Prvi put u ovom vijeku, u junu 2027. godine u Crnoj Gori će svi lokalni izbori biti održani u istom danu. Povodom tog plana najprije su se usaglasili i vlast i opozicija, a potom je sve pretočeno na papir, koji je usvojen u Skupštini Crne Gore. I to bi djelovalo prilično idilično da podaci 'sa terena' ne govore kako je upitno da li će vlasti u mnogim crnogorskim opštinama opstati i do juna ove, a kamoli sljedeće kalendarske godine.
Jer, kako vrijeme odmiče, termin kriza postaje dio političke panorame u sve većem broju jedinica lokalne samouprave. Dok u pojedinim opštinama većina više i ne postoji, u drugima je upitno šta se uopšte dešava. Ima i primjera partnerstava koja više djeluju kao skup „rogova u vreći“ nego kao savezi koji bi trebalo da rade u interesu građana.
Dok u jednim opštinama ima 'prekida vatre', u drugima nema kvoruma. Postoje i čelnici opština koji nemaju dobru komunikaciju ni sa sopstvenim partijama, odnosno listama koje su predvodili tokom izbora. A nezvanično ima i najava da bi potencijalni raskol u jednoj mogao voditi ka razdoru i u drugoj opštini.
Otud nije ni čudo što se u pojedinim opštinama već pominje mogućnost prinudnih uprava, u drugima vanrednih izbora, a u trećima su na putu ka pisarnicama lokalnih parlamenata inicijative o skraćenju mandata.
I paradoksalno – 'čuvene' situacije poput onih u Kotoru i u Šavniku, povodom kojih je reagovalo i Ministarstvo javne uprave, danas djeluju manje komplikovano od stanja u nizu drugih opština.
U nastavku donosimo prikaz svih jedinica lokalne samouprave koje ovih dana 'drmaju' krize, pa i onih u kojima je u skorije vrijeme bilo razdora.
U Podgorici je bilo svega, ali niko nije težio 'vlasti bez većine'
Podgorička kriza već sedmicama je svakodnevna tema u javnosti. I premda je u proteklih četvrt vijeka u glavnom gradu bilo svega – od tri 'povjerenika' tokom 2000. godine do iznenadnih 'promjena dresova' u cilju 'dokapitalizacije' većine, ova situacija je nešto drugačija.
Jer, aktuelna vlast, koja je odlaskom odbornika Demokratske narodne partije i Slobodne Crne Gore, izgubila podršku u parlamentu, želi nastaviti dalje ali – bez većine. U kojoj bi mjeri uopšte i bilo izvodljivo da vlast koju predvodi Saša Mujović tako potraje gotovo godinu i po, uz povremenu 'konstruktivnu podršku' povodom krucijalnih akata iz dijela opozicije – danas je teško procijeniti.
Tek se veći dio opozicije priprema da podrži inicijativu o skraćenju mandata podgoričkom parlamentu. Inicijativu Evropskog saveza podržaće DPS i Stranka evropskog progresa, a pitanje je i kako će se prema njoj odnijeti iz URE i Preokreta.
U isto vrijeme, pojedine strukture vlasti pozivaju na dijalog doskorašnju većinu – iako nje više i nema.
Situacija u Podgorici je takva da vlast trenutno ima podršku 27 odbornika, a da su u opoziciji njih 33.
Kriza u Bijelom Polju sve dublja
Drugi aktuelni slučaj je Bijelo Polje, gdje i dalje nije usvojen ni budžet za tekuću fiskalnu godinu. Razlog je razdor unutar većine u kojoj su DPS, Bošnjačka stranka i Evropski savez.
No, taj razdor ima prilično drugačije 'korijene' u odnosu na onaj u Podgorici. Još prošle godine postalo je jasno kako BS želi više snage unutar vlasti. Zapravo, čini se i najviše – jer, iz te partije traže da im pripadne mjesto predsjednika opštine, na kojem je DPS-ov Petar Smolović.
I dok iz BS ističu kako su nezadovoljni dinamikom realizacija aktivnosti lokalne vlasti, partnerske strane ih manje ili više formalno optužuju kako žele da udovolje saveznicima sa državnog nivoa. Doduše, ni ta većina, koja je svojevremeno ispostavljala ultimatume BS-u, više ne postoji – DNP je izašla i iz Vlade i iz vladajuće parlamentarne koalicije.
