„Obilježavanje dvije decenije od obnove državne nezavisnosti Crne Gore izazvalo je frontalni napad režima, društvenih elita, režimskih medija i NVO na Crnu Goru, njenu državnost i pravo na samostalan politički put“, saopštili su iz Helsinškog odbora za ljudska prava Srbije.
Kako kažu, nije riječ samo o uobičajenom nacionalističkom ispadu, već i o duboko uvredljivom i rasističkom odnosu prema Crnoj Gori i njenim građanima.
„Retorika koja se mogla čuti iz Beograda pokazuje da dio srpske političke elite i dalje ne prihvata novu realnost nastalu raspadom Jugoslavije i pravo susjednih država da samostalno odlučuju o svojoj budućnosti. S druge strane, način na koji je Crna Gora ove godine obilježila svoj jubilej potvrđuje da je referendum o obnovi državne nezavisnosti itekako imao smisla: gotovo dvije trećine građana Crne Gore danas bi glasalo za državno osamostaljenje“, navode.
Oni dodaju da uprkos pritiscima, osporavanjima i pokušajima destabilizacije, crnogorsko društvo pokazalo je političku i društvenu zrelost da afirmiše sopstveni identitet i strateške evroatlantske prioritete.
„Reakcije iz Beograda bile su poražavajuće, ne samo zbog tona i sadržaja, već i zbog gotovo potpunog odsustva kritičke reakcije domaće javnosti na uvredljive i rasističke napade na susjednu državu. To otvara ozbiljno pitanje stanja srpskog društva i njegove sposobnosti da se suoči s posljedicama politike devedesetih godina. Umjesto samorefleksije, i dalje dominiraju narativi viktimizacije, paternalizma, vrijeđanja susjeda i negiranja odgovornosti“, poručili su.
Prema njihovim riječima, srpsko društvo bi konačno moralo da se zapita zašto su gotovo sve bivše jugoslovenske republike pobjegle „glavom bez obzira“ iz zajedničke države sa Srbijom.
„Odgovor na to pitanje nije samo istorijska, već i duboko politička i moralna obaveza. Jer bez iskrenog suočavanja sa sopstvenom ulogom u raspadu Jugoslavije i politikama koje su region dovele do ratova, teško je očekivati stabilne odnose sa susjedima. Aktuelnoj demonizaciji i kriminalizaciji ideje crnogorske državne nezavisnosti, koju je istorija više puta potvrdila, posebnu težinu daje činjenica da napade koji dolaze iz Beograda danas koordinira politička elita koju brojni međunarodni izvještaji i istraživanja vide kao jednu od tri najkorumpiranije u Evropi. U takvim okolnostima, nacionalizam i proizvodnja regionalnih tenzija služe i kao način da se skrene pažnja sa unutrašnje krize, urušavanja institucija i sve dubljeg nepovjerenja građana u državu“, zaključuje se u saopštenju Helsinškog odbora za ljudska prava Srbije.
