Mađarski književnik Peter Nadaš, jedan od najznačajnijih autora savremene evropske književnosti, preminuo je u 83. godini, potvrdio je njegov izdavač. Nadaš je preminuo u svom domu u Gombosegu, malom selu na jugozapadu Mađarske, saopšteno je, pozivajući se na njegovu porodicu.
Nadaš je iza sebe ostavio obiman i kompleksan književni opus, u kojem se bavio evropskim 20. vijekom, njegovim političkim previranjima, traumama, apsurdima i posljedicama života pod komunističkim režimima. Njegova djela prevođena su širom svijeta, a književna kritika ga je godinama ubrajala među najvažnije evropske pisce.
Među njegovim najpoznatijim djelima su „Knjiga sjećanja“, monumentalne „Paralelne pripovijesti“ i dvotomni memoari „Svjetlucavi detalji“. Američka književnica Susan Sontag svojevremeno je za „Knjigu sjećanja“ rekla da je riječ o „najvećem romanu napisanom u naše vrijeme“.
Nadaševa proza bila je prepoznatljiva po izuzetnoj preciznosti i detaljnosti. Posebno se bavio ljudskim tijelom i odnosima među ljudima, istražujući njihove želje, intimnost, sjećanja i iskustva koja istorijske katastrofe ostavljaju u pojedincu.
Peter Nadaš rođen je u Budimpešti 14. oktobra 1942. godine. Holokaust je preživio sa porodicom, skrivajući se i koristeći lažne dokumente. Iako je poticao iz jevrejske porodice, o tom porijeklu se tokom njegovog odrastanja gotovo nije govorilo.
Njegovi roditelji bili su uvjereni komunisti, ali su se kasnije razočarali u tu ideologiju. Nadaš je veoma rano doživio velike porodične gubitke.
Od 1965. do 1969. godine radio je za različite novine, nakon čega se potpuno posvetio pisanju. Njegova karijera bila je obilježena dugim periodima rada na pojedinim knjigama, ali i nastojanjem da kroz književnost preispita lično i kolektivno sjećanje.
Od 1984. godine Nadaš je živio povučeno u Gombosegu, na slikovitim obroncima Gečejа. Sa suprugom Magdom Šalamon živio je u tradicionalnoj seoskoj kući izgrađenoj od gline i drveta.
Nadaš je posljednjih godina redovno pominjan kao jedan od ozbiljnih kandidata za Nobelovu nagradu za književnost. Iako mu prestižno priznanje nije pripalo, njegov značaj za savremenu evropsku književnost ostao je neupitan.
