Ukoliko se dođe u situaciju da su Crna Gora i Albanija približno na istom, onda će Evropska unija (EU) birati između toga koja država joj je pouzdanija, a Crna Gora se u ovom trenutku ne legitimiše kao takva, ocijenila je izvršna direktorica Centra za građansko obrazovanje (CGO) Daliborka Uljarević.
To bi, kako je dodala Uljarević gostujući u Informativnoj emisiji 24 sata na Televiziji E, značilo da Albanija nastavi munjevito brzo da napreduje.
Evropska komesarka za proširenje Marta Kos izjavila je da je Albanija jedna od predvodnica u procesu proširenja što, kako podsjeća Uljarević, nije prvi put - jer je još u novembru prošle godine hvalila Albaniju u procesu evropskih integracija.
U slično vrijeme, prisjeća se Uljarević, Crna Gora i Albanija su dobile status kandidata, a pristupne pregovore je Crna Gora otvorila 2012. godine i nakon 14 godina je stigla svega do trećine zatvorenih poglavlja, sa ambicioznom agendom da se sve završi do kraja ove godine.
“Albanija jeste imala dugu pauzu, u smislu da je pregovore počela tek 2022. godine, ali je za vrlo kratko vrijeme uspjela dosta toga da uradi, počevši od činjenice da je otvorila 28 od 33 poglavlja i ima plan da do kraja 2028. godine zatvori sva pregovaračka poglavlja. Ono što je važno naglasiti je ta drugačija situacija u Crnoj Gori i Albaniji, u Albaniji imamo jedan prožimajući politički konsenzus i jednu političku volju koja nije pod upitom kao kod nas da ta država želi da ide u Evropsku uniju, ogromna je podrška građana i građanki”, istakla je Uljarević.
U Crnoj Gori, prema njenim riječima, imamo brojne pukotine kada riječ o tim stavovima.
“A mislim da je PES, umjesto da prenese dio onih zalaganja koja nam je plasirao tokom izborne kampanje 2023. godine, zapravo samo inificiran onim što je nosio nekadašnji Demokratski front”, navela je ona.
PARADOKS
Sad, kako je rekla, dolazimo u paradoksalnu situaciju da Milan Knežević zamjera na nedostatku evropejstva Milojku Spajiću, Vladi, Pokretu Evropa sad.
“Koji je vidno isključen iz nekih odluka i ja mislim da će biti sve više takvih situacija kao što smo danas svjedočili, ali ono što je činjenica je da je poruka poslata i jednima i drugima. Pritom treba imati u vidu da je malo zbog tog prevoda sa engleskog došlo do zabune. Marta Kos je zapravo rekla jedna od predvodnica, a kod nas je prevedeno kao predvodnica. Albanija nema jedan ključni problem: problem djelovanja agentura Rusije i Srbije, koji mnogim državama članicama Evropske unije smetaju, tek ćemo osjetiti koliko to smeta kako se budemo približavali, jer to je crvena linija koju postavljaju baltičke države”, podvukla je Uljarević.
U tom smislu se, dodaje ona, sada otvara ova sintagma o „trojanskom konju“.
“Jer ukoliko dođemo u situaciju da su Crna Gora i Albanija približno na istom, a to bi značilo da Albanija nastavi munjevito brzo da napreduje, onda će Evropska unija birati između toga koja država joj je pouzdanija, a Crna Gora se u ovom trenutku ne legitimiše kao pouzdana država”, rekla je Uljarević.
OGOLJENA SUŠTINA ZAKONA O MUP-U I ANB
Smatra da je usvajanje izmjena zakona o MUP-u i ANB-u zabrinulo mnoge, te da je ogoljena suština usvajanja tih zakonskih rješenja – odnosno: sprovođenje određenih čistki u policiji i ANB-u, da se penzionišu određeni kadrovi koji su procijenjeni kao nepodobni.
“Dobili smo i vrlo jasno obrazloženje Evropske unije šta nije usaglašeno, onako u nekim ključnim.opštim okvirima, čak je tu, čini mi se, prevladao jedan diplomatski ton ,,ako to usvojite moraćete da primijenite”. Sad se postavlja pitanje zašto bi neko usvojio danas zakone u martu a mijenjao ih u oktobru, ako je oktobar taj planirani dio”, istakla je Uljarević.
