Konferencija konzervativne političke akcije (CPAC), najveći skup američkih konzervativaca i saveznika Donalda Trampa, prvi put će se održati na području jugoistočne Evrope, tačnije u Beogradu, od 18. do 21. novembra, saopšteno je na njihovoj zvaničnoj stranici na mreži X.
Organizatori su kao teme skupa naveli suverenitet, vjeru, porodicu, slobodno preduzetništvo i energetsku sigurnost a jedan od govornika biće i donedavni predsjednik Srbije Aleksandar Vučić. Najava je objavljena šest dana prije vanrednih parlamentarnih izbora u Srbiji, zakazanih za 25. oktobar, na kojima Vučić predvodi listu "Aleksandar Vučić – Ujedinjena Srbija".
Šta je CPAC?
CPAC organizuje Američka konzervativna unija (ACU), a prva konferencija održana je 1974. godine. Na godišnjem skupu u SAD-u okupljaju se republikanski političari, aktivisti i medijske ličnosti.
Posljednjih godina skup je postao jedna od glavnih platformi pokreta okupljenog oko Trampa. Na čelu CPAC-a od 2014. godine je Met Šlap, nekadašnji politički direktor u Bijeloj kući za vrijeme mandata Džordža Buša.
Konferencija se proširila izvan SAD-a, pa su njena izdanja održavana u Japanu, Australiji, Brazilu, Meksiku i Južnoj Koreji. Ove godine na CPAC-u u Teksasu učestvovala je i članica Predsjedništva BiH Željka Cvijanović.
Budimpešta kao evropski centar
U Evropu je CPAC stigao 2022. godine preko Budimpešte. Od tada je Mađarska svake godine bila domaćin, a konferencija se organizovala u bliskoj saradnji s vladom Viktora Orbana. Organizator je bila nevladina organizacija koju je finansirala Orbanova vlada.
Budimpešta je tako postala glavno mjesto susreta evropskih desničarskih stranaka i američkih republikanaca. Orban je otvarao konferencije, a američka desnica ga je predstavljala kao uzor, piše Klix.ba.
Tramp i njegova administracija javno su podržali Orbana uoči mađarskih izbora, a podršku mu je dao i CPAC.
Posljednji CPAC u Budimpešti održan je 21. marta 2026. godine, tri sedmice prije izbora.
Mađar ukinuo državni novac
Orban je na izborima 12. aprila izgubio od Petera Mađara, a on je odmah nakon pobjede najavio ukidanje državnog finansiranja CPAC-a.
Mađar je tada rekao da je CPAC dobrodošao u Budimpešti, ali da se ne može finansirati novcem mađarskih poreznih obveznika. Najavio je i istragu o miješanju stranačkog i državnog novca.
CPAC nije zvanično objavio da odlazi iz Mađarske. Ipak, bez Orbanove podrške Budimpešta više nema ulogu evropskog središta pokreta, a organizatori traže nova uporišta.
Nakon Poljske, gdje je prva konferencija održana u maju 2025. godine, CPAC je u julu ove godine imao prvo izdanje u Londonu. U Rimu je u septembru održan pripremni samit, a puna konferencija u Italiji planirana je tek nakon italijanskih izbora 2027. godine.
