Vlada je, na danas održanoj 135. sjednici, kojom je predsjedavao potpredsjednik Vlade za bezbjednost, odbranu, borbu protiv kriminala i unutrašnju politiku Aleksa Bečić, usvojila Informaciju o potrebi uvođenja novog sistema izdavanja dozvola za boravak i rad stranaca.
Kako je saopšteno, Vlada je usvojila Smjernice makroekonomske i fiskalne politike za period 2026 – 2029. godine.
“Budući da je opredjeljenje 44. Vlade da Crna Gora postane punopravna članica Evropske unije 2028. godine, uz privremeno zatvaranje svih pregovaračkih poglavlja zaključno sa 2026. godinom, u diskusiji je naglašeno da evropska agenda prestaje da bude isključivo spoljnopolitički cilj, već postaje centralni okvir ekonomske politike i najsnažniji pojedinačni pokretač rasta, investicija i institucionalnih reformi”, navodi se.
Kredibilitet srednjoročnog okvira, kako su pojasnili, počiva na ostvarenim rezultatima koji egzaktno svjedoče da je crnogorska ekonomija u 2025. godini, uz rast od 2,7 odsto, u svim kvartalima rasla na nivou ili iznad prosjeka Evropske unije, uz rast investicija u osnovna sredstva od 11,0 odsto i nastavak realne konvergencije – BDP po stanovniku gotovo je udvostručen u posljednjih pet godina.
“Registrovana stopa nezaposlenosti je po prvi put jednocifrena i u maju 2026. godine iznosi 7,84 odsto, najniže od obnove nezavisnosti, dok je prosječna neto zarada dostigla 1.012 eura, uz realni rast od oko 40 odsto u pet godina, čime se Crna Gora svrstava među najdinamičnije ekonomije u poređenju sa regionom i EU”, ukazuju.
Smjernicama makroekonomske i fiskalne politike se, shodno osnovnom makroekonomskom scenariju, predviđa da će crnogorska ekonomija u srednjem roku prosječno godišnje rasti po stopi od 3,1 odsto – odnosno 3,1 odsto u 2026, 3,0 odsto u 2027, 3,2 odsto u 2028. i 3,1 odsto u 2029. godini – uz usporavanje inflacije sa 3,3 odsto u 2026. na 2,0 odsto u 2028. i 2029. godini, odnosno prosječno oko 2,4 odsto u projektovanom periodu.
Takva kretanja, dodaju, opredjeljuju fiskalni okvir u kojem javni prihodi rastu sa 3,57 milijardi eura ili 41,6 odsto BDP-a u 2026, na 3.98 milijardi eura ili 42,4 odsto BDP-a u 2029. godini.
“Istovremeno, ukupan limit budžetske potrošnje države kreće se od 3.15 milijardi ili 36,8 odsto BDP-a u 2026, do 3.41 milijardi eura ili 34,8 odsto BDP-a u 2029. godini – učešće potrošnje u BDP-u se, dakle, kontinuirano smanjuje, dok se unutar potrošnje sredstva preusmjeravaju ka kapitalnim izdacima i rashodima sa najvećim doprinosom rastu, uz redovno usklađivanje penzija i socijalnih davanja i jačanje finansiranja zdravstvenog sistema”, naveli su.
Rezultat je budžetski deficit koji se kontinuirano smanjuje – sa 3,7 odsto BDP-a u 2026. na 3,2 odsto BDP-a u 2029. godini, uz smanjenje primarnog deficita sa 1,7 odsto na 0,6 % BDP-a – i koji je u cjelosti generisan finansiranjem kapitalnih i razvojnih projekata.
“Suficit tekuće budžetske potrošnje ostvaruje se u svim godinama projekcija i raste sa 110,1 miliona eura (1,3 odsto BDP-a) u 2026. na 214,9 miliona eura (2,2 odsto BDP-a) u 2029. godini. Drugim riječima, država se ne zadužuje za potrošnju, već za imovinu – infrastrukturu kojom se trajno povećava ekonomski potencijal zemlje. Isti pristup primjenjuje se i u upravljanju javnim dugom. Privremeni rast duga na 68,0 odsto BDP-a u 2026. godini rezultat je promišljene strategije pretfinansiranja obaveza koje dospijevaju u 2027. godini – prije svega euroobveznice od 750 miliona eura – i formiranja fiskalne rezerve, čime se rizik refinansiranja minimizira i izbjegava zaduživanje pod pritiskom tržišnih okolnosti”, piše u saopštenju.
