Predstava „Crnojevići“, prema tekstu Maje Todorović u režiji Ane Vukotić, premijerno je izvedena sinoć pred punom salom Crnogorskog narodnog pozorišta.
Riječ je o praizvedbi komada koji je autorka napisala po pozivu nacionalnog teatra, a donosi priču o jednoj od najznačajnijih crnogorskih dinastija, počecima štamparstva i nasljeđu koje i danas otvara pitanja identiteta, pripadnosti, ljubavi i odnosa prema zajednici.
Rediteljka Ana Vukotić nakon uspješne premijere istakla je saradnju sa autorkom drame Majom Todorović, njenu posvećenost istraživanju i sposobnost da kompleksnu istorijsku građu oblikuje u dramsku cjelinu.
Priča o Crnojevićima kroz svega sedam likova
Kako je naglasila, Todorović je uspjela da kroz svega sedam likova ispriča priču o Crnojevićima.
„Mislim da je Crna Gora država i mala imperija, najviše zbog štamparije koja je nastala u Crnoj Gori 39 godina nakon Gutenbergove, a godinu dana nakon otkrića Amerike, koja, evo danas, vlada cijelim svijetom. Imali smo zaista dobar tekst, koji je imao ozbiljna istorijska uporišta, ali i ozbiljne veze sa savremenim trenutkom i životom koji danas živimo. To je i razlog zbog kojeg smo radili ovu predstavu“, kazala je Vukotić.
Rediteljka je izrazila zadovoljstvo reakcijom publike, ističući da je njen utisak da je publika te večeri uživala u predstavi, te izrazila nadu da će ona osvajati srca gledalaca u Crnoj Gori i van njenih granica.
Šta to ostavljamo u nadi da će nas neko, za nekoliko vjekova, pamtiti
Autorka drame Maja Todorović istakla je da je u radu na tekstu nastojala da u istoriji pronađe teme i pitanja koja su relevantna za današnje vrijeme, posebno u društvu obilježenom brzinom komunikacije i površnim odnosom prema sadržajima.
„Veoma je važno da razmišljamo o tome šta nam zapravo ostaje. Šta je Đurađu bila štamparija? Šta je to što ostavljamo u nadi da će nas neko, za nekoliko vjekova, pamtiti? To me je podstaklo da razmišljam o tome, ali i o ljubavi koju smo danas pomalo zaboravili ili je sveli na nešto trivijalno, odnosno materijalno“, poručila je Todorović.
U predstavi uloge tumače: Mirko Vlahović, Ana Vujošević, Luka Stanković, Anja Misović, Pavle Prelević, Zoran Vujović i Momčilo Otašević. Vokale izvode Lina Radunović i Aleksandar Radunović.
Posvećenost zemlji
O istorijskoj dimenziji predstave i liku Ivana Crnojevića govorio je doajen CNP-a, Mirko Vlahović, koji tumači crnogorskog vladara.
“Posebno sam zadovoljan što sam dio projekta. Drama „Crnojevići“ je priča koja bi mogla nositi i podnaslov „Između krvi i tinte“, naveo je Vlahović i apostrofirao saradnju sa rediteljkom, naglasivši značaj uigranog tima i zajedničkog rada.
Glumac Pavle Prelević, koji igra Stefana Crnojevića, kazao je da ga je istraživanje istorije Crne Gore i priča o Crnojevićima podstaklo da razmišlja o požrtvovanosti i posvećenosti zemlji i zajednici.
„Konkretno, slušajući priče o Crnojevićima, njihova požrtvovanost i spremnost da se žrtvuju za zemlju nešto je što me uči. Tako da bih, prije svega, izdvojio tu posvećenost zemlji. Šta god da radim, trudim se da to bude za zajednicu i za zemlju, jer sve to radimo za nas. Istorijske ličnosti ne treba posmatrati isključivo kroz podjelu na dobre i loše, odnosno kroz savremene kriterijume i osude. Meni se čini da Stefan nije ni loš lik, niti izdajnik, već mislim da je to jednostavno bila priroda stvari u tom vremenu. Mislim da su ti ljudi radili ono što su morali da bi preživjeli. To je bila priroda tog vremena i ja ga tako razumijem“, naveo je Prelević.
Ljubav, saosjećanje, međusobno prepoznavanje
Glumica Anja Misović, koja tumači Elizabetu Crnojević, suprugu Đurađa Crnojevića, istakla je da joj je odnos dvoje ljudi koji se, suočeni sa nepoznatim okolnostima i nametnutim ulogama pronalaze kroz ljubav i međusobno razumijevanje, bio jedan od najljepših, ali i najizazovnijih elemenata rada na predstavi.
„Dvoje ljudi koji su na neki način na to prisiljeni, koji ne znaju šta ih čeka, šta znači biti vladar, šta znači biti žena vladara i šta sve to podrazumijeva, zapravo se pronađu kroz ljubav, saosjećanje i međusobno prepoznavanje. Da jedno drugom poruče: ‘Vidim te, vidim da se suočavamo sa istim problemom, hajde da pokušamo da kroz sve ovo prođemo zajedno’“, ukazala je Misović.
Istraživanje, minimalizam i skromnost u glumačkom izrazu
Ulogu štampara Makarija tumači Momčilo Otašević, koji je istakao da je, uprkos manjoj minutaži na sceni, riječ o važnoj ulozi za cjelinu predstave.
Pripremajući lik, istraživao je istorijske izvore, kojih o Makariju, kako je naveo, ima veoma malo.
„Kada sam pronašao podatak da je on iz Hercegovine došao u Crnu Goru, da je bio jeromonah i da je omogućio da štamparija ostavi trag našeg postojanja, to mi je bilo posebno zanimljivo. Odlazio je u Veneciju i vraćao se, nakon toga je u Rumuniji opismenio i Rumune, a život je završio kao iguman na Svetoj Gori“, rekao je Otašević.
Govoreći o pristupu ulozi, istakao je da je Makarija želio da oblikuje kao posebno biće, oslanjajući se na minimalizam i skromnost u glumačkom izrazu.
Dramaturgiju potpisuje Željka Udovičić-Pleština, koja je sa rediteljkom Vukotić radila adaptaciju. Scenograf je Vanja Magić, kostimografi Leo Kulaš i Dejan Radulović, a kompozitor Aleksandar Radunović. Za scenski pokret zadužena je Sonja Vukićević, za video Ivan Marušić Klif, a za scenski govor Ana Vujošević. Dizajn svjetla potpisuju rediteljka Vukotić, Vanja Magić, Dejan Kalezić i Sreten Milošević.
Asistentkinja rediteljke je Vukosava Tomović, asistent na dramaturgiji Sergej Pavlović, asistentkinja scenografa Jelena Ivančević, asistentkinja kostimografa Gordana Bulatović, a izvršna producentkinja Nela Otašević.
Predstava „Crnojevići“ na repertoaru je večeras, a potom i 2, 10. i 11. novembra.
