Na taj datum 1943. godine, u Jajcu je počelo Drugo zasijedanje AVNOJ-a. Dvije godine kasnije, 29. novembra 1945, održana je zajednička sjednica oba doma Ustavotvorne Skupštine, na kojoj je proglašena Federativna Narodna Republika Jugoslavija. Od 1946. godine, 29. novembar i zvanično je počeo da se proslavlja kao državni praznik.
Nešto stariji čitaoci i sami pamte proslave Dana Republike. Sa druge strane, i za predstojeću noć 'nostalgičari' u Podgorici najavljuju proslave tog datuma. No, zanimljivo je osvrnuti se na to kako je nekad u Crnoj Gori proslavljan 29. novembar.
Zapravo, vraćamo se u doba kada taj datum formalno i nije bio praznik, ali faktički jeste. Bila je to 1945. godina i prvi 29. novembar otkad su partizani oslobodili mnoge djelove Crne Gore.
Kako je prenosila tadašnja štampa, na ulicama svih gradova i varoši u našoj tadašnjoj republici bilo je izuzetno svečano. Dodatan povod bila je i vijest o proglašenju FNR Jugoslavije.
Na Cetinju je za tri popodne bio zakazan veliki miting – plato ispred današnje zgrade Prijestonice bio je pun, a okupljeni su nosili slike Josipa Broza Tita, te parole “Živjela Republika Jugoslavija” i “Živjela antifašistička borba”.
“Na današnji dan prije dvije godine ovjekovječene su težnje i želje naroda – ne samo našeg crnogorskog, nego i želje i težnje Srba, Hrvata, Slovenaca i Makedonaca. Ostvareni su ideali onih znanih i neznanih boraca i patriota, koji su se, od 1918. godine pa sve nadalje, borili i ginuli u borbi za ravnopravnost svih naših naroda”, kazao je potpukovnik Jugoslovenske armije Savo Brković obraćajući se građanima Cetinja.
Jednako svečano bilo je i u Podgorici, u koju su od ranog jutra stizali žitelji okolnih sela i varoši.
Pobjeda iz tog vremena procjenjivala je kako se u Nikšiću okupilo oko 4.000 građana, a veliki miting organizovan je i na Trgu Nikole Đurkovića u Herceg Novom.
Slavilo se u svim gradovima na sjeveru, ali i na jugu naše države. U Baru su održana dva mitinga – tokom popodneva u Starom Baru, a uveče omladinski na Topolici.
Interesantno je i kako je u Ulcinju proslava počela još 28. novembra u večernjim satima. U okolini grada gorjele su vatre, pri čemu je odjekivala paljba iz topova i pušaka. Tokom prazničnog dana, povorka od oko 2.000 građana prodefilovala je pristanom, a uveče je održan i miting.