ODGOVORNE VLASTI NE KROJE ZAKONE KAO DA ĆE VJEČNO VLADATI
Decidna je da je vlast propustila priliku da umjesto „osvetničkog bahatog pristupa“ pravi zakone koji će i njoj trebati kad bude u opoziciji jer, kako je poručila, „odgovorne vlasti ne kroje zakone kao da će vječno biti vlast“.
Smatra i da opozicija nije dobro definisala svoju poziciju, jer je svoju podršku trebalo da uslovi svim zakonima koji su potrebni na putu ka EU i time da i sama ima uvid u sva mišljenja Evropske komisije, verzija koje su poslate i da se na bazi toga gradi zajednički pristup prema svim zakonima.
“Vlast je takođe nastupila prevarno pokušavajući kroz niz zakonskih tekstova da provuče različite stvari koje su bile dio partikularno partijskih trgovina i sada smo došli u ovu situaciju da u ovom foto finišu kada bi trebalo da čitava politička struktura da diše na isti način mi imamo jednu vrlo haotičnu situaciju. Razočaravajuća je izjava ministarke evropskih poslova koja pokazuje jedno potpuno nepoznavanje tog procesa, uz ocjenu da iz opozicije niti pomažu niti odmažu i to je jako, jako loše, jer u Evropsku uniju ulazi država i ona treba da pokaže da je u potpunosti saglasna da je razumjela sve obaveze koje nosi, jer vlasti se mijenjaju, mijenjaju se i u državama Evropske unije, počele su da se mijenjaju i kod nas i nama je potreban taj konsenzus”, naglasila je Uljarević.
Podsjeća da je Crna Gora najbrže napredovala kad je imala nepodijeljeni konsenzus u parlamentu, jer slike iz crnogorskog parlamenta, upozorava ona, gledaće i predstavnici država članica koje su na određeni način skeptične, te je, cijeni ona, primarna obaveza Vlade bila da daju svoj maksimum kako bi se došlo do tog konsenzusa.
IZBORI ĆE BITI POD MANJE-VIŠE ISTIM USLOVIMA
Upitana da prokomentariše izlazak opozicije iz Odbora za izbornu reformu, Uljarević kaže da ne vjeruje da se uslovi mogu značajno promijeniti do juna 2027. godine.
“Nema riječi o sveobuhvatnoj izbornoj reformi, to je samo taj naziv radnog tijela koji može da zavede, ali je suština da će se ti izbori odrźavati pod manje više istim uslovima kao i do sada, vidjećemo kakvu će refleksiju sve ovo imati”, istakla je Uljarević.
PEJOVIĆ INAČE NE DEMONSTRIRA DOVOLJNO KAPACITETA ZA DIJALOG
Osvrnula se i na to što je potpredsjednik Skupštine Boris Pejović juče oduzeo riječ poslanici Demokratske partije socijalista (DPS) Aleksandri Vuković Kuč i poručila da je to vrlo nespretan čin potpredsjednika koji inače ne demonstrira dovoljno kapaciteta za dijalog. Uljarević podsjeća i da je naglašena obaveza vlasti da uvaži opoziciju i pokuša neku vrstu komunikacije.
“Pa čak i da poslanica Vuković-Kuč jeste pričala van teme - postoje načini da se to ograniči. Svi oni koji prate Skupštinu znaju da je makar 80 odsto tih diskusija bilo van teme i da se i dalje to toleriše tako da je taj incident, koji je s pravom izazvao jednu lavinu komentara i reakcija, više bio izraz onoga što je neiskustvo i nedovoljan nivo demokratičnosti potpredsjednika Pejovića”, stava je Uljarević.
„JEDAN VRLO DOKON ČOVJEK“
Za premijera Milojka Spajića Uljarević kaže da je „jedan vrlo dokon čovjek“ koji je u vremenu kad se sve zahuktalo proveo vrijeme u Americi na seminaru, a da se nije sreo ni sa kim iz američke administracije.
“Sve ukazuje da se on isključuje iz ključnih političkih procesa i samo pokušava da vidi svoju ulogu u nekom velikom poslu koji će sklopiti i ugovor od koga će imati ličnu korist, a mi ćemo saznati koja je cijena toga jednoga dana”, zaključila je Uljarević.
