Oko 83 odsto građana Podgorice podržava ideju da Ulica slobode u centru grada bude pješačka zona tokom cijelog dana. To pokazuju rezultati godišnjeg istraživanja „Stavovi građana Podgorice o uslovima za pješačenje i upotrebu bicikla“, koje je krajem prošle godine sprovela NVO Biciklo.me.
Kako su kazali iz ove NVO, istraživanje sprovedeno tokom oktobra i novembra na reprezentativnom uzorku od 701 ispitanika iz svih djelova Podgorice iznova potvrđuje snažnu podršku građana transformaciji Ulice slobode u zonu namijenjenu primarno pješačkom saobraćaju.
“Ovaj nalaz je gotovo identičan rezultatu iz 2024. godine, kada je oko 84 odsto ispitanika iskazalo saglasnost sa ovim predlogom”, navodi se u saopštenju.
Ulica slobode trenutno je otvorena za motorni saobraćaj u periodu od 5 do 17 časova, dok je nakon toga pješačka zona.
“Međutim, i pored zabrane, nesavjesni vozači često krše propise i koriste ulicu za prolaz i nakon 17 časova, zbog čega se mnogi građani ne osjećaju bezbjedno prilikom kretanja glavnom gradskom ulicom, pa je koriste u mnogo manjoj mjeri nego u nekim prošlim vremenima”, navode iz ove NVO.
Za učesnike u istraživanju, kako su pojasnili, dva ključna saobraćajna problema u Podgorici su prekomjerna upotreba automobila (39 odsto) i nepropisno parkiranje (33 odsto). Pri tome, za korisnike bicikla mnogo je izraženiji problem prekomjerne upotrebe automobila, i to za njih 46 odsto.
“Kao ključni preduslov za unapređenje uslova pješačenja u Podgorici, polovina ispitanika (50 odsto) ističe rješavanje problema nepropisnog parkiranja na trotoarima i drugim pješačkim površinama. Značajan dio ispitanika koji se kreću pješke smatra da je unapređenje javnog linijskog prevoza ključno rješenje (18,5 odsto), dok 11 odsto prioritet vidi u izgradnji novih trotoara i pješačkih staza u prigradskim naseljima. Takođe, skoro 82 odsto građana smatra da postojeći trotoari i pješačke površine nijesu prilagođeni osobama s invaliditetom i roditeljima sa dječjim kolicima”, naglašavaju iz Biciklo.me.
Prema njihovim riječima, čak devet od deset anketiranih korisnika bicikla smatra da ih vozači automobila ne doživljavaju kao ravnopravne učesnike u saobraćaju. Slično tome, i 80 odsto građana koji preferiraju pješačenje mišljenja je da ih vozači motornih vozila ne doživljavaju kao ravnopravne korisnike ulice.
“Kada je riječ o percepciji bezbjednosti, 74 odsto anketiranih pješaka navodi da se ne osjeća bezbjedno prilikom prelaska ulice, što je gotovo identičan rezultat u poređenju sa 2024. godinom. Istovremeno, oko 70 odsto korisnika bicikla se u manjoj ili većoj mjeri ne osjeća bezbjedno na podgoričkim ulicama”, navodi se u saopštenju.
Kako su istakli, da zeleno svjetlo na semaforima traje prekratko za bezbjedan prelazak ulice smatra 77 odsto ispitanika, što je takođe u skladu sa nalazima iz prethodne godine.
“Čak 88 odsto korisnika bicikla smatra da vozači automobila ne voze brzinom koja je prilagođena biciklistima. Kao prioritetne mjere za unapređenje bezbjednosti, najveći broj korisnika bicikla navodi poboljšanje uslova za bezbjedno kretanje ulicama Podgorice (31 odsto) i izgradnju biciklističkih staza u naseljima van centra grada (25 odsto). Dodatno, 80 odsto anketiranih biciklista smatra da postojeće biciklističke staze nijesu adekvatno održavane, dok 84 odsto ocjenjuje da ih u Podgorici nema dovoljno, a 65 odsto da njihov kvalitet nije zadovoljavajući”, dodali su.
Istraživanje pokazuje i da gotovo 90 odsto ispitanika smatra da je prevoz biciklom u Podgorici u manjoj ili većoj mjeri praktičniji od prevoza automobilom, što predstavlja porast u odnosu na 2024. godinu, kada je takvo mišljenje dijelilo 83 odsto građana.
Više od 80 odsto građana koji se kreću pješke i 85 odsto onih koji se kreću biciklom smatra da donosioci odluka i projektanti u svom djelovanju prioritet daju automobilima, čineći taj vid transporta jednostavnijim i pogodnijim u odnosu na pješačenje i vožnju bicikla. Ovakva percepcija zadržava se iz godine u godinu, što ukazuje na kontinuirani trend.
Iz Biciko.me dodaju da bi oko 82 odsto građana podržalo uvođenje ograničenja brzine kretanja vozila na 30 km/h u ulicama u kojima žive.
“Ovakva mjera je već standard u brojnim evropskim gradovima, poput Valensije, Helsinkija, Graca i Bolonje, gdje „zone 30“ doprinose povećanju bezbjednosti saobraćaja i kvaliteta života”, zaključili su.
