Toplotni talas koji je zahvatio Crnu Goru prouzrokovao je rekordna opterećenja elektrodistributivne mreže, dok je u Podgorici i primorskim opštinama zabilježena 30 odsto vaća potrošnja struje nego u istom periodu prošle godine, saopšteno je iz Crnogorskog elektrodistributivnog sistema (CEDIS).
„Kombinacija rekordnog opterećenja mreže i ekstremno visokih temperatura dovela je do povećanog broja kvarova i prekida u napajanju električnom energijom. Tome je doprinio i veliki broj nelegalnih priključaka koji predstavljaju poseban izazov za distributivni sistem“, navodi se u saopštenju.
Iz CEDIS-a su dodali da je dugogodišnja nelegalna gradnja dodatno opteretila kapacitete kompanije i ugrozila kvalitet i sigurnost napajanja korisnika, što potvrđuje podatak da se na području Crne Gore od ukupno 470 hiljada korisnika, čak 90 hiljada vodi kao nelegalno.
„Ozbiljan problem za elektroenergetsku mrežu predstavljaju i oštećenja podzemnih elektroenergetskih kablova tokom izvođenja građevinskih radova, jer investitori u najvećem broju slučajeva ne podnose zahtjev za izdavanje katastra podzemnih instalacija, na šta je CEDIS više puta upozoravao“, rekli su iz kompanije.
U Podgorici je u junu zabilježeno više ispada usljed kojih su korisnici u naseljima Zagorič, Kučka Korita, Barutana ostajali bez električne energije i po nekoliko sati, što je bio slučaj i sa korisnicima na području Zete.
„Prema podacima Zavoda za hidrometeorologiju i seizmologiju, 30. juna je u periodu od 17 do 24 sati na području Balkana registrovano je više od hiljadu atmosferskih pražnjenja u petominutnim intervalima. Usljed toga su bez napajanja ostali dalekovodi 10 kV Ubli, Medun i Kržanja, zbog čega su korisnici na području Kuča više sati bili bez električne energije“, navodi se u saopštenju.
Ekipe CEDIS-a su, i pored otežanih uslova rada, bez odlaganja izlazile na teren kako bi se kvar što prije otklonio.
U istom periodu je, usljed atmosferskih pražnjenja, dio konzuma Zete i Barutane ostajao bez napajanja. Ekipe su locirale kvar na 35 kV dalekovodu Gornja Zeta – Golubovci, te je kvar otklonjen.
Područje Kuča bilo je pod udarom jakog nevremena i u periodu od 22. do 25. juna, a obilne padavine, grad, jaki udari vjetra i intenzivna atmosferska pražnjenja prouzrokovali su kvar na 10 kV dalekovodu Ubli.
„Uprkos otežanim uslovima rada, dežurne ekipe CEDIS-a bile su kontinuirano angažovane na ovom dalekovodu, kako bi napajanje električnom energijom bilo uspostavljeno u što kraćem roku“, kazali su iz kompanije.
CEDIS, prema riječima njegovih predstavnika, privodi kraju rekonstrukciju dalekovoda (DV) Ubli, ukupne dužine 18,2 kilometra, a do sada je zamijenjeno 169 od ukupno 184 stuba, ugrađeno više od deset kilometara novog provodnika sa pratećom opremom i izolatorima, dok je remontovano 11 od 14 trafostanica 10/0,4 kV.
„Za te radove izdvojeno je više od 300 hiljada EUR. Takođe prilikom ovih radova neophodna su planska isključenja. Pomenuti kvar je, inače, evidentiran na onom dijelu dalekovoda koji još nije rekonstruisan, a u planu je da se radovi završe do kraja ljeta. I na tom području evidentirano je 190 nelegalnih i 141 legalni korisnik, što dodatno opterećuje sistem i utiče na pouzdanost napajanja“, saopštili su iz CEDIS-a.
Oni su dodali da su od 29. juna evidentirani ispadi trafostanica 10/0,4 kV Zagorič 2, Zlatica 3 i Kapela Zagorič, usljed pregrijavanja transformatora zbog preopterećenja i ekstremne vrućine, pa su bez napajanja ostajali korisnici u dijelu Park-šume Zagorič, području oko groblja u Zagoriču i dijelu Ulice Nikole Tesle.
