Crna Gora je, kako kaže novinar Slobodne Bosne, kolumnista i politički analitičar Mario Iličić, postala jedno od ključnih mjesta na kojem se prelamaju interesi Beograda, Moskve i Zapada. Dok se Podgorica približava završnici pregovora sa Evropskom unijom, Beograd, smatra Iličić, pojačava politički pritisak kako bi zadržao uticaj nad Crnom Gorom i usporio njen evropski put.
“Zvanični Beograd kroz ove pritiske pokušava usporiti ili destabilizovati crnogorski evropski put kako Srbija ne bi ostala regionalno izolovana”, poručuje Iličić za Portal ETV.
On ukazuje da se iza posljednjih napada predsjednika Srbije Aleksandra Vučića na Crnu Goru, ne krije samo diplomatski sukob, već mnogo širi politički i geopolitički interes.
Iličić upozorava da članstvo Crne Gore u NATO-u, a sada i njeno ubrzano približavanje Evropskoj uniji, sužavaju prostor Beogradu i posredno Moskvi za uticaj na Podgoricu. Upravo zato, kako ocjenjuje, pritisci postaju sve snažniji.
“To drastično smanjuje prostor Beogradu i posredno Moskvi za uticaj na spoljnu politiku Podgorice, što izaziva nervozu i pojačanu političku ofanzivu iz Srbije”, kaže Iličić.
Za Portal ETV govori o motivima takve politike, ulozi prosrpskih političkih struktura u Crnoj Gori, odnosu Vučića prema Zapadu i Rusiji, ali i pokušajima da se kroz identitetska pitanja Crna Gora drži u stanju političke napetosti.
Evropski put Crne Gore kao okidač za pritiske
“Nedavni napadi srbijanskog predsjednika Aleksandra Vučića na Crnu Goru uglavnom su podstaknuti brzim napretkom Crne Gore prema članstvu u Evropskoj uniji, dok Srbija na tom putu namjerno zaostaje, kao i namjerom Beograda da zadrži politički i identitetski uticaj nad Podgoricom”, kaže sagovornik Portala ETV.
Odnosi između dvije države naglo su se pogoršali sredinom 2026. godine kroz nekoliko otvorenih diplomatskih sukoba.
“Dok je Crna Gora u završnoj fazi pregovora i blizu ulaska u EU, pregovori Srbije već godinama stoje u mjestu. Zvanični Beograd kroz ove pritiske pokušava usporiti ili destabilizovati crnogorski evropski put kako Srbija ne bi ostala regionalno izolovana”, ističe on.
Ulaskom u NATO savez, a sada i brzim približavanjem Evropskoj uniji, Crna Gora se, dodaje, trajno i institucionalno povezuje sa zapadnim demokratijama.
“To drastično smanjuje prostor Beogradu i posredno Moskvi za uticaj na spoljnu politiku Podgorice, što izaziva nervozu i pojačanu političku ofanzivu iz Srbije”, jasan je.
Prosrpske strukture kao instrument uticaja
Iličić smatra da Vučić ne mora direktno upravljati procesima u Crnoj Gori, jer, kako navodi, već ima političke saveznike unutar crnogorskih institucija.
“Aleksandar Vučić vješto koristi ‘politiku na dva kolosijeka’ kako bi zadržao moć i uticaj, a Crna Gora mu služi kao savršen teren za to. Kroz prosrpske stranke unutar crnogorskog parlamenta i predsjednika parlamenta, inače četničkog vojvodu i Vučićevog intimusa Andriju Mandića, Beograd direktno utiče na unutrašnju stabilnost susjedne države, dok istovremeno balansira između Zapada i Rusije”, podvlači on.
Prema njegovim riječima, Vučić ne mora direktno vladati Crnom Gorom jer u tamošnjem parlamentu ima vjerne partnere.
“Ti političari redovno putuju u Beograd po ‘svoje mišljenje’ i javno sprovode politiku koja odgovara zvaničnoj Srbiji. Njihov je zadatak unutar crnogorske vlasti usporavanje evropskih integracija pokretanjem osjetljivih identitetskih pitanja unoseći nemir u vladajuću koaliciju, što Crnu Goru prikazuje kao nestabilnu državu i usporava njen ulazak u EU”, jasan je Iličić.
Kako dodaje, insistiranjem na temama poput uvođenja srpskog jezika kao službenog, dvojnog državljanstva ili promjene simbola, društvo se drži u stalnom stanju napetosti.
Kosovo, NATO i granice mogućeg
Govoreći o zahtjevima dijela političkih aktera u Crnoj Gori da Podgorica povuče priznanje Kosova, Iličić poručuje da je takav scenario praktično neizvodljiv.
“Poništenje priznanja Kosova koje u Crnoj Gori traže Vučićevi ljudi praktično je nemoguće izvesti. Crna Gora je članica NATO saveza i vezana je međunarodnim obavezama, a većina građana i političkih stranaka ne želi povratak u devedesete godine”, navodi pm.
Balansiranje između Zapada i Rusije
Prema njegovim riječima, Vučićeva regionalna politika ne može se posmatrati odvojeno od odnosa Srbije prema Zapadu i Rusiji.
“Ne zaboravimo, Vučić je majstor u balansiranju, što se odlično vidjelo i tokom posjete ukrajinskog predsjednika Volodimira Zelenskog Srbiji. Sastankom sa Zelenskim i slanjem municije Ukrajini preko posrednika, Vučić kupuje mir kod Amerikanaca i Evropljana. Oni mu zbog toga često gledaju kroz prste kada je riječ o širenju uticaja u regiji”, ocjenjuje novinar.
Istovremeno, dodaje da Rusija preko Srbije održava svoj uticaj na Balkanu. Kremlju savršeno odgovara bilo kakvo žarište ili nestabilnost u Crnoj Gori,
“BiH ili na Kosovu jer to odvlači pažnju Zapada s rata u Ukrajini. Vučić koristi rusofilske medije u Srbiji za pumpanje proruskog narativa, dok njegovi ljudi u Crnoj Gori koče odluke koje su usmjerene protiv ruskog uticaja”, rekao je.
Odluka je na Crnoj Gori
Na kraju, Iličić upozorava da se Crna Gora nalazi pred istorijskom prekretnicom, između evropske budućnosti i kontinuiranih pokušaja destabilizacije.
“Na kraju, Crna Gora se nalazi u procjepu. S jedne strane ima istorijsku priliku da uskoro uđe u Evropsku uniju, dok s druge strane stalno mora da gasi političke požare koje režiraju Beograd i Moskva kroz svoje domaće saveznike. Ukratko, sve je do Crnogoraca, žele li se oduprijeti pritiscima Beograda ili im se snažno suprotstaviti i krenuti na zapad”, zaključio je on.