Dosadašnji pregovori u Bijelom Polju nijesu urodili plodom. Zapravo, iz DPS-a navode kako neće pristati na ucjene, a propao je i jučerašnji pokušaj da bude održana sjednica SO. Tek se polako bliži 31. mart – krajnji rok za usvajanje gradskog budžeta.
Iz ES su sinoć poručili – vladajuća većina u Bijelom Polju više ne postoji i to treba konstatovati.
U Bijelom Polju DPS, ES i BS imaju ukupno 19 odbornika, a opozicija 18.
U Pljevljima dio većine otvoreno traži smjenu Vraneša
Ozbiljne razmjere poprimila je i kriza vlasti u Pljevljima, koja je faktički postojala i tokom dobrog dijela prošle godine. Međutim, ako se tada i mogla 'skriti pod tepih', sada se o njoj naširoko govori.
Propala su dva pokušaja da bude održana sjednica SO, pa tako još nije izglasan ni budžet.
Nezvanično ključni problem leži u predsjedniku Opštine Pljevlja Dariju Vranešu, čiji su odnosi sa dijelom većine daleko od konstruktivnih. Jedan od odbornika PES-a javno je, tokom gostovanja u programu javnog emitera, poručio kako budžet neće ni biti usvojen dok Vraneš ne bude smijenjen. No, iz PES-a ne planiraju bilo kakve kombinatorike sa DPS-om.
Pritom, u više navrata se pominjalo i to da Vraneš nema apsolutnu podršku ni u samom pljevaljskom odboru matične Nove srpske demokratije. Zapravo, odbornik NSD Marko Potparić nedavno je kazao kako i njihov odbornički klub ima „nesporazume“ sa Vranešom, koji im je prijedloge odluka dostavljao u posljednjem momentu.
U većini u Pljevljima je 23 odbornika, a u opoziciji 11. Međutim znatan dio odbornika vlasti već neko vrijeme ne dolazi na sjednice, te u više navrata prošle godine nije bilo kvoruma.
U Tivtu mnogo trvenja i optužbi, ali je budžet usvojen
Ako su je iz većine mogli 'negirati' tokom prošle godine, kriza u Tivtu proteklih je sedmica postala isuviše očigledna. U tom primorskom gradu kao da svako unutar većine 'vuče na svoju stranu'.
Padale su tokom januara javne međusobne optužbe predsjednika Opštine Željka Komnenovića („Narod pobjeđuje“) i čelnika parlamenta Milana Markovića (Nova). U jednom momentu je postalo upitno da li će uopšte i skupiti većinu kako bi imali kvorum za usvajanje budžeta, što se na kraju nekako i dogodilo – taj je akt usvojen uz 15 glasova podrške.
Oni koji bolje pamte – jer, za više nego dinamična dešavanja i trvenja na crnogorskoj političkoj sceni zaista i treba ozbiljnija 'memorija' – sjetiće se kako mimoilaženja u tivatskoj vlasti ne datiraju od juče. Zapravo, sve je počelo još tokom jeseni prošle godine, kada je Andrija Petković (Bokeški forum) podnio ostavku na mjesto potpredsjednika opštine.
Ipak, većina na papiru i dalje postoji, a u njoj su „Narod pobjeđuje“, NSD, Demokrate, PES, Demokratska srpska stranka, Krtoljska lista i jedna nezavisna odbornica, koja je prethodno napustila Bokeški forum.
Iz opozicije su u više navrata pozivali vlast da prekine sa mrcvarenjem i da se ide na izbore. No, uprkos tome što čelni funkcioneri većine i na skupštinskim sjednicama razmjenjuju optužbe, za sada ona 'opstaje'.
U Tivtu vladajuće strukture imaju 17 odbornika, a opozicija 15.
Delić osuđen, reizbora još nema
Neobičnih događaja ovih dana ima i u Mojkovcu – tamo još nije bilo reizbora Veska Delića, koji dužnost predsjednika opštine obavlja od 2022. godine. Podsjetimo, u toj opštini vlast vrše ZBCG, Demokrate, URA, lista „Ne damo Mojkovac“ i Ujedinjena Crna Gora. Imaju ukupno 17 odbornika, naspram 14 iz opozicije.
