Oštra retorika iz Beograda i uvrede na račun premijera Milojka Spajića da „nema ni kičmu ni obraz“, prevazilaze granice diplomatskog neslaganja i predstavljaju otvoren čin političkog pritiska i pokušaj lične diskreditacije, a dolaze kao direktna posljedica njegovog odbijanja da crnogorsku spoljnu politiku podredi interesima i kriznom menadžmentu predsjednika Srbije Aleksandra Vučića.
To je, u izjavi za Pobjedu, ocijenio politikolog i izvršni direktor Alfa centara Miloš Perović, komentarišući navode koje je predsjednica Skupštine Srbije Ana Brnabić juče iznijela na račun crnogorskog premijera, ističući između ostalog i da mu je „Vučić bio dobar kada je trebalo da mu pomogne da dođe na vlast“.
Ovakvu reakciju Ane Brnabić izazvala je poruka kojom je premijer Milojko Spajić odgovorio na prethodne optužbe lidera Srbije da zvanična Podgorica želi što gore odnose sa Srbijom i da pokušava da prevaspita 33 odsto Srba koji u njoj žive, kako se na narednim popisima više ne bi izjašnjavali kao Srbi.
27
FRUSTRACIJE
- Ovakav narativ ukazuje na visok stepen frustracije u vrhu vlasti Srbije, izazvan činjenicom da Podgorica, uprkos prisustvu prosrpskih snaga u vladajućoj koaliciji, demonstrira autonomiju i ne pristaje na ulogu poslušnog mlađeg partnera – smatra sagovornik Pobjede Miloš Perović.
On ističe da kontinuirano podizanje tenzija i teške optužbe održavaju Zapadni Balkan u stanju kontrolisane nestabilnosti.
- Takav ambijent savršeno odgovara populističkim strukturama za unutrašnju upotrebu, ali dugoročno urušava povjerenje, obeshrabruje ekonomske investicije i koči infrastrukturno povezivanje. Svaki pokušaj da se međudržavni odnosi zasnivaju na emotivnim ucjenama i istorijskim revizijama, umjesto na evropskoj budućnosti, predstavljaju korak unazad za cijeli region - dodaje on.
Perović naglašava da Beograd mora dugoročno prihvatiti Crnu Goru kao nezavisnu državu sa sopstvenim prioritetima. S druge strane, Podgorica, dodaje on, treba dosljedno da drži svoj zacrtani proevropski kurs, bez potrebe da se pravda za suvereno donešene odluke.
Smatra i da reaktiviranje emotivno nabijenih narativa, poput pitanja Kosova, operacije „Oluja“ i statusa srpskog jezika, predstavlja klasičan primjer posezanja za identitetskim matricama u svrhu unutrašnjopolitičke mobilizacije u Srbiji i sistematskog pritiska na političke prilike u Crnoj Gori.
- Poruke iz Beograda primarno su usmjerene ka domaćem biračkom tijelu. Reaktiviranje teme „ugroženosti Srba u regionu“ i navodnog izostanka saosjećanja susjeda služi za skretanje pažnje sa sopstvenih unutrašnjih izazova i spoljnopolitičkih pritisaka - kaže Perović.
DISCIPLINOVANJE
Prema njegovoj ocjeni, prikazivanjem vlasti u Podgorici kao „nezahvalne“ ili „neprijateljske“, zvanični Beograd se pred sopstvenim građanima ponovo pozicionira kao jedini legitimni zaštitnik nacionalnih interesa u regionu, čime se homogenizuje biračko tijelo oko vladajuće strukture.
- Jasan je pritisak na političku scenu Crne Gore i predstojeće izbore - kaže Perović.
Sagovornik Pobjede dodaje i da nametanje ovih tema ima jasnu kalkulaciju uoči izbornih procesa u našoj državi, a to je, kaže, pomjeranje fokusa sa ekonomije na identitet.
- Zvaničnom Beogradu ne odgovara politički diskurs usmjeren na ekonomski standard, vladavinu prava i ubrzanje evropskih integracija, što je ključni adut Pokreta Evropa sad i premijera Spajića. Vraćanjem tema Kosova, jezika i istorije, politički teren se nasilno prevodi u sferu nacionalnog prebrojavanja i podjela - ocjenjuje on.
Takođe, kako kaže, ovakve poruke direktan su pokušaj disciplinovanja prosrpskih stranaka u Crnoj Gori.
- Cilj je da se spriječi njihova potpuna integracija u građanski i pragmatični centar pod okriljem Podgorice, te da se birači podsjete da se glavne nacionalne odluke moraju koordinisati sa Beogradom - ističe Perović.
On zaključuje i da oštrina optužbi razotkriva i frustraciju vrha vlasti u Srbiji zbog narušene dominacije nad političkim procesima u Podgorici.
- Kada crnogorski zvaničnici pokažu distancu, odbiju ulogu mlađeg partnera i sprovođenje tuđe agende, reaktiviraju se najteže identitetske optužbe kako bi se crnogorska vlast delegitimisala pred građanima koji sebe doživljavaju kao dio srpskog nacionalnog i jezičkog korpusa – objasnio je Perović.