Već od 2027. godine dug se smanjuje i na kraju 2029. godine iznosi 59,9 odsto BDP-a – ispod kriterijuma fiskalne odgovornosti od 60 odsto – uz neto javni dug od 56,4 odsto BDP-a i izuzetno stabilnu strukturu u kojoj je 99,7 odsto duga denominovano u eurima, čime je valutni rizik praktično eliminisan.
Vlada je utvrdila Predlog Strategije nacionalne bezbjednosti Crne Gore.
“U cilju usklađivanja domaće legislative sa propisima Evropske unije, u sklopu pregovaračkog Poglavlja 12 – bezbijednost hrane, veterina i fitosanitarni poslovi, Vlada je razmotrila i donijela više akata: Uredbu o novoj hrani; Uredbu o izmjenama Uredbe o uslovima, načinu i dinamici sprovođenja mjera agrarne politike za 2026. godinu – Agrobudžet; Inovirani nacionalni program za unapređenje kvaliteta sirovog mlijeka sa Akcionim planom i Planom za postupanje sa neusaglašenim sirovim mlijekom; Uredbu o bližim uslovima za odstupanje u pogledu zahtjeva iz propisa o hrani u objektima sa malim obimom poslovanja prozivodima životinjskog porijekla; Mapu puta za nacionalne referentne laboratorije; Inovirani akcioni plan za jačanje administrativnih kapaciteta Uprave za bezbjednost hrane, veterinu i fitosanitarne poslove; Inoviranu mapu puta za izgradnju i unapređenje graničnih kontrolnih mjesta u Crnoj Gori; Uredbu o stavljanju na tržište malih količina primarnih proizvoda životinjskog porijekla proizvedenih na gazdinstvima namijenjenih ishrani ljudi i Uredbu o stavljanju na tržište malih količina proizvoda životinjskog porijekla namijenjenih ishrani ljudi”, istakli su.
Takođe, Vlada je dala saglasnost za obezbjeđivanje 200.000 eura sredstava iz Tekuće budžetske rezerve za potrebe Uprave za bezbjednost hrane, veterinu i fitosanitarne poslove i usvojla Informaciju o definisanju lokacije Graničnog inspekcijskog mjesta za veterinarsku i fitosanitarnu kontrolu na graničnom prelazu “Ilino brdo” sa Bosnom i Hercegovinom, kao i Informaciju u vezi sa zaključivanjem Memoranduma o saradnji izmeđi Uprave Slovenije za bezbjednost hrane, veterinarstvo i zaštitu bilja i Uprave za bezbjednost hrane, veterinu i fitosanitarne poslove Crne Gore u oblasti upravljanja nusproizvodima životinjskog porijekla.
Vlada je utvrdila Predlog zakona o izmjenama Zakona o porezu na promet nepokretnosti.
“Izmjenama je predviđeno je da se postojeća poreska prava i oslobođenja, koja već imaju bračni drugovi, prošire na životne partnere istog pola, radi usklađivanja zakonodavstva i obezbjeđivanja ravnopravne primjene zakona”, naglašeno je.
Kako se dodaje, utvrđen je Predlog zakona o zaštiti od buke u životnoj sredini, s Izvještajem sa javne rasprave.
“Novim zakonom utvrđuju se mjere za izbjegavanje, sprečavanje ili smanjivanje štetnog uticaja buke u životnoj sredini, uključujući i uznemiravanje koje nastaje usljed izloženosti buci u životnoj sredini i druga pitanja od značaja za zaštitu životne sredine i zdravlja ljudi od uticaja buke. Pored ostalog, donošenje novog zakona je neophodno i zbog jasnog i preciznog utvrđivanja inspekcijskog nadzora. Tako je ovim zakonom utvrđena nadležnost organa za vršenje nadzora na lokalnom nivou u ovoj oblasti i obezbijeđena usklađenost propisa u dijelu koji se odnosi na nadležnost komunalne policije i komunalne inspekcije, kao i precizirana nadležnost tržišnog i ekološkog inspektora”, kazali su.
