Na današnjoj sjednici Savjeta Centralne banke Crne Gore, kojom je predsjedavala guvernerka Irena Radović, iskazano je zadovoljstvo povodom zatvaranja Poglavlja 32 – Finansijski nadzor, čemu je, kako navode, Centralna banka Crne Gore dala značajan doprinos kroz sprovođenje reformskih aktivnosti i ostvarene rezultate koji su omogućili ispunjavanje završnih mjerila u oblasti zaštite eura od falsifikovanja.
Savjet je danas razmatrao i donio više podzakonskih akata, čime se dodatno unapređuje ukupni regulatorni okvir finansijskog sistema.
“Odlukom o izmjeni i dopuni Odluke o minimalnim standardima za ulaganja kreditnih institucija u nepokretnosti i osnovna sredstva, koju je danas donio Savjet, propisuju se minimalni standardi i ograničenja za ulaganja kreditnih institucija u nepokretnosti i osnovna sredstva. Izmjene i dopune ove odluke imaju za cilj stvaranje regulatornog ambijenta koji će podstaći kreditne institucije na proaktivnije upravljanje nekvalitetnim plasmanima i njihovu naplatu”, navodi se u saopštenju CBCG.
U cilju usklađivanja sa važećim Zakonom o računovodstvu, Savjet je donio Odluku o sadržaju, rokovima i načinu sačinjavanja i dostavljanja finansijskih izvještaja kreditnih i drugih finansijskih institucija.
“Ovom odlukom se obaveza dostavljanja finansijskih izvještaja Centralnoj banci Crne Gore, koja je shodno ranije važećem Zakonu o računovodstvu važila samo za kreditne institucije, proširuje i na sve druge finansijske institucije nad kojima vrši nadzor Centralna banka Crne Fore (mikrokreditne finansijske institucija, lizing društva, faktoring društva, društva za otkup potraživanja, kreditno-garantne fondove, platne institucije i institucije za elektronski novac)”, ističe CBCG. U cilju pune transparentnosti, CBCG će dostavljene finansijske izvještaje objavljivati na svojoj internet stranici.
Kako ističu, u cilju unapređenja opsega i efikasnosti izvještavanja u platnom prometu i implementacije evropskih standarda u ovoj oblasti, Savjet je donio Odluku o izmjenama Odluke o izvještajima koji se dostavljaju Centralnoj banci Crne Gore o platnom prometu.
U cilju harmonizacije sa Zakonom o sanaciji kreditnih institucija i novom Odlukom o adekvatnosti kapitala kreditnih institucija, Savjet je danas donio i set od pet odluka koje se odnose na oblast sanacije kreditnih institucija, čime se dodatno jača regulatorni okvir u ovoj oblasti i daje doprinos ispunjavanju obaveza u okviru Poglavlja 9 – Finansijske usluge.
Savjet je razmatrao i Makroekonomski izvještaj CBCG 2/2025, u kome je istaknuto da su makroekonomska kretanja u Crnoj Gori tokom perioda januar–septembar 2025. godine bilastabilna, uz očuvanu finansijsku stabilnost i nastavak ekonomskog rasta.
“Tom prilikom, članovi Savjeta su pohvalili kvalitet i analitičku vrijednost Izvještaja, uz sugestiju da se njegovi nalazi i podaci učine dostupnim što široj stručnoj i zainteresovanoj javnosti, imajući u vidu njihov značaj i primjenjivost za različite analitičke i istraživačke potrebe”, dodaje se.
Na sjednici su predstavljeni i rezultati analize efekata primjene SEPA sistema u prva tri mjeseca, koji potvrđuju značajne i mjerljive koristi za građane i privredu.
“U periodu od 7. oktobra 2025. do 7. januara 2026. godine ostvarene su uštede od 2,4 miliona eura. Prosječna cijena SEPA transakcije u analiziranom periodu iznosila je 6,15 eura, dok je prosječna cijena SWIFT transakcije u 2024. godini iznosila 73,4 eura, što znači da su SEPA transakcije gotovo 12 puta jeftinije. Uštede su posebno izražene kod transakcija putem elektronskih kanala, pa je prosječna SEPA naknada za iznose do 200 eura za fizička lica iznosila svega 0,067 eura, a prosječna SWIFT naknada 18,14 eura. Kada je riječ o transakcijama u iznosima iznad 20.000 eura, prosječna SEPA naknada za pravna lica iznosi 25 eura, dok cijena SWIFT transakcije iznosi oko 156 eura, što jasno ukazuje na značajnu razliku u troškovima”, ističu iz CBCG.
Rezultati analize ukazuju da postoji prostor za bolju iskorišćenost prednosti SEPA sistema, naročito usegmentu poslovanja pravnih lica, gdje se i dalje značajan broj transakcija realizuje putem višestruko skupljih SWIFT kanala.
“Analiza pokazuje da je privreda imala potencijal da, u prethodnom tromjesečnom periodu, ostvari dodatne uštede od preko 1,3 miliona eura. Zbog navedenog, CBCG planira da, u saradnji sa Privrednom komorom Crne Gore i ostalim privrednim udruženjima, radi na dodatnoj edukaciji i promociji korišćenja SEPA sistema, što je Savjet podržao”, navode u saopštenju.
Kako dodaju, na današnjoj sjednici razmatran je i status implementacije projekta uvođenja nacionalnog sistema instant plaćanja (TIPS clone), koji CBCG realizuje u saradnji sa Centralnom bankom Italije.
Tom prilikom su predstavljene izuzetne aktivnosti usmjerene na pripremu crnogorskog bankarskog sektora za najznačajniju transformaciju platnog sistema, koja podrazumijeva prelazak na inkluzivna, trenutna i pristupačna digitalna plaćanja.
„Konstatovano je da se aktivnosti sprovode u skladu sa planiranom dinamikom, te da se početak primjene sistema očekuje u julu ove godine“, zaključuju iz Centralne banke.
