Cetinje će od 10. do 12. novembra biti domaćin petog Cetinjskog foruma – FORCE26, međunarodne konferencije pod nazivom „Izvan granica – Geopolitika, ljudska prava i liderstvo u (ne)povezanom svijetu“. Forum će kroz deset tematskih panela i prateći program otvoriti rasprave o ključnim političkim, društvenim i bezbjednosnim izazovima savremenog svijeta, s posebnim osvrtom na Evropu i Zapadni Balkan.
Kako su saopštili, u susret ovogodišnjem Forumu, 10. novembra u 19 časova, u Vladinom domu na Cetinju biće održan svečani plenum posvećen 20. godišnjici obnove crnogorske nezavisnosti.
O toj temi govoriće bivši predsjednici Crne Gore Milo Đukanović i Filip Vujanović, Borislav Banović, član crnogorskog tima za pregovore sa Srbijom i Evropskom unijom u predreferendumskom periodu, kao i Miroslav Lajčák, specijalni izaslanik Evropske unije za crnogorski referendum 2006. godine. Uvodno izlaganje održaće Aleksandar Radoman, dekan Fakulteta za crnogorski jezik i književnost, dok će razgovor moderirati Jasmina Tatar Anđelić sa Univerziteta Crne Gore.
Forum će svečano biti otvoren 11. novembra u 9.30 časova. Prisutne će pozdraviti Nikola Đurašković, gradonačelnik Prijestonice Cetinje, i Boban Batrićević, izvršni koordinator Cetinjskog foruma. Otvaranje će moderirati Ivana Rondović sa Fakulteta za crnogorski jezik i književnost.
Prvog radnog dana, 11. novembra, raspravljaće se o evropskim geopolitičkim previranjima, evropskim integracijama i postkonfliktnim društvima, položaju malih država u multipolarnom svijetu, savremenim bezbjednosnim izazovima i evropskoj budućnosti Zapadnog Balkana.
Među učesnicima su nekadašnji ministar vanjskih poslova Češke Republike Tomáš Petříček, bivša ministarka vanjskih poslova Hrvatske Vesna Pusić, Miroslav Lajčák, profesor na pariskom univerzitetu Sciences Po Jacques Rupnik, izvršni direktor Foruma 2000 iz Praga Jakub Klepal, srpski političar Borko Stefanović i potpredsjednik Evropskog parlamenta mladih Ukrajine Maksym Loharzhevskyi, kao i drugi regionalni i međunarodni stručnjaci.
Poseban dio programa biće posvećen bezbjednosnim izazovima i promjenama u međunarodnim odnosima, kao i perspektivama mladih istraživača o demokratiji i bezbjednosti u Evropi. O tim temama govoriće mladi lideri i istraživači iz Sjedinjenih Američkih Država, Evropske unije i zemalja regiona.
Program prvog dana obuhvatiće i razgovor sa advokatom Veselinom Radulovićem pod nazivom „Kad branilac postane meta“, posvećen temi represije crnogorskih vlasti prema kritičarima, kao i promociju knjige Tomislava Markovića „Trgovci mrtvim dušama“, u izdanju Crnogorskog PEN centra.
Drugog dana Foruma, 12. novembra, u fokusu će biti hibridne prijetnje i djelovanje stranih aktera na Balkanu, dvije decenije nakon obnove crnogorske nezavisnosti, ljudska prava i očuvanje mira u dobu „trampizma“, dometi demokratije na Zapadnom Balkanu i stanje slobode medija u Crnoj Gori.
O tim temama govoriće, između ostalih, Agon Maliqi iz Atlantskog saveza Albanije, nekadašnji ministar odbrane Slovenije Roman Jakič i predsjednik Udruženja pravnika Crne Gore Branislav Radulović, uz predstavnike akademske zajednice, medija i civilnog sektora iz Crne Gore i regiona.
U okviru drugog dana biće organizovan i Cetinjski forum – Ekonomski specijal, tokom kojeg će se na panelu „Euro model: investicija u građane ili populizam bez pokrića?“ razmatrati ekonomski aspekti i društvene posljedice tog modela.
U diskusiji će učestvovati profesorica Ekonomskog fakulteta Univerziteta Crne Gore Maja Baćović, direktor Fidelity Consultinga Miloš Vuković, izvršni direktor kompanije Inteligencija MNE Mirza Mulešković i osnivač i vlasnik BI Consultinga Ratko Nikolić.
Ovogodišnje izdanje Foruma usmjereno je na povezivanje međunarodnih i regionalnih perspektiva i otvaranje dijaloga o pitanjima koja prevazilaze državne granice, a neposredno utiču na demokratske procese, bezbjednost i budućnost društava.
Peti Cetinjski forum FORCE26 organizuju Fakultet za crnogorski jezik i književnost, Crnogorski PEN centar i WestBalkanNet, u partnerstvu sa Prijestonicom Cetinje, Fakultetom političkih nauka Univerziteta u Sarajevu, Regionalnom akademijom za razvoj demokratije iz Novog Sada i Centrom za kulturu Prijestonice Cetinje.
Medijski pokrovitelji Foruma su RTV Cetinje, Antena M i Televizija E. Glavni program biće održan 11. i 12. novembra u Vladinom domu na Cetinju, dok je uvodni plenum zakazan za 10. novembar.
