Činjenica je da su cijene goriva u Crnoj Gori medju najvišim u regionu, a zna se da je gorivo elemenat u formiranju cijena brojnih proizvoda i usluga, navode iz Evropskog saveza navode.
Podsjećaju da je činienica i da tenutno u cijeni litra dizela (1,88 eura) država prihoduje kroz akcize i PDV preko 70 centi, a u cijeni litra bezolovnog benzina (1.8 eura) preko 85 centi.
Kod akciza na gorivo je, kažu, važno istaći da su one u Crnoj Gori značajno veće nego što je minimalno dozvoljeni nivo akciza na gorivo u Evropskoj uniji. On u EU (minimalno dozvoljeni nivo akciza) iznosi za Bezolovni benzin 35,9 centi po litru, a kod nas je 54, 9 centi po litru, dok za Dizel iznosi 33 centa po litru, a kod nas 44 centa. Kod nas je za bezolovni veći gotovo 20 centi po litru, a za dizel 11 centi.
“Tako da Vlada zakonskim smanjenjem (ne privremenim umanjenjem) iznosa akciza može 10-15 centi smanjiti cijenu goriva”, predlažu iz Evropskog saveza.
Problematično je, kako navode u Evropskom savezu, što u osnovicu za obračun PDV-a ulaze i akcize tako da suštinski građani plaćaju kroz PDV dupli porez. Kako pojašnjavaju, plaćaju u jednom litru dizela akcize državi 44 centa pa još i PDV 9,2 centa na to što je ukupno preko 53 centa. Kod bezolovnog je, navode, akciza po litru koju plaćaju građani državi 54,9 centi i još joj na to plaćaju i PDV koji iznosi 11,5 centi što je ukupno 66 centi.
„Prema tome, drugi predlog koji je manje sistemski i bio bi privremen je da država duplo kod goriva ne oporezuje građane (kroz akcizu i PDV na akcizu), odnosno da ne obračunavaju PDV na akcize već samo PDV na ostale elemente u formiranju cijena. Na taj način bi cijena dizela bila niža 9 centi, a bezolovnog 11 centi, odnosno umjesto trenutnih 1,88 eura Eurodizel bi koštao oko 1,79 eura, a umjesto trenutnih 1,76 eura Eurosuper 95 bi koštao oko 1,64 eura“, ukazuju iz Evropskog saveza.
Podsjećaju da i dalje ostaje još jedan predlog poslanika Evropskog saveza koji nedavno Vlada i većina, nažalost, nisu prihvatili, a to je da se usvoji zakonsko rješenje koje vladi daje mogućnost da privremeno smanji PDV na gorivo, koje je kod nas 21 odsto, a u značajnom broju zemalja EU niže. Dodaju da je nešto slično uradila Hrvatska.
„U ovom slučaju, jer obračun konačnih cijena goriva po definisanoj metodologiji vrši država nema prostora za “zloupotrebe” sniženog PDV-a koji se ne bi odrazio na konačnu cijenu“, navode oni.
Iz Evropskog saveza ističu kako se može čuti da bi se smanjenjem akciza i PDV-a smanjio prihod države. Oni navode da se ne mogu eventualne mjere svoditi na takvu formalnu interpretaciju bez sagledavanja suštine.
„Prvo, teret energetske krize, na koju zaista ne možemo uticati, ne treba samo da trpe gradjani i privreda a da kroz veću osnovicu za PDV profitira država odnosno budžet. Drugo, to što će gradjani po predlogu Evropskog saveza plaćati deset centi manju cijenu neće staviti na štednju već će potrošiti na druga dobra i usluge, gdje će se opet kroz poreze te pare vratiti državi odnosno budžetu“, pojašnjavaju iz ES.
Kako zaključuju, samo je jedno pitanje: da li Vlada teret energetske krize, na koju ne možemo uticati, želi da prevali samo na gradjane i privredu, a da ona kroz veću osnovicu za PDV profitira ili želi da teret krize podijeli sa gradjanima i privredom.
