DRI je objavila Izvještaj o reviziji Godišnjeg finansijskog izvještaja i pravilnosti poslovanja Fonda rada za 2024. godinu, u kojem je konstatovano da Fond ne vodi sopstvenu Glavnu knjigu niti obezbjeđuje cjelovite računovodstvene evidencije imovine, obaveza i primitaka.
Zbog toga, kako je ocijenjeno revizijom, nije obezbijeđena potpuna i pouzdana računovodstvena osnova za sastavljanje finansijskih izvještaja.
- Imajući u vidu prirodu i značaj utvrđenih nepravilnosti, ocijenjeno je da one imaju materijalan i sveobuhvatan uticaj na finansijske izvještaje - navodi DRI.
Revizijom je utvrđeno i da su u Obrascu 3 nepravilno klasifikovani izdaci u iznosu od 2,68 miliona eura, dok je u Obrascu 9 iznos od dva miliona eura nepravilno iskazan kao sredstva tekuće budžetske rezerve.
Revizija pravilnosti pokazala je značajne slabosti u postupcima utvrđivanja i priznavanja prava korisnika, dokumentovanja i izvršenja isplata, vođenja poslovnih evidencija i funkcionisanja sistema unutrašnjih kontrola.
DRI je utvrdila slučajeve isplata bez potpune i vjerodostojne dokumentacije, nedovoljnu sljedivost finansijskih transakcija, nepostojanje djelotvornih prethodnih kontrola, kao i pogrešne i dvostruke isplate.
Poseban problem predstavlja informacioni sistem Fonda rada.
- Fond rada nema uspostavljen jedinstven i integrisan informacioni sistem, dok postojeći sistem ne omogućava automatizovanu kontrolu duplih isplata niti identifikaciju višestrukih zahtjeva podnijetih od istog lica - navodi se u izvještaju.
Revizijom su potvrđeni slučajevi pogrešnih i duplih isplata, kao i postojanje osnova sumnje na nezakonite isplate. U pojedinim slučajevima preduzimane su mjere za povraćaj novca, dok su, kada je postojala sumnja da su izvršena krivična djela, preduzete radnje iz nadležnosti Fonda i državnog revizora, uključujući i podnošenje krivične prijave.
Kontrolom isplata garantovanih zarada utvrđeno je da pojedina rješenja nijesu sadržala potpuno utvrđeno činjenično stanje, sprovedene upravne radnje, dokaze niti način obračuna priznatih potraživanja.
Za dvije isplate od po 5.400 eura, kako navodi DRI, nije prezentovana dokumentacija.
Utvrđen je i slučaj isplate licu koje, prema raspoloživoj dokumentaciji, nije ispunjavalo zakonske uslove, kao i slučaj isplate iznosa većeg od potraživanja koje je priznato u stečajnom postupku.
Posebne nepravilnosti utvrđene su kod ostvarivanja prava bivših zaposlenih IMO „Košuta“ sa Cetinja.
- Fond nije pribavio akt Privrednog suda kojim su u stečajnom postupku utvrđena pojedinačna potraživanja bivših zaposlenih, niti pouzdan dokaz da ta potraživanja nijesu izmirena - navodi DRI.
Nedosljednosti i kontradiktornosti u dokumentaciji revizori su utvrdili i kod isplata potraživanja radnicima Solane „Bajo Sekulić“.
Na računima evidentirano 5,3 miliona eura, ali novac nije stavljen Fondu na raspolaganje
DRI je ukazala i na probleme u sistemu finansiranja i institucionalnom položaju Fonda rada.
Prema podacima Glavne knjige državnog trezora, na računima na kojima se evidentiraju doprinosi za Fond rada tokom 2024. godine evidentirani su neto primici od 5,30 miliona eura.
Međutim, ta sredstva, kako je utvrđeno revizijom, nijesu stavljena na raspolaganje Fondu.
Umjesto finansiranja iz zakonom utvrđenih namjenskih izvora, Fond se pretežno finansira putem pojedinačnih zahtjeva za dodjelu i preusmjeravanje sredstava iz opštih prihoda budžeta.
U okviru sistemskih preporuka, DRI je ukazala na potrebu unapređenja normativnog okvira kojim se uređuje upravljanje Fondom rada, kao i jačanja njegove funkcionalne i upravljačke samostalnosti.
Preporučeno je i utvrđivanje stručnih, iskustvenih i integritetskih uslova za izbor i imenovanje članova organa upravljanja i rukovodstva, kao i uspostavljanje jasnih mehanizama odgovornosti, kontrole i izvještavanja.
Fond rada dužan je da DRI dostavi akcioni plan za realizaciju preporuka do 21. oktobra 2026. godine, dok je rok za izvještavanje o preduzetim radnjama po izrečenim preporukama 21. april 2027. godine.
Izvještaj je dostavljen na upoznavanje Odboru za zdravstvo, rad i socijalno staranje Skupštine Crne Gore, Vladi Crne Gore, Ministarstvu rada, zapošljavanja i socijalnog dijaloga i Vrhovnom državnom tužilaštvu, shodno Protokolu o saradnji Vrhovnog državnog tužilaštva i Državne revizorske institucije.
