Zvaničnici EU ocijenili su da novi sistem ulaska i izlaska (EES) „nije savršen”. Ipak, smatraju da potpuna obustava nije potrebna, niti moguća, posebno pred početak glavne ljetnje turističke sezone.
Od početka primjene EES, državljani zemalja koje su van EU, a koji prvi put ulaze u šengenski prostor, moraju da registruju otiske prstiju i fotografiju lica, dok se njihovi biometrijski podaci kasnije provjeravaju pri svakom izlasku i ponovnom ulasku.
ZAHTJEVI
Predstavnici avio-kompanija, aerodroma i Međunarodnog udruženja za vazdušni saobraćaj (IATA) prethodno su zatražili odlaganje primjene sistema do narednog ljeta.
Upozorili su na kašnjenja i propuštene veze u zemljama poput Portugala, Španije, Italije, Grčke i Belgije.
Zvaničnici EU, piše Gardijan, ponovili su da bi djelimična obustava sistema u pojedinim državama izazvala dodatne probleme.
Navode da bi putnici mogli da se nađu u situaciji da budu registrovani kao osobe koje su prekoračile dozvoljeni boravak od 90 dana u okviru perioda od 180 dana.
„TEŠKA MJESTA”
Po podacima EU, od ukupno 1.500 graničnih prelaza, oko 20 lokacija predstavljaju „teška mjesta” sa najvećim problemima.
Naglašavaju i da će države članice na tim lokacijama morati da preduzmu mjere za smanjenje gužvi.
Jedan od problema zabilježen je na manjem regionalnom aerodromu gdje je u kratkom periodu pristizalo oko 3.000 putnika na sat, što je otežavalo brzu obradu zbog ograničenog prostora.
Lisabon je već smanjio redove angažovanjem dodatnog osoblja, dok se na aerodromu u Briselu očekuje dolazak 50 novih službenika granične agencije Fronteks.
ŠTO JE EES?
Sistem EES razvijan je osam godina. Osmišljen je i kreiran sa ciljem unapređenja granične kontrole i rješavanja bezbjednosnih slabosti, koje su uočene nakon terorističkih napada u Briselu i Parizu 2015. i 2016.
Njegovo uvođenje više puta je odlagano. Zvanično je počeo sa radom prošlog oktobra.
Državama članicama EU ostavljena je mogućnost da privremeno izuzmu pojedine prelaze tokom testiranja tehnologije i procedura.
DAJE REZULTATE?
U skladu sa važećim pravilima, aerodromi i luke mogu privremeno da obustave sistem ukoliko redovi postanu preveliki.
No, ta mogućnost trebalo bi da prestane u septembru.
Za sada nijedna država članica nije zatražila produženje suspenzije.
EU tvrdi da sistem već daje rezultate.
- Evidentirano je oko 110 miliona putovanja u i iz šengenskog prostora, dok je oko 44.500 osoba odbijeno pri ulasku - piše u zvaničnim izvještajima Evropske komisije, koje je objavio Gardijan.
PROBLEMI
Među razlozima za odbijanje najčešće su bili nedostatak odgovarajućeg opravdanja za posjetu ili boravak, kao i prekoračenje dozvoljenog boravka od 90 dana.
Oko 1.000 osoba zaustavljeno je zbog procjene da predstavljaju prijetnju unutrašnjoj bezbjednosti, dok je oko 300 ljudi uhvaćeno sa lažnim pasošima ili putnim dokumentima.
Problemi sa tehnologijom usporili su potpunu primjenu sistema i na Evrotunelu, gdje su francuske vlasti još u fazi rješavanja tehničkih pitanja.
Mobilna aplikacija Fronteksa, koja bi trebalo da ubrza proceduru, dostupna je u potpunosti samo u Švedskoj i djelimično u Portugalu.
