Nakon što je Fond PIO bez trunke stida i empatije ozvaničio da majsko usklađivanje penzija iznosi uvredljivih, mizernih i ponižavajućih 0,95odsto, među penzionerima širom Crne Gore opravdano je eksplodirao talas ogorčenja.
Dok svakodnevni odlazak u prodavnicu, apoteku ili na benzinsku pumpu jasno pokazuje da cijene divljaju i da se novčanici prazne brže nego ikad, Vlada i Fond PIO se kukavički zaklanjaju iza rigidne statistike, sramno tvrdeći da je inflacija u prva tri mjeseca ove godine bila svega 0,5 odsto.
Gdje je odgovornost Skupštine, Vlade i Fonda PIO? Je li ovo ekonomsko nasilje?
Ovakav podatak predstavlja klasičan dokaz potpunog sljepila i drskosti onih koji vode ekonomsku politiku u ovoj zemlji. Dok se izvršna vlast i resorna ministarstva pred kamerama hvale nekakvim ekonomskim stabilnostima istorijskim rezultatima i navodnom brigom za najstariju populaciju, iza zatvorenih vrata se sprovodi bezdušna matematička akrobatika koja direktno otima od usta crnogorskim penzionerima.
Statistička prevara kao paravan za ignorisanje stvarnosti! Glavni krivac za ovo sistemsko poniženje najstarijih građana jeste nakaradni zakonski model i apsolutno odbijanje Vlade i Skupštine da ga promijeni. Kada građani govore o poskupljenjima, oni porede cijene sa onim što su u novčanicima imali prije godinu dana. Po toj realnoj, godišnjoj statistici Monstata, inflacija u Crnoj Gori blizu je 4 odsto.
Međutim, za usklađivanje penzija, Vlada i Fond PIO namjerno forsiraju takozvanu "lančanu formulu" koja služi isključivo tome da sakrije stvarni udar na standard građana. Njih uopšte ne zanima što je sve drastično poskupilo u odnosu na prošlu godinu. Oni se drže formule koja upoređuje samo dva vezana tromjesečja, koristeći statističke trikove i sirove indekse.
Krajem prošle godine (IV kvartal) zvanični indeksi potrošačkih cijena za oktobar, novembari decembar dali su prosjek tog kvartala.ć
Početkom ove godine (I kvartal): Privremena zimska sniženja odjeće i obuće u januaru i februaru poslužila su kao vještački, statistički “jastuk". Iako je već u martu eksplodirao rast cijena goriva, prevoza i hrane statistika je te mjesece "izmiksala" i izvukla projektovani prosjek kvartala.
Kada se ova dva prosjeka podijele, Vlada dobija ono što joj najviše odgovara da bi sačuvala budžet za finansiranje “parazitske" administracije preko leđa penzionera, zvanični "lančani" rast cijena od svega 0,5 odsto. To je čist matematički falsifikat stvarnog života. Sramna formula, povišica koja vrijeđa ljudsko dostojanstvo!
Po zakonskoj formuli (član 58 Zakona o PIO CG), za usklađivanje se uzima 75 odsto onog parametra koji je više rastao i 25 odsto onog koji je rastao manje. Pošto su prosječne plate u istom periodu statistički porasle za 1,1 odsto, a inflacija za navedenih 0,5 odsto, državna mašinerija je izračunala sljedeće: KONAČNA POVIŠICA: 0,825%+0,125%=0,95%
Sramotni i poražavajući epilog ove zvanične matematike jeste da će penzioneri na svojim junskim čekovima dobiti povišicu od svega 4,29 eura na minimalnu penziju (rast sa 451,71 € na 456,00 €), ili jadnih 5,30 eura na prosječnu penziju (rast sa 556,90 € na 562,240€). Vlada i Fond PIO ovom povišicom otvoreno pljuju u lice penzionerima, poručujući im da su njihovi tromjesečni troškovi života porasli tek toliko da pokriju dva litara ulja, kilo hljeba i ništa više.
Gdje je odgovornost Skupštine, Vlade i Fonda PIO? Je li ovo ekonomsko nasilje?
Fond PIO se u ovom procesu odriče svake odgovornosti, glumeći običnog, nijemog izvršioca tehničkih kalkulacija i slijepog birokratu, potpuno lišenog obaveze da brani interese populacije koja je izgradila ovu zemlju.
Sa druge strane, Vlada Crne Gore pokazuje ne samo opasnu pasivnost, već i svjesno saučesništvo u ekonomskom srozavanju standarda najstarijih građana. Ignorisanjem činjenice da ovaj model sistemski siromaši penzionere, izvršna vlast direktno ugrožava njihov goli opstanak, dok parlamentarna većina u Skupštini, iz čisto partijskih kalkulacija, uporno glasa protiv izmjena Zakona o PIO koje predlaže opozicija.
Penzionerima nijesu potrebni jeftini politički govori, statistička opravdanja i uvjeravanja da je sve pod kontrolom dok im se kupovna moć topi na kasama. Ovo više nije pitanje ekonomije, ovo je pitanje elementarnog ljudskog dostojanstva i bezobzirnosti države prema svojim građanima.
Potrebno je hitno ukidanje ove nakaradne formule i hitne izmjene Zakona o PIO. Dok god se penzije budu usklađivale po vještačkim kvartalnim prosjecima koji služe za friziranje stvarnosti, a ne po realnom troškovnom udaru na džepove, crnogorski penzioneri će biti žrtve državnog dizajna koji ih gura u zonu siromaštva.
(Autor je nekadašnji predsjedavajući Senatom DRI Crne Gore)