Donošenjem ovog zakona nastavlja se usklađivanje crnogorskog zakonodavstva sa direktivama Evropske unije i međunarodnim standardima u oblasti zaštite od buke u životnoj sredini, te doprinosi ispunjavanju obaveza iz pregovaračkog poglavlja Poglavlja 27 – Životna sredina i klimatske promjene.
“Vlada je donijela Odluku o izradi Prostornog plana područja posebne namjene za Obalno područje Crne Gore. Cilj i zadatak ovog dokumenta je stvaranje planskog i formalnog osnova za obezbjeđenje održivog razvoja obalnog područja, što predstavlja jedan od najvažnijih izazova politike uređenja prostora. Planski koncept treba da se temelji na integralnom i održivom pristupu planiranju, kojim se obezbjeđuje usklađenost razvojnih potreba sa principima zaštite prostora i životne sredine”, piše u saopštenju.
Poseban akcenat, kako pojašnjavaju, treba da se stavi na kontrolu i usmjeravanje urbanog razvoja, unapređenje komunalne i saobraćajne infrastrukture, povećanje kvaliteta života stanovništva, kao i racionalno korišćenje zemljišta u urbanim, periurbanim i ruralnim područjima.
“U zonama gdje je došlo do narušavanja prostorne i urbane strukture neophodno je propisati mjere i smjernice za urbanu regeneraciju, sanaciju i unapređenje ambijentalnih vrijednosti. Od naročitog značaja jeste sprovođenje principa integralnog upravljanja obalnim područjem, kroz usklađivanje svih razvojnih aktivnosti sa pravilima, smjernicama i režimima zaštite prostora. Posebna pažnja biće posvećena zaštiti morskog dobra, obalnih ekosistema, pejzažnih vrijednosti i prirodnih resursa, kako bi se obezbijedio balans između ekonomskog razvoja i očuvanja životne sredine za buduće generacije”, ukazuju.
Plan će, kako su istakli, izrađivati DOO „Adencija za planiranje prostora Crne Gore”, a finansijska sredstva potrebna za njegovu izradu obezbijediće se iz budžeta Crne Gore, u iznosu od 800.000,00 eura.
Vlada je usvojila i Informaciju o potrebi uvođenja novog sistema izdavanja dozvola za boravak i rad stranaca.
“U informaciji se ističe da pristupanje Crne Gore Evropskoj uniji koje predstoji zahtijeva dalje značajno usaglašavanje crnogorskog zakonodavstva sa evropskim direktivama i regulativama kad je u pitanju ulazak boravak i rad stranaca u Crnoj Gori, a u cilju sprečavanja nezakonitih migracija, uključujući sprečavanje nezakonitog boravka i rada stranaca u Crnoj Gori. Ovo podrazumijeva uspostavljanje drugačijeg institucionalnog okvira i funkcionisanja nadležnih organa, počev od izdavanja dozvola za boravak i rad, a zatim prilikom praćenja rada stranaca i ostvarivanja njihovih prava, odnosno izvršavanja njihovih obaveza i obaveza poslodavaca kod kojih su stranci zaposleni po bilo kom osnovu”, dodaje se.
Imajući u vidu navedene činjenice, kako su kazali, Vlada je ocijenila opravdanim uvođenje sistema jedinstvene dozvole za privremeni boravak i rad koju bi, kao i do sada izdavalo Ministarstvo unutrašnjih poslova preko svojih područnih jedinica, nakon sprovedenog postupka, a novina bi bila pribavljanje saglasnosti od Zavoda za zapošljavanje bez koje se dozvola ne bi mogla izdati.
“S tim u vezi, zaduženi su nadležni resori da zajednički razmotre i predlože najbolji model zakonskih rješenja koji bi definisao novi sistem izdavanja dozvola za boravak i rad stranaca, kao i da da obezbijede interoperabilnost informacionih sistema i razmjenu podataka, u cilju efikasne primjene novih zakonskih rješenja”, zaključili su.