I dok dio većine tumači kako reizbor Delića nije ni potreban, iz Građanskog pokreta URA imaju sasvim drugačiji stav.
Da sve bude još komplikovanije – Delić je nedavno osuđen na uslovnu kaznu zatvora od pola godine. Viši sud ga je proglasio krivim za zloupotrebu službenog položaja, a izvršenje kazne izbjeći će ukoliko u roku od dvije godine ne počini novo krivično djelo.
U većini u Mojkovcu je 17 odbornika, a u opoziciji 14.
U Andrijevici je kriza permanentno stanje
Andrijevica je opština u kojoj je politička kriza permanentno stanje. Takav se zaključak nameće nakon niza posljednjih godina – ni nakon održanih izbora i formiranja široke većine, mimoilaženja tamo ne jenjavaju.
Prošle godine je najprije došlo do mimoilaženja zbog slučaja “dva pečata”, da bi u maju kvorum davala opoziciona lista “Za budućnost naše djece”.
Kvoruma, međutim, nije bilo u novembru – tada su sa sjednice odsustvovali odbornici PES-a, ali i pomenute opozicione partije. U sali je bilo tek 12 odbornika. Ipak, iz većine su se nekako ‘sabrali’ kako bi krajem prošle godine usvojili budžet za ovu.
Vlast u Andrijevici konstituisana je većinom od 16 odbornika, dok je 14 njih ostalo u opoziciji.
Turbulencije u Baru po svoj prilici prevaziđene
Koncem minule godine djelovalo je da bi problema moglo biti i u Baru, gdje vlast vrše DPS i ES. Bilo je 'varničenja' između prvog čovjeka opštine Dušana Raičevića i šefa parlamenta Branislava Nenezića, a funkcioneri iz redova SD-a dugo nijesu prisustvovali opštinskim kolegijumima.
Elem, ti su nesporazumi po svoj prilici prošlost. Prvo je usvojen budžet, a potom je i opština nastavila da funkcioniše u istom pravcu, govore informacije kojima raspolaže Portal Analitika.
U Danilovgradu stabilno iako Grgurovića ne podržava – partija koju je predvodio
Veoma je zanimljiva i situacija u Danilovgradu. Tamo je većina stabilna, ali predsjednik Opštine Aleksandar Grgurović nema naklonost partije sa čije je liste – izabran.
On je, naime, napustio Evropu sad, ali ta partija do danas nije demonstrirala bilo kakvu namjeru da obori vlast. Većina u toj opštini je široka – imaju 22 odbornika, pri čemu je nedavno ‘preduprijeđeno’ i moguće osipanje. Jer, dva odbornika DNP-a napustili su tu stranku.
Na Žabljaku izgladili nesporazume
O krizi unutar vlasti prošle godine govoreno je i na Žabljaku. Tada je došlo do mimoilaženja Durmitorske inicijative i Demokrata. Ipak, tis u nesporazumi izglađeni, tako da je većina funkcionalna – ona počiva na 17 odbornika DI, Demokrata, koalicije “Za budućnost Crne Gore” i Prave Crne Gore.
Međutim, kako će to ustvrditi žabljačka opozicija, ‘trgovine’ zarad mira u vlasti itekako ima. Posljednji primjer bilo je usvajanje odluke o trobojci – nezvanično se moglo čuti kako je to bio uslov kako bi ZBCG podržala projekat rekonstrukcije trga, koji najviše ‘gura’ DI.
Da li je Gusinje novo mjesto na ‘mapi razdora’?
I dok su pod Durmitorom uspjeli prevazići jaz, jedan je u najavi ispod Prokletija. Doduše, on se tek pominje kao mogućnost i za sada nema konkretnih naznaka da bi se zaista mogao dogoditi.
U pitanju je Gusinje. U toj opštini na vlasti su konstitutenti ES-a, BS i Pokret za Gusinje. Međutim, BS bi mogla otpasti.
Sve zavisi od raspleta situacije u – Bijelom Polju. Jer, kako je Portalu Analitika nezvanično saopšteno iz jedne od partija ES-a, ako u toj opštini BS raskine aktuelno postizborno partnerstvo, onda bi pomenuti savez mogao odgovoriti sličnom mjerom u Gusinju.
U tom slučaju, bila bi im potrebna podrška neke od opozicionih snaga kako bi lokalna vlast nastavila da funkcioniše.
