Akteri crnogorske kulturne scene, 36 NVO i građanskih aktivista, uputili su zahtjev Ministarstvu kulture i medija (MKM) da produži javnu raspravu o nacrtu Zakona o kulturi za najmanje 30 dana, odnosno najmanje do 15. oktobra 2026. godine, kao i za organizovanje dodatnih javnih konsultacija.
“U zahtjevu se ističe da je donošenje kvalitetnog Zakona o kulturi od najvećeg javnog interesa i da proces njegovog donošenja mora omogućiti kvalitetno i inkluzivno učešće kulturne scene”, navodi se u saopštenju.
Potpisnici posebno ukazuju na činjenicu da se aktuelna javna rasprava održava od 4. avgusta do 14. septembra, tokom perioda godišnjih odmora i intenzivne ljetnje kulturne sezone, kada su brojni umjetnici, kulturni radnici i organizacije profesionalno dodatno opterećeni.
“Istovremeno, za neposredni dijalog sa kulturnom scenom predviđen je samo jedan dvosatni okrugli sto, zakazan sedam dana prije završetka javne rasprave. U zahtjevu se navodi da jedan ovakav susret ne može predstavljati dovoljan prostor za razmatranje svih pitanja koja otvara novi krovni zakon za oblast kulture. Zbog toga se traži organizovanje više tematskih konsultacija, kako bi različiti djelovi kulturne scene imali mogućnost da predstave svoje potrebe, iskustva i predloge”, stoji u saopštenju NVO i građanskih aktivista.
Potpisnici se pozivaju i na preporuke Venecijanske komisije, koje, ističu oni, naglašavaju značaj učešća javnosti u zakonodavnom procesu, posebno kada je riječ o složenim i značajnim zakonima.
“U zahtjevu se ukazuje i na rezultate prethodnih konsultacija iz 2025. godine, u kojima su, prema zvaničnom izvještaju Ministarstva, učestvovala svega četiri subjekta”, saopštili su oni.
Potpisnici smatraju da to predstavlja dodatni razlog da se aktuelni proces učini širim, dostupnijim i reprezentativnijim.
“Od Ministarstva kulture i medija zatraženo je: Produženje javne rasprave za najmanje 30 dana, odnosno najmanje do 15. oktobra 2026. godine; Organizovanje više javnih, uključujući tematske konsultacije, kako bi se omogućilo učešće različitih djelova kulturne scene, te objavljivanje izvještaja o sprovedenoj javnoj raspravi sa pregledom pristiglih primjedbi, predloga i sugestija i obrazloženjem stavova Ministarstva prema njima”, stoji u saopštenju.
Kako se navodi u apelu, cilj nije usporavanje procesa, već donošenje kvalitetnog Zakona o kulturi koji će imati legitimitet kulturne scene, biti primjenjiv u praksi i odgovoriti na stvarne potrebe ljudi i institucija koji u kulturi svakodnevno rade.
Potpisnici:
1. NVO Expeditio – Centar za održivi razvoj, Kotor
2. Fondacija Don Branko Sbutega, Kotor
3. NVO Most kulture
4. Music & Hills festival
5. NVO FIAT
6. NVO EnvPro (Environment Programme)
7. Ouroboros DOO, Podgorica
8. NVU Uliks, Podgorica
9. Crnogorsko društvo nezavisnih književnika (CDNK)
10. ATAK (Alternativna teatarska aktivna kompanija)
11. NVO Juventas
12. Sibila d.o.o
13. Knjižara Karver
14. Jovana Marović, građanska aktivistkinja
15. Ivan Radojičić, građanski aktivista
16. Petar Pejaković, pozorišni reditelj
17. NVO Gradionica Bar
18. NVU Edukativni centar Bar
19. MSJA Ulcinj
20. NVO Korifej teatar, Kolašin
21. NVU Sveti Stefan naš dom
22. Dramski studio Prazan proctor
23. NVU Ekološki centar DELFIN Kotor
24. NVU MAF-FCU (MOSSIF)
25. NVO Udruženje “Serdar” Budva
26. NVO Udruženje “Vasojevića primorja i Boke” – Budva
27. Informativni portal “Vasojevićka riječ”
28. KANA/ko ako ne arhitekt, Podgorica
29. prof. Andro Martinović, filmski reditelj
30. NVU DEP Ljute Kamilice, Kotor
31. NVO Aktivna zona, Cetinje
32. Slikarski studio Simanić, Bijela
33. NVO Pričotvorci, Kotor
34. Fondacija Bankada, Sveti Stefan, Paštrovići
35. NU Institut za savremenu umjetnost
36. Društvo za kulturni razvoj “Bauo” – Petrovac na moru
