Iz Udruženja ribara Kotora i poštovalaca tradicionalnog ribanja zahtijevaju da se hitno preispitaju procedure i protokoli koji regulišu uplovljavanje i vezivanje kruzera u uslovima nepovoljnih vremenskih prilika. Povod je, kako navode, incident koji se desio 9. aprila u Luci Kotor, tokom boravka kruzera kompanije MSC.
- Ne prvi put, ekocid se dogodio prilikom manevre veza kruzera u Luci Kotor, u uslovima jakog bočnog sjeveroistočnog vjetra, a nije angažovan remorker. Tokom predmetnog događaja došlo je do otežanog i potencijalno rizičnog manevrisanja broda, što je moglo imati ozbiljne posljedice po sigurnost plovidbe, infrastrukturu luke, kao i po morski i priobalni ekosistem u zoni akvatorijuma Kotorskog zaliva – kazali su u otvorenom pismu nadležnima i javnosti koje je potpisao predsjednik Udruženja Bruno Janković.
NIJE ANGAŽOVAN REMORKER
Posebno ističu da su usljed ovakvog manevrisanja, u kombinaciji sa jakim vjetrom, a upotrebom prednjih i zadnjih bočnih trastera (thrustera) ili azipoda, u zavisnosti čime je brod opremljen, stvorene snažne morske struje koje su prouzrokovale znatnu štetu na ribolovnim alatima lokalnih ribara (mreže i vrše). Time je, kažu, direktno ugrožena egzistencija ribara, ali i očuvanje tradicionalnog načina ribolova koji predstavlja važan dio tradicionalnog, kulturnog i ekonomskog identiteta ovog podneblja.
Kao dokaz prilažu video-snimke incidenta od 9. aprila (traje duže od dva časa), i fotografije ribolovnih alata koji su uništeni prilikom vezivanja kruzera.
– Dodatno zabrinjava činjenica da nije angažovan remorker, koji predstavlja ključni element sigurnog pristajanja velikih plovila i sprečavanja ovakvih nemilih situacija. Napominjemo da su ribari Kotora i morski i priobalni ekosistem duži period izloženi ozbiljnim pritiscima usljed nesrazmjerne i neodržive ekspanzije kruzing turizma i svakog dana sve većeg broja glisera u akvatorijumu zaliva. Takvi trendovi dodatno narušavaju uslove za bezbjedno i održivo obavljanje ribarske djelatnosti, dovode do sistemskog urušavanja cjelokupnog zalivskog ekosistema i samim tim do smanjenja ribljeg fonda, oštećenja ribolovnih alata i ugrožavaju sam opstanak lokalnih ribara, njihovih porodica i morskih organizama – kažu iz Udruženja.
Kako bi se spriječile slične situacije i umanjio rizik od mogućih incidenata i štete u ribari predlažu: uvođenje obaveze angažovanja remorkera pri manevrima veza i odveza velikih plovila u uslovima najavljenog ili postojećeg pojačanog ili jakog vjetra, pojačan nadzor i koordinaciju između nadležnih službi, zabranu uplovljavanja velikih kruzera u Luku Kotor za vrijeme jakog vjetra i/ili ostajanju na sidrištu, zatim procjenu i nadoknadu štete pričinjene ribarima, procjenu uticaja ovakvih događaja na morski i priobalni ekosistem i kvalitet morske vode, kao i nadoknadu štete uslied počinjenog ekocida. Takođe, smatraju da je neophodno formirati radno tijelo za izmjene zakona i zakonskih akata kako bi se agilnije i na vrijeme moglo reagovati prije načinjene štete, i razviti sisteme djelovanja za reagovanje u ovakvim ili kriznim situacijama, te određivanje plovnih puteva i sidrišta u Kotorskom zalivu i očuvanje ribarskih posti.
Da je pritisak na akvatorijum sve intenzivniji potvrđuju i podaci Luke Kotor, iz koje je za ovu godinu najavljeno čak 580 dolazaka kruzera, što je za oko stotinu više nego prethodne godine. Upravo zbog ove ekspanzije, ribari traže hitno uvođenje strožih protokola.
IBM PODRŽAO RIBARE
Podrška im je stigla od struke – iz Instituta za biologiju mora (IBM). U odgovoru na dopis ribara, a koji je potpisao direktor Mirko Đurović navode da su njihovi stručnjaci i sami bili svjedoci incidenta od 9. aprila. Iz te naučne ustanove upozoravaju da manevrisanje kruzera u plitkom zalivu podiže mulj koji zatrpava živi svijet na dnu i trajno smanjuje produktivnost mora.
– Institut za biologiju mora je u više navrata govorio o problematici manevrisanja kruzera u zalivu naročito usljed nepovoljnih vremenskih prilika. Naime, okretanje brodova uz djelovanje jakog vjetra uzrokuje da usljed male dubine u zalivu dolazi do podizanja mulja sa morskog dna i smanjenja transparentnosti mora što uzrokuje taloženje mulja na zajednice nepokretnih organizama i/ili njihovo zatrpavanja kao i smanjenje produktivnosti mora u zalivu usljed zamućenja morske vode. Da bi se takve situacije svele na najmanju moguću mjeru, mišljenja smo da je neophodno izraditi detaljnu analizu kroz multisektorsko djelovanje svih nadležnih institucija u cilju sprečavanja incidentnih situacije u zalivu. Institut za biologiju mora vas podržava u vašim zahtjevima i stojimo na raspolaganju za davanje ekspertskog mišljenja u domenu koji se odnosi na rad Instituta – naveo je Đurović.
Iz Udruženja ističu da su stavovi i zahtjevi usvojeni jednoglasno na vanrednoj sjednici Upravnog odbora Udruženja ribara Kotora i poštovalaca tradicionalnog ribanja.
