Povodom Svjetskog dana borbe protiv duvanskog dima, portal Filternativa organizovao je u Beogradu panel „Prestanak pušenja, zašto klasični savjeti ne rade“, otvarajući pitanje zbog čega se nikotinska zavisnost ne može svesti na opomenu, zabranu ili savjet koji dobro zvuči, ali često ne mijenja ponašanje.
Duvanski dim sadrži oko 7.000 toksičnih supstanci, od kojih je oko 100 kancerogenih.
Prema dostupnim podacima Instituta za javno zdravlje, u Crnoj Gori 35,4 odsto opšte populacije koristi duvanske proizvode,dok se svake godine zbog upotrebe duvana izgubi oko 2.000 života. Duvanski dim sadrži oko 7.000 toksičnih supstanci, od kojih je oko 100 kancerogenih.
Osnivačica i urednica portala Filternativa Marija Majstorović Lučić naglasila je da razgovor o pušenju mora izaći iz okvira kampanjskih datuma i postati stalna javno-zdravstvena tema.
Put do prestanka pušenja
„Ovo je tema o kojoj ne bi trebalo da govorimo samo dva dana u godini“, poručila je Majstorović Lučić, dodajući da je važno otvoriti pitanje da li postoji jednostavan put do prestanka pušenja i šta je ljudima zaista potrebno kada pokušavaju da ostave cigarete.
Dr Željka Košutić, psihijatar, psihoterapeut i sudski vještak, ukazala je da se prestanak pušenja ne može posmatrati samo kao čin zabrane, jer cigareta za različite ljude ima različito značenje. „Ljudi imaju različite razloge za pušenje. Moramo da znamo šta nam cigareta znači i da onda nađemo način da se nje odreknemo“, rekla je dr Košutić.
Prema njenim riječima, zamka volje nastaje onda kada se promjena shvati kao nagla restrikcija, a ne kao kontinuitet u postepenoj promjeni navika. U tom procesu, alternative mogu imati ulogu prelaznog rješenja za one koji ne uspijevaju da odmah prekinu sa pušenjem, pod uslovom da se posmatraju kao korak ka potpunom prestanku.
Dr Aleksandra Ješić, specijalista opšte medicine, istakla je da ljekari svakom pušaču najprije ukazuju na važnost jasne motivacije za prestanak pušenja, ali i da postoje ljudi koji traže manje štetnu alternativu u odnosu na tradicionalne cigarete. Zbog toga je, kako je navela, važno objasniti karakteristike svakog uređaja, posebno imajući u vidu da se na tržištu nalazi veliki broj proizvoda koji nisu jasno klasifikovani. „Mora se napraviti precizna razlika među uređajima, oni moraju biti strogo regulisani i jasno diferencirani“, poručila je dr Ješić.
Alternativa kao tranzicija do udaljavanja od pušenja
Nemanja Jovanović govorio je o trenutku u kojem je shvatio da su cigarete postale neprimjetan, ali stalno prisutan dio njegove svakodnevice.
„Pušenje je postalo sastavni dio mog života, kao treća ruka, ali nisam bio svjestan koliko konzumiram cigarete“, rekao je Jovanović. Kada su se pojavili zdravstveni problemi povezani sa cigaretama, odlučio je da potraži alternativu, objašnjavajući da mu je bila potrebna tranzicija kako bi se udaljio od pušenja, što je na kraju i uspio.
Jovana Milovanović osvrnula se na porodični primjer koji pokazuje koliko je nikotinska zavisnost uporna i nepredvidiva. „Moj otac je trideset godina bio bez cigareta, pa se vratio. Gledala sam ga kako prolazi kroz težak period, ali me ni to ne motiviše da prestanem sa pušenjem“, rekla je Milovanović. Njena poruka otvorila je pitanje zašto ni neposredan uvid u posljedice pušenja ne mora nužno da pokrene promjenu.
Zaključak panela bio je da prestanak pušenja počinje mnogo prije posljednje cigarete. Počinje razumijevanjem razloga zbog kojih neko puši, dostupnom stručnom podrškom, preciznim informacijama i javnim govorom koji ne ponižava, već pomaže.