Iz CEDIS-a su objasnili da se na tom području nalaze 133 nelegalna korisnika, što znatno povećava opterećenje mreže, naročito u periodima rekordne potrošnje.
Probleme u napajanju dodatno su uzrokovala oštećenja 10 kV kabla Zlatica, za koje je odgovoran izvođač rekonstrukcije saobraćajnice pored groblja u Zagoriču, pa su tako od 16. do 22. juna bez napajanja ostajale trafostanice MBTS Stara Zlatica, STS Stara Zlatica i BTS Stara Zlatica.
„U periodu od 22. do 23. juna, dio Podgorice bio je bez napajanja zbog kvarova na 35 kV kablovskim vodovima na dionici Podgorica 1 – Gorica A. Riječ je o kablovima koji su tokom prethodnih godina bili izloženi brojnim izmještanjima i intervencijama usljed intenzivne građevinske izgradnje i razvoja komunalne infrastrukture. Takvi zahvati mogu uzrokovati mehanička naprezanja i degradaciju izolacionog sistema kablova, što vremenom smanjuje njihovu pouzdanost i povećava vjerovatnoću nastanka kvarova, naročito u periodima povećanog opterećenja elektrodistributivne mreže“, navodi se u saopštenju.
U istom periodu je, usljed većeg opterećenja elektrodistributivne mreže, došlo do ispada dalekovoda 35 kV Podgorica 1 – Gornja Zeta, zbog djelovanja sistema relejne zaštite koji je registrovao uslove koji su mogli ugroziti sigurnost elektroenergetskog sistema, odnosno požar na kablovskoj završnici.
„Usljed toga su korisnici na području Zete privremeno su ostali bez snabdijevanja električnom energijom. Brzom intervencijom CEDIS-a kvar je otklonjen i uspostavljeno je redovno snabdijevanje korisnika“, rekli su iz kompanije.
Oni su naveli da uspostavljanje redovnog uklopnog stanja u pojedinim slučajevima više ne zavisi isključivo od CEDIS-a, jer je sve više elektroenergetskih objekata u distributivnom sistemu koji su u vlasništvu trećih lica.
„Iako CEDIS upravlja distributivnim sistemom, manipulacije u postrojenjima čiji su vlasnici druga pravna lica nijesu u njegovoj nadležnosti. Zbog toga je, nakon pojedinih ispada, neophodno čekati dolazakzaposlenih iz tih kompanija kako bi se objekti ponovo stavili u funkciju i korisnicima uspostavilo napajanje“, kazali su iz kompanije.
CEDIS, prema riječima njegovih predstavnika, svakodnevno trpi posljedice povećanog opterećenja sistema, iako uzroci nijesu uvijek u njegovoj direktnoj nadležnosti.
„Rješavanje problema nelegalne gradnje, nelegalnih priključaka zahtijeva koordinisano djelovanje svih nadležnih institucija“, poručili su iz kompanije.
CEDIS je u prethodnoj godini u razvoj i modernizaciju mreže uložio više od 35 miliona EUR, od čega 12 miliona na sekundarnu mrežu, a sedammiliona u povećanje kapaciteta i pouzdanosti sistema.
„Višemilionska ulaganja u sistem u cilju što kvalitetnijeg i pouzdanijeg napajanja korisnika su imperativ CEDIS-a, ali se zbog navedenih izazova kvarovi i prekidi ne mogu izbjeći“, navodi se u saopštenju.
Iz kompanije su apelovali na građane da električnu energiju koriste racionalno u periodima ekstremno visokih temperatura kako bi se smanjilo opterećenje sistema i izbjegle ovakve situacije. Oni su apelovali i na investitore i izvođače radova da obavezno pribavljaju podatke o podzemnim instalacijama i poštuju propisane procedure, kako bi se spriječila oštećenja elektroenergetske infrastrukture i višesatni prekidi u snabdijevanju.
