Zaposleni u Državnoj revizorskoj instituciji (DRI) od ponedjeljka stupaju u generalni štrajk, imajući u vidu da nakon štrajka upozorenja niko iz institucija nije reagovao na njihove zahtjeve.
“Obavještavamo javnost da zaposleni DRI stupaju u štrajk-obustavu rada, koji će početi 5. oktobra 2026. godine, jer Senat DRI i Vlada Crne Gore, u okviru zakonom utvrđenih nadležnosti nijesu ispunili zahtjeve sa jednočasovnog štrajka upozorenja, da hitno do 30. septembra 2026. godine preduzmu konkretne aktivnosti radi realizacije zaključka Skupštine kojim je zadužena Vlada „da kroz racionalizaciju budžetskih izdataka i iz tekuće budžetske rezerve obezbijedi sredstva za unapređenje materijalnog položaja državnih revizora zaposlenih u DRI, kao i da sprovede aktivnosti u cilju urgentnog obezbjeđenja adekvatnog poslovnog prostora”, saopšteno je iz štrajkačkog odbora.
Tako će, kako se navodi, zaposleni u štrajku biti dužni da dolaze na posao, poštuju radno vrijeme te obezbijede čuvanje dokumentacije radi zaštite povjerljivih podataka.
Obustavljanje poslova
“Obustavljaju se svi poslovi i aktivnosti u vezi sa postupcima revizije, uključujući planiranje revizija, donošenje detaljnih planova, vršenje revizija, pisanje zapisnika o revizijama, izradu preliminarnih izvještaja i izradu i objavu konačnih izvještaja, među kojima i reviziju Prijedloga zakona o završnom računu budžeta Crne Gore za 2025. Godinu”, navode iz odbora.
Obustava rada će, kako navode, trajati do ispunjenja njihovih zahtjeva, odnosno rješavanja pitanja zarada i poslovnog prostora, imajući u vidu da je država zgradu za DRI kupila prije nekoliko godina, ali da ona još nije spremna za useljenje.
Iz štrajkačkog odbora podsjećaju da je Vlada dvije godine zaredom umanjivala sredstva za rad DRI koja je odobrio skupštinski odbor za ekonomiju, finansije i budžet te da je Ministarstvo finansija (MF) tokom prošle godine u dva navrata odbilo da da saglasnost na pravilnik DRI kojim se uređuju zarade revizora. Na urgenciju iz marta ove godine koju je uputio Senat DRI, iz MF nije bilo reakcije.
“Ovo je neprimjeren uticaj izvršne vlasti na materijalni položaj, objektivnost rada revizora, ugled i dostojanstvo DRI. Ovakvim postupanjem Vlade i MF narušavaju se ključni principi nezavisnosti vrhovnih revizorskih institucija, definisani INTOSAI standardima, P1 – Limske deklaracije (posebno član 7) i P10 - Meksičke deklaracije o nezavisnosti vrhovnih revizorskih institucija (Princip 8), koji predviđaju da izvršna vlast ne smije imati mehanizme kojima može uticati na budžet, kadrovski status ili uslove rada državnih revizora”, saopštili su iz štrajkačkog odbora.
Prinuđeni su, kako dodaju, da štrajkom skrenu pažnju da DRI od osnivanja 2004. godine nema službeni prostor te da joj za sve to vrijeme nije zakonski obezbijeđena samostalnost i zaštita od neprimjerenog uticaja izvršne vlasti, iako to propisuje i Ustav.
“Zarade našeg revizorskog kadra manje su u odnosu na zarade kolega iz struke u zemljama regiona, konkretno oko 50 odsto manje od zarada kolega u Srbiji, a ne možemo da se poredimo sa zaradama kolega u zemljama članicama Evropske unije”, naglašavaju nezadovoljni državni revizori.
Ukazuju da je u procesu pristupanja Crne Gore Evropskoj uniji od posebnog značaja očuvanje nezavisnosti DRI, dodajući da je presedan da jedna revizorska institucija mora djelovati na ovaj način da bi zaštitila revizorsku profesiju.
“Državni revizori ne traže privilegije, već uvažavanje činjenice da i pored otežanih uslova institucija ostvaruje rezultate koje redovno prepoznaju domaći i međunarodni partneri. O tome se govori i u izvještajima evropskih partnera prethodnih godina, o kojima je DRI pohvaljena i visoko ocijenjena, što je značajno doprinijelo privremenom zatvaranju pregovaračkog poglavlja 32 – Finansijski nadzor”, poručuju revizori dodajući da na ovaj način ne žele da naruše rad ove institucije, već da ukažu na urgentnu potrebu da se nezavisnost, materijalni i profesionalni položaj revizora i pitanje adekvatnog poslovnog prostora konačno cjelovito riješe.
Podrška
Državni revizori su ranije dobili podršku predsjednika Senata DRI Siniše Čađenovića i senatora Milana Popovića.
“Podržavam najavljeni štrajk državnih revizora, jer njihovi zahtjevi prevazilaze pitanje zarada, riječ je o zaštiti profesionalnog dostojanstva zaposlenih i stvarne nezavisnosti DRI”, kazao je Čađenović tada.
Ocijenio je neprihvatljivim da državni revizori, čiji koeficijenti nijesu usklađivani od januara 2023. godine i dalje čekaju izvršenje zaključka Skupštine kojim je Vlada zadužena da obezbijedi sredstva za unapređenje materijalnog položaja.
“Nezavisnost koja postoji samo u propisima, a ne i u praksi nije stvarna nezavisnost”, poručio je Čađenović.
DRI je trenutno smještena u prostorijama bivšeg hotela Premijer, koji je dio stečajne mase, pa je njihov boravak tamo neizvjestan, jer zavisi od planova stečajne uprave. Popović je podsjetio da je Vlada kupila poslovni prostor za potrebe DRI, ali da se godinama ništa nije radilo da se adaptira. Ima saznanja, kako je dodao, da je pokrenuta procedura, ali je iz nekog razloga ponovo došlo do zastoja i trenutno ne zna u kojoj je to fazi ni kada mogu očekivati da se presele u svoju zgradu.
Popović je prisustvovao štrajku upozorenja prije desetak dana naglašavajući da je DRI u zavisnom položaju od MF i da suštinsku nezavisnost nemaju.
“Nadamo se da će se inicirati izmjena Zakona o DRI, mada vjerujem da bez ustavnih izmjena nema potpune nezavisnosti, jer se zakon može lako mijenjati prostom većinom. Aktuelni zakon je prevaziđen, nama se standardi mijenjaju u okviru profesije i već sada taj zakonski okvir nije dobar, jer ne može da odgovori novim potrebama kontrole. Dakle, postoje višestruki razlozi da se zakon mijenja, ali da li ćemo u tome uspjeti, vidjećemo. Nezvanične su informacije da bi Vlada trebalo da predloži izmjene zakona, ali mi smatramo da to ne bi trebalo da radi izvršna vlast koju mi revidiramo”, kazao je Popović dodajući da, iako je privremeno zatvoreno poglavlje 32, ono neće moći biti konačno zatvoreno dok se ne obezbijedi puna nezavisnost institucije.
“Državni revizori sada možda primaju oko 1.200-1.300 eura neto zarade. Ono što traže jeste da se usklađivanjem taj iznos podigne na oko 1.500 eura koliko primaju sudije. Ipak, sudije imaju veće dodatke nego revizori, a ovaj iznos koji sam pomenuo je sa revizorskim dodatkom. Dakle, osnovna zarada im je manja za 30 odsto”, ukazao je Popović ranije.
