto Finaca podržava ograničavanje upotrebe pirotehničkih sredstava, dok je 25 odsto za njihovu trenutnu zabranu.
Nekoliko evropskih glavnih gradova, poput Atine i Nikozije je, uprkos odsustvu nacionalne zabrane pirotehnike, pokušalo da nađe alternativu u svjetlosnim instalacijama i efektima sa dronovima.
U Briselu su postojeće zabrane korišćenja pirotehnike djelimično ublažene u vrijeme dočeka nove godine, i u toj noći su radnici gradskih hitnih službi i gradskog prevoza bili zasipani petardama, piše Gardijan.
I dok zabrana pirotehnike na nivou cijele EU još nije na vidiku, zvaničnici su shvatili da problem postoji.
Evropska komisija je u svojoj direktivi o pirotehničkim sredstvima identifikovala bezbjednosne i ekološke probleme vezane uz takva sredstva i ukazala na laku dostupnost opasne pirotenike i mogućnost zaobilaženja pravila putem onlajn prodaje.
Ipak, političari ne mogu da se dogovore kako da kompenzuju proizvođače i trgovce. Zato je i u Holandiji zabrana postepena i uslovna, jer se traži rješenje za nadoknadu štete industriji koja je prošle godine zaradila 129 miliona eura, piše Gardijan.
