Bivši direktor Eko-fonda Jovan Martinović i zaposleni u toj kompaniji Andrej Nedović oslobođeni su optužbi za zloupotrebu položaja u privrednom poslovanju rješenjem predsjednika vijeća Višeg suda Nenada Vujanovića.
Oni su uhapšeni 18. aprila zbog sumnje da su nepropisnom dodjelom emisionih kredita kompaniji „Uniprom“ pribavili korist višu od 20 miliona eura.
„Rješenjem predsjednika vijeća odlučeno je da nema mjesta optužbi protiv okrivljenog Jovana Martinovića i okrivljenog Andreja Nedovića po Optužnici Višeg državnog tužilaštva u Podgorici, zbog krivičnog djela zloupotreba položaja u privrednom poslovanju iz člana 272 stav 3 u vezi stava 1 i člana 23 stav 2 Krivičnog zakonika Crne Gore jer nema dovoljno dokaza da su okrivljeni osnovano sumnjivi da su kao saizvršioci izvršili krivično djelo koje je predmet optužbe, pa je shodno članu 294 stav 1 tačka 3 Zakonika o krivičnom postupku, postupak obustavljen“, saopštili su iz Višeg suda.
Naime, kako dodaju, dokazi u spisima predmeta nisu dovoljni za izvođenje zaključka o postojanju osnovane sumnje da su okrivljeni kao saizvršioci izvršili krivično djelo koje im se stavlja na teret, zbog čega je sud donio jedinu moguću odluku, a to je da obustavi postupak.
„Okrivljenom Jovanu Martinoviću se stavlja na teret da je zloupotrijebio položaj u pogledu raspolaganja tuđom imovinom i prekoračio granice svog ovlašćenja, na način što je donio odluku da se privrednom društvu ,,Uniprom” D.O.O. dodijeli ukupno 867.714 tCO2eq besplatnih emisionih kredita“, navode oni.
Ta odluka je, kako dodaju, po navodima optužbe, realizovana na način što je okrivljeni Andrej Nedović po nalogu okrivljenog Jovana Martinovića u registar emisionih kredita “Eko Fonda”, neovlašćeno bez pisane odluke Vlade Crne Gore izvršio upis broja nepropisno stečenih emisionih kredita, datuma i osnova njihovog sticanja.
„Uredbom o aktivnostima odnosno djelatnostima koje emituju gasove sa efektom staklene bašte za koje se izdaje dozvola za emisiju gasova sa efektom staklene bašte od 06.02.2020. godine koju je donijela Vlada Crne Gore se, između ostalog, utvrđuje ukupan iznos emisionih kredita koji se dodjeljuje u odnosu na početno stanje emisije gasova sa efektom staklene bašte, dodjela besplatnih emisionih kredita itd., što je propisano u članu 1 uredbe. Određenje iz ovog člana našlo je mjesto u prilogu 4 uredbe, u kojoj je propisan način određivanja besplatnih emisionih kredita, a u cilju obezbjeđivanja eventualnog povratka nivoa aktivnosti postojećih postrojenja na nivo iz perioda 2005 – 2008. godine. Za 2020. godinu, za Kombinat aluminijuma Podgorica upravo navedenom uredbom sa prilozima određeni su besplatni emisioni krediti u iznosu od 1.020.840 tCO2eq, dok je za Toscelik Alloyed Engineering Steel d.o.o. Nikšić određen 5,800 tCO2eq“, navodi se u saopštenju.
Takođe, kako su saopštili, u stavu 2 propisano je da će se od 2021. godine broj besplatnih emisionih kredita dodijeljenih na godišnjem nivou postrojenjima iz stava 1 ovog priloga (gore navedenim) određivati umanjenjem godišnjom stopom od 15% u odnosu na prethodnu godinu, sve do dostizanja iznosa u skladu sa odgovarajućim referentnim faktorom emisije iz priloga 3.
„Navedena uredba donijeta je na osnovu Zakona o zaštiti od negativnih uticaja klimatskih promjena ("Službeni list Crne Gore", br. 73/2019), gdje je u članu 11 stav 2 propisano da je operater stacionarnog postrojenja koje obavlja aktivnosti, odnosno djelatnosti koje dovode do emitovanja gasova sa efektom staklene bašte, dužan da obezbijedi emisioni kredit za svaku jedinicu ekvivalentne emisije ugljendioksida, koju ostvaruje, dok je članom 11 stav 7 određeno da alokaciju emisionih kredita iz stava 2 ovog člana vrši Vlada, sprovođenjem javnih aukcija ili besplatnom dodjelom, u skladu sa propisom kojim utvrđuje, između ostalog, kriterijume za dodjelu besplatnih kredita“, saopštili su iz Višeg suda.
Dakle, kako su pojasnili, zakon govori o propisu, a ne o odluci kao upravnom aktu javnopravnog organa, na čemu pogrešno insistira optužba. Upravo navedena uredba jeste propis – podzakonski akt donijet radi razrađivanja odredbi zakona i njihove mogućnosti primjene u praksi i na tome sud temelji svoj stav da donošenje posebne odluke nije bilo nužno za dodjelu besplatnih emisionih kredita.
Kako dodaju, radnja upisa u registar emisionih kredita ima karakter evidencije, baš kao što izdavanje potvrde ima deklaratorni, a ne konstitutivni karakter. Izdavanjem potvrde i upisom u registar emisionih kredita privredno društvo ,,Uniprom” d.o.o. Nikšić nije steklo pravo, niti je ovo privredno društvo ostvarilo neku korist, već je ovim radnjama samo konstatovano ono što je,,Uniprom” d.o.o. Nikšić stekao na osnovu već pomenute uredbe. Zbog toga, nemaju osnova inače nejasni, navodi optužnice o zloupotrebi i prekoračenju ovlašćenja i njihovoj uzročno – posledičnoj vezi sa navodno pribavljenoj protivpravnoj imovinskoj koristi, odnosno uzročne veze između radnji okrivljenih i broja dodijeljenih besplatnih emisionih kredita, niti su te radnje imale bilo kakvog uticaja na prenos dijela dodijeljenih emisionih kredita od strane ,,Uniproma” d.o.o. Nikšić ka Elektroprivedi Crne Gore AD Nikšić.
„Polazeći od navedenog, sud je donio odluku da se krivični postupak obustavlja jer nema dokaza da su okrivljeni osnovano sumnjivi da su kao saizvršioci izvršili krivično djelo koje je predmet optužbe“, zaključili su iz Višeg suda.
