Protesti, koji su se održali na Noć vještica i tokom većeg dijela popodneva protekli uglavnom mirno, uslijedili su nakon nereda i pljački 17. oktobra, koje su zatekle bezbjednosne snage nespremne i ostavile za sobom štetu na prodavnicama, javnim objektima i poslovnim prostorima širom zemlje, piše Reuters.
Interventna policija je na kraju protestne šetnje u Parizu intervenisala kako bi rastjerala manje grupe izgrednika, dok je suzavac ispaljen u Lionu, trećem po veličini gradu u Francuskoj, i Tuluzu na jugozapadu zemlje. Tenzija je bilo i na kraju neprijavljenih protesta u Marseju.
Protesti u Francuskoj inspirisali su omladinske demonstracije pokreta „Generacija Z“ širom Evrope, pa su tako u subotu protesti održani u nekoliko njemačkih gradova.
Demonstracija je bilo i u Italiji.
U protestnim šetnjama učestvovali su studenti, čija je mobilizacija počela u septembru, sindikati i manji broj pripadnika pokreta „Žuti prsluci“. Sve ih povezuje nezadovoljstvo zbog troškova života, visokih cijena goriva, rastuće inflacije i politike vlade predsjednika Emanuela Makrona.
„Francuska ekonomija loše funkcioniše bez obzira na to šta se dešava, jer danas nama upravlja grupa nesposobnih ljudi koji raspolažu milijardama, dok se porodice bore za svaki cent“, kazao je demonstrant Žerom Rodriges tokom protestne šetnje u Parizu.
„Zato smo ovdje – da svoje zahtjeve iznosimo sve glasnije i glasnije i da se nadamo odgovoru vlade, iako to djeluje veoma malo vjerovatno“, dodao je on.
Lider krajnje ljevice Žan-Lik Melanšon, čiji je rejting porastao posljednjih sedmica uoči predsjedničkih izbora zakazanih za april naredne godine, predvodio je demonstracije u Parizu.
Najviši francuski upravni sud potvrdio je zabranu protestne šetnje između poznatih pariskih trgova Nacije i Bastilje, odbacivši žalbu sindikata. Vlasti su umjesto toga odobrile rutu duž bulevara na istočnom obodu prijestonice, dalje od centralnih trgovačkih zona.
Broj učesnika bio je manji nego tokom prethodne dvije protestne subote. Prema podacima Ministarstva unutrašnjih poslova, širom zemlje protestovalo je 320.000 ljudi, uključujući 70.000 u Parizu, u poređenju sa 410.000 sedmicu ranije i 550.000 koliko ih je bilo 17. oktobra.
Ministarstvo unutrašnjih poslova saopštilo je da su „radikalni elementi“, koji su namjeravali da izazovu štetu i pljačkaju, pokušali da se odvoje od protestnih kolona u gradovima poput Bordoa, Tuluza, Liona i Marseja, ali da su ih bezbjednosne snage u tome spriječile.
Dodaje se da su bezbjednosne kontrole na željezničkim stanicama i putevima otkrile i osobe koje su nosile predmete koji bi mogli biti upotrijebljeni kao oružje.
UPOZORENJE ZBOG MASKI ZA NOĆ VJEŠTICA
Vlasti su upozorile da bi maske za Noć vještica mogle biti upotrijebljene za prikrivanje identiteta izgrednika. Ministar unutrašnjih poslova Loran Nunez obećao je da će spriječiti ponavljanje nasilja od 17. oktobra, ističući da postojeći zakoni policiji omogućavaju zabranu nošenja maski i drugih predmeta za prekrivanje lica kada je ugrožen javni red.
Neredi se dešavaju u osjetljivom trenutku za vladu. Agencija za kreditni rejting Fitch u petak je neočekivano promijenila izglede francuskog javnog duga u negativne, ukazujući na zabrinutost investitora zbog finansijskog stanja zemlje. Sa javnim dugom koji se približava nivou od 120 odsto bruto domaćeg proizvoda i rastućim troškovima zaduživanja, Makronova vlada suočava se sa sve većim pritiskom da ograniči javnu potrošnju, što joj sužava prostor za djelovanje.
Ambasada Sjedinjenih Američkih Država savjetovala je putnicima da izbjegavaju područja u kojima su planirane demonstracije ili velika okupljanja.
PROTESTI SU POČELI SA STUDENTIMA
Protesti su dobili zamah krajem septembra, kada je manjinska vlada Emanuela Makrona započela razgovore o budžetu za 2027. godinu. Studentima, nezadovoljnim pogoršanjem stanja u školama, pretrpanim učionicama i sistemom upisa na univerzitete koji se smatra široko nepravednim, kasnije su se pridružili sindikati i ponovo aktivirani pokret „Žuti prsluci“, zahtijevajući mjere za ublažavanje troškova života.
Obećanja francuske vlade da će reformisati obrazovanje i ublažiti teret visokih cijena goriva nijesu uspjela da smire nezadovoljstvo.
„Kada sam bio mali, govorili su mi da su mladi budućnost“, kazao je Aron Bertije de Grandri, petnaestogodišnji srednjoškolac iz Nogent sir Marna, predgrađa Pariza, koji je planirao da učestvuje u protestima trećeg uzastopnog vikenda.
„Pa, ako mi, kao budućnost Francuske, nemamo dovoljno resursa, to znači da će Francuska na kraju doživjeti kolaps.“
Nemiri su donijeli političku korist liderki krajnje desnice Marin Le Pen, koja vodi u istraživanjima javnog mnjenja uoči predsjedničkih izbora u aprilu, dok su potencijalni centristički nasljednici Makrona i dalje podijeljeni.
Najnoviji nemiri predstavljaju dodatni udarac za ekonomiju koja se, kako su pokazali podaci objavljeni u petak, već smanjivala tokom trećeg kvartala.
Privredna komora procjenjuje da gubici trgovaca premašuju milijardu eura (1,1 milijardu dolara). Druge procjene ukazuju da bi ukupna šteta mogla biti dvostruko veća kada se uračunaju neosigurana oštećenja i izgubljeni prihodi.
Duž glavnih pariskih trgovačkih bulevara, rani božićni ukrasi sijaju oko izloga prekrivenih zaštitnim daskama i metalnim rešetkama. Među prodavnicama koje su bile na meti tokom prethodnih nemira nalaze se i objekti luksuznih brendova, uključujući Hermes, Louis Vuitton i Burberry.
