Iz te zdravstvene ustanove su podsjetili da je novim Zakonom o zaštiti stanovništva od zaraznih bolesti predviđena obavezna potvrda o sprovedenoj obaveznoj vakcinaciji djeteta kao uslov za upis i/ili pohađanje predškolskih ustanova.
“Ova mjera uvodi se radi zaštite zdravlja djece, posebno najmlađih koji su najosjetljiviji za razvoj teških oblika pojedinih zaraznih bolesti, kao i radi smanjenja rizika od pojave epidemija u kolektivima, gdje se infekcije najbrže šire”, kazali su iz IJZ-a.
Oni su rekli da su predškolske ustanove okruženje sa čestim i bliskim kontaktom djece, pa i mali pad obuhvata vakcinacijom može dovesti do pojave i širenja bolesti koje se vakcinama mogu spriječiti.
Iz Instituta su kazali da, sa druge strane, obuhvat vakcinacijom u Crnoj Gori bilježi pad tokom posljednjih deset godina.
Oni su istakli da je zdravstveni sistem, uz podršku međunarodnih partnera, prvenstveno Svjetske zdravstvene organizacije i UNICEF-a, sprovodio brojne mjere s ciljem unapređenja imunizacije.
“Međutim, rezultati tih aktivnosti, kada je u pitanju obuhvat vakcinacijom među djecom predškolskog uzrasta, bili su ograničeni i kratkoročni, pa se trend pada obuhvata nastavio”, kaže se u saopštenju.
Navodi se da je pad obuhvata naročito izražen za vakcinu protiv morbila, zaušaka i rubele.
“Obuhvat među predškolskom djecom rođenom u periodu 2020–2024. godine iznosi 49,8 odsto, dok među najmlađom djecom rođenom 2024. godine iznosi svega 10,5 odsto”, rekli su iz IJZ-a.
Kako su kazali, trenutno više od 18 hiljada djece predškolskog uzrasta nije primilo nijednu dozu MMR vakcine, dok je do 18. godine taj broj veći od 30 hiljada djece.
“S obzirom na to da je obuhvat najniži upravo u najmlađim uzrastima, gdje je i epidemiološki rizik najveći, bilo je neophodno preduzeti odlučan korak kako bi se dugogodišnji silazni trend obuhvata preokrenuo u uzlazni trend prihvatanja vakcinacije”, kaže se u saopštenju.
Navodi se da novo zakonsko rješenje predviđa kontrolu vakcinalnog statusa pred upis u predškolske ustanove kao zaštitnu mjeru, sa ciljem obezbjeđivanja bezbjednog boravka djece u kolektivima bez rizika od pojave opasnih zaraznih bolesti.
“Slična zakonska rješenja već postoje u zemljama regiona, uključujući Sloveniju, Srbiju, Albaniju. Obuhvati vakcinacijom u ovim državam su posljednjih godina na znatno višem nivou nego u Crnoj Gori”, rekli su iz Instituta.
Oni su dodali da su, takođe, tokom ranijih godina donijete brojne sudske presude kojima je potvrđena opravdanost da država, u interesu javnog zdravlja, može propisati obaveznost vakcinacije.
“S obzirom na period donošenja zakona, postoji dovoljno vremena da nevakcinisana djeca nadoknade propuštene doze vakcina i narednu upisnu godinu u predškolske ustanove dočekaju zaštićena i bezbjedna za boravak u kolektivu”, kaže se u saopštenju.
IJZ je, kako su rekli, već pokrenuo dodatne promotivno-edukativne aktivnosti, dok će domovi zdravlja organizovati dodatne termine za vakcinaciju, uključujući i vikende.
Iz te zdravstvene ustanove su poručili da će, takođe, biti preduzeti napori da se obezbijede dodatne količine vakcina za nesmetano sprovođenje imunizacije, jer se očekuje porast interesovanja.
“Država i zdravstveni sistem sada su odlučili da naprave korak koji je godinama izostajao, a ova prilika ne smije biti propuštena. Reakcija društva mora uslijediti prije nego što kolektivno oklijevanje i odbijanje vakcinacije budu plaćeni epidemijama i gubitkom ljudskih života”, istakli su iz Instituta.
Oni su naglasili da su, zajedno sa obrazovnim sektorom, roditeljima i cjelokupnom društvenom zajednicom, dužni da grade sigurnu i zdravu budućnost i spriječe povratak opasnih zaraznih bolesti koje bi mogle skupo koštati.
“Očekuje se da se adekvatnom implementacijom novog Zakona može postići rast obuhvata vakcinacijom, naročito među djecom predškolskog uzrasta, smanjenje udjela nevakcinisane djece u predškolskim ustanovama, čime se direktno smanjuje rizik od epidemija”, kaže se u saopštenju.
U IJZ-u smatraju da se implementacijom novog Zakona može postići dalje unapređenje procesa sprovođenja vakcinacije, bolje informisanje roditelja i jednostavan program nadoknade vakcinacije, kako bi mjera bila prvenstveno zaštitna i podržavajuća.
