Iako mediji ostaju jedan od ključnih izvora informisanja građanki i građana Crne Gore, uz stabilnu dominaciju digitalnih medija, odnos građanstva prema njima postaje sve složeniji, jer to prati pad povjerenja u plasirane informacije, naročito na društvenim mrežama, pokazuje istraživanje Centra za građansko obrazovanje (CGO), sprovedeno u okviru projekta „Mediji za demokratiju: jačanje nezavisnosti RTCG-a za budućnost Crne Gore“, uz podršku Ministarstva vanjskih poslova Kraljevine Holandije.
Društvene mreže su i tokom protekle godine ostale najintenzivnije korišćen medij, navodi Nikola Obradović, saradnik na programima u CGO.
“U 2025. godini, 34,8% ispitanih navodi da ih prati veoma često, dok 30,7% to čini često. U odnosu na 2024. godinu, kada je 40,1% veoma često pratilo društvene mreže, bilježi se pad najintenzivnijeg korišćenja, uz istovremeni rast udjela onih koji ih prate rijetko, što ukazuje na promjenu navika i mogući zamor publike”, kaže Obradović.
Za razliku od društvenih mreža, dodaje, internet portali bilježe rast učestalosti praćenja.
“U 2025. godini, 32,7% građana i građanki navodi da portale prati često, a 21,7% veoma često. Posebno je značajan pad broja onih koji portale uopšte ne prate - sa 20,7% u 2024. na 14,1% u 2025. godini, što potvrđuje njihovo jačanje kao centralnog izvora informacija, naročito za dnevne i aktuelne teme”, kaže on.
Tradicionalni mediji, prema njihovi istraživanjima, nastavljaju da gube publiku.
“Štampu uopšte ne prati 50,3% građana, dok je 19,6% prati veoma rijetko, što ukazuje na nastavak pada interesovanja. Radio 28% građana i građanki prati rijetko, a 24,2% veoma rijetko, dok je udio onih koji ga prate često ili veoma često dodatno smanjen. Televizija, iako i dalje prisutna u svakodnevici značajnog dijela javnosti, takođe bilježi pad - 28,5% građana i građanki je prati često, a 21,5% veoma često, što je manje nego u 2024. Godini”, navodi Obradović.
Praćenje medija u Crnoj Gori snažno je, kako kaže, uslovljeno starosnim i obrazovnim razlikama.
“Štampani mediji najzastupljeniji su među starijima od 65 godina, gdje zbir onih koji ih prate često ili veoma često iznosi 31,4%, dok ih mladi (18 do 24 godine) gotovo u potpunosti ne prate - čak 95,8% navodi da ih nikada ili rijetko koristi. Sličan obrazac bilježi se i kod radija, koji najčešće prate oni sa osnovnim obrazovanjem (29,6%) i stariji od 65 godina (28,7%), dok ga mladi najmanje prate, uz negativni zbir od 89,3%. Televizija je najzastupljeniji medij među najstarijima - 83% starijih od 65 godina prati je često ili veoma često, dok je među mladima negativni zbir 76,7%”, objašnjava Obradović.
Kod digitalnih medija, dodaje, obrazac je obrnut.
“Internet portale najintenzivnije prate ispitanici sa visokim obrazovanjem, kod kojih zbir pozitivnih odgovora iznosi 74,1%, dok ih najmanje prate ispitanici stariji od 65 godina (negativni zbir 75,1%). Najizraženija generacijska podjela vidljiva je kod društvenih mreža: mladi ih prate vrlo intenzivno (93,6%), a stariji od 65 godina u najvećoj mjeri ne koriste, sa negativnim zbirom od 79,7%”, stoji u saopštenju.
Promjene u medijskim navikama prate i promjene u izboru sadržaja koje građani konzumiraju.
“Zabavni sadržaji su najzastupljeniji (29,1%), a slijede informativno-politički sadržaji, koje najčešće prati 27,5% građana, što predstavlja osjetan pad u odnosu na 2024. godinu, kada je taj procenat iznosio 33%. Sportski sadržaji ostaju stabilni (15,4%), dok dokumentarni bilježe rast (11,9% u odnosu na 7,1% u 2024. godini). Obrazovni (4,1%) i kulturni sadržaji (5,6%) i dalje su na marginama interesovanja, mada u blagom porastu”, kaže Obradović.
Uprkos visokom procentu upotrebe društvenih mreža, prema njegovim riječima, povjerenje u informacije koje se putem njih plasiraju nastavlja da opada.
“Prosječna ocjena povjerenja u 2025. godini iznosi 2,64 (na skali od 1 do 5), u poređenju sa 2,8 u 2024. godini, što potvrđuje blagi rast skepticizma prema digitalnim sadržajima. Podaci o korišćenju društvenih mreža pokazuju da Facebook u 2025. godini prati 26,8% građana i građanki, Instagram 25,1%, YouTube 18%, dok TikTok (14,8%) i platforma X (4,4%) bilježe pad u odnosu na 2024. godinu. Istovremeno, 5,5% navodi da uopšte ne koristi društvene mreže, što je novina u odnosu na prethodnu godinu”, kaže on.
CGO ističe da ovi nalazi ukazuju na potrebu jačanja profesionalnih standarda, odgovornosti u informisanju i medijske pismenosti, kako bi građani i građanke mogli da donose informisane odluke u sve složenijem medijskom okruženju.
Stručni dio istraživanja sproveo je Institut Damar, od 9. do 16. decembra 2025. godine, primjenom CAPI metode, na troetapnom, stratifikovanom, slučajnom uzorku od 1.010 punoljetnih građana i građanki Crne Gore.
