Prema procjeni mnogobrojnih ekonomista visoka inflacija će u globalnoj ekonomiji ostati prisutna i tokom većeg dijela naredne godine, prenijela je danas britanska agencija Reuters.
Stručnjaci su sve više zabrinuti da bi pritisci na cijene mogli da postanu trajni i prevaziđu okvire rasta troškova energenata, koji je izazvan sukobom na Bliskom istoku.
Više od 1.000 milijardi dolara globalnih ulaganja u tehnologije vještačke inteligencije tokom protekle godine, ojačalo je otpornost pojedinih ekonomija, iako pritisci usljed visokih troškova života opterećuju domaćinstva i utiču na kreiranje nacionalnih politika.
Većina centralnih banaka podigla je kamatne stope samo nekoliko puta, ili ih uopšte nije ni mijenjala, ali bi mogla da uslijede nova povećanja, ukoliko se pritisci na inflaciju prošire.
Globalni pad na tržištima obveznica tokom posljednjih mjeseci takođe je doveo do pooštravanja finansijskih uslova.
Cijene sirove nafte, koje su od 7. oktobra ostale iznad 100 dolara po barelu, prošle nedjelje su dostigle najviši nivo u posljednjih šest mjeseci i premašile 117 dolara.
To predstavlja rast od više od 60 odsto od početka sukoba SAD i Izraela protiv Irana, koji traje već gotovo osam mjeseci.
Čak su i oni analitičari koji nisu očekivali brz kraj sukoba sada sve više zabrinuti zbog ponovnog jačanja inflacije, posebno s obzirom na otpornost globalnog ekonomskog rasta.
Više od 500 ekonomista širom svijeta, sa kojima je agencija Reuters razgovarala tokom oktobra, revidiralo je naviše svoje prognoze inflacije za 2027. godinu.
„Ponovo počinjem da osjećam mnogo veću zabrinutost zbog inflacije. Što duže traje i zaoštrava se situacija na Bliskom istoku, i što se pritisci na cijene šire na veće područje, to je veća vjerovatnoća da ćemo se suočiti ne samo sa višom, već i sa upornijom inflacijom “, izjavila je Dženet Henri, glavni globalni ekonomista u banci HSBC.
„Rast cijena energenata nastavlja da se preliva kroz globalnu ekonomiju, ali ekonomska aktivnost ostaje otporna – podstaknuta investicionim ciklusom u vezi sa vještačkom inteligencijom i rezultatima koji su, u nekoliko regiona, nadmašili očekivanja“, naveo je Set Karpenter, glavni globalni ekonomista u banci Morgan Stenli.
Prema njegovim riječima, slika inflacije postala je složenija, jer se pojavljuju znaci da cijene energenata počinju da utiču i na bazne indekse cijena.
Uticaj rasta cijena na budžete domaćinstava zauzeo je centralno mjesto u različitim političkim kampanjama širom svijeta.
Istraživanja javnog mnjenja pokazuju da su glasači, uoči izbora u SAD zakazanih za 3. novembar, zabrinuti zbog ovih pitanja. A i predsjednički izbori u Brazilu, na kojima je aktuelni predsjednik Luiš Inasio Lula da Silva osvojio četvrti mandat, u velikoj mjeri su zavisili od pitanja koja se tiču troškova života.
