Krajem februara u Bogoti u Kolumbiji po Interpolovoj potjernici uhapšen je Denis Alimov. On je, kako piše The Insider, istaknuti član nove ruske jedinice Centar 795 koja je trebalo da zamijeni kompromitovanu jedinicu ruske obavještajne službe GRU – 29155.
Alimov je uhapšen pod optužbom da je organizovao pokušaj ubistva dvojice istaknutih čečenskih disidenata sa sjedištem u Evropi, nudeći nagradu od po milion i po dolara. FBI ga je pratio više od godinu, a otkrio ga je Google Translate, uz pomoć kog je komunicirao sa crnogorskim državljaninom Darkom Đurovićem– kojeg je Alimov angažovao kao glavnog terenskog operativca za ovu operaciju, prenosi Portal TVE.
Avans i obećanje
Finansijski uslovi bili su izričiti. Tokom sastanka u Moskvi u oktobru 2024. godine Denis Alimov je crnogorskom državljaninu nastanjenom u Americi, Darku Đuroviću, dao avans od 60.000 dolara i obećao po 1,5 miliona dolara za lociranje i isporuku dvojice čečenskih disidenata sa sjedištem u Evropi, piše istraživački tim The Insidera. Ako operacija uspije i budu identifikovane dodatne mete, rečeno mu je da bi treća osoba - koja je tražena tražena „živa ili mrtva“ - mogla donijeti nagradu veću od 10 miliona dolara.
Ogromno novinarsko istraživanje međunarodnog tima ,,Insajdera" otkrilo je djelovanje nove ruske jedinice Centar 795. Nova obavještajno-vojna formacija je osmišljena da zamijeni kompromitovanu jedinicu ruske obavještajne službe GRU – 29155. Pripadnici grupe Centar 795 su imali šifrovane aplikacije za razmjenu poruka, pseudonime, segmentisanu komunikaciju. Ipak, nijesu predvidjeli da jezičke barijere između sopstvenih operativaca mogu biti slaba tačka jedinice: Alimov je govorio ruski, Đurović srpski, pa su za komunikaciju koristili Google Translate.
Unutar mašine: Arhitektura Centra 795; Photo: The Insider
Poruke su prenošene preko šifrovanih aplikacija za koje su vjerovali da su bezbjedne. No, Google funkcioniše preko servera u Sjedinjenim Državama, što ga direktno stavlja u domet FBI-jevog naloga za nadzor. The Insider piše da su istražitelji FBI na osnovu sudskog naloga direktno mogli da pristupe tim prevodima, čitajući niz operativne komunikacije u realnom vremenu.
"Dnevnici nadzora, čiji su djelovi citirani u novootpečaćenoj optužnici velike porote Sjedinjenih Država, ponekad djeluju kao apsurdistički dokument: dvojica operativaca najtajanstvenije ruske jedinice za atentate vode zavjeru za ubistvo po narudžbi preko potrošačkog alata za prevođenje, dok se svako njihovo uputstvo i izvještaj o statusu čuva u čitljivim, vremenski obilježenim zapisima na serverima jedne američke kompanije. Kako je kasnije primijetio izvor blizak istrazi, to je bilo čak i bolje od prisluškivanja, jer je stizalo već transkribovano", piše The Insider.
„Imam ljude koji bi mnogo platili..."
Dokumenti koje je pribavio FBI pokazuju da Đurović krajem novembra 2024, Alimovu piše da je u Crnoj Gori i da će metu pokušati da pronađe u Njujorku krajem decembra. Objašnjava i podatke koje je dobio o meti koju prate i kaže kako je osoba uglavnom u Sjedinjenim Državama iako pokušava da zavara trag kako je uvijek u zemljama EU.
Istražitelji su pronašli i da je Đurović koristio pretraživače kako bi pronašao ono što je vjerovatno tražio kao oružje za ubistvo — „Glock 17“, „Glock 21“, „Glock 22“ — kao i gdje da u Podgorici nabavi model 22.
Đurović je takođe tražio pomoć od neimenovanog saučesnika iz Sjedinjenih Država. Na Badnje veče 2024. poslao mu je poruku: „Imam ljude koji bi platili mnogo novca da ova osoba i drugi poput nje budu uhapšeni i predati njima. Za sada imam tri ili više ljudi za kojima se traga radi hapšenja... Za svaku osobu dobijamo 1,5 miliona USD. Potreban nam je saradnik koji neće mnogo pitati, ali će nam dati te informacije i nakon što potvrdim lokaciju (ja ću to sam provjeriti), dobijamo novac.“ Potencijalni podagent tražio je povratni avans od Alimova za finansiranje „lovačkog tima“.
Centar 795: Pogled iznutra; Photo: The Insider
Korišćenje Google Translatea, piše The Insider, nije bio jedini Đurovićev operativni promašaj. Dvaput je putovao u Rusiju, u julu i oktobru 2024. godine, pokušavajući da prikrije odredište rezervišući prividne odmore u Turskoj, a zatim nastavljajući za Moskvu presjedanjem pod svojim pravim imenom.
"Svaki put po povratku u Sjedinjene Države ispitivali su ga specijalni agenti FBI-ja koji su imali pristup njegovim avionskim evidencijama. On je izričito negirao da je bio u Rusiji. Te laži bile su providne i dodatno su pogoršale njegov pravni položaj. FBI je, međutim, bio spreman da sačeka — nastavljajući da ga nadzire i čita njegov virtuelni dnevnik na Google Translateu — prije nego što ga je konačno uhapsio u martu 2025. godine", piše The Insider.
SFO
Zanimljivo, nekoliko godina unazad Darko Đurović je bio veoma aktivan na društvenim mrežama. Predstavljao se kao ekspert za bezbjednost, a vrlo se negativno odnosio prema borbi Ukrajine da sačuva teritorije nakon ataka Rusije. Uglavnom je na društvenoj mreži X koristio nik nejm "SFO". I nakon hapšenja njegov profil je jedno vrijeme bio aktivan.
Denis Alimov je uhapšen godinu nakon što je zatvoren Darko Đurović. Trag o tome kako je počela saradnja są Đurovićem možda leži, piše The Insider u Alimovljevim telefonskim kontaktima, među kojima su Dejan Berić i Davor Savičić, srpski regruteri plaćenika za rusku vojsku u Ukrajini, koji su odavno na meti zapadnih obavještajnih službi. Moguće je da je Alimov preko njih upoznao Đurovića, koji ima dvojno - srpsko i crnogorsko državljanstvo.
Razotkrivanje Centra 795 stvoriće dugotrajne probleme za ruske obavještajne službe. Ta jedinica nastala je nakon početka ruske agresije na Ukrajinu i okuplja elitne jedinice GRU-a i FSB-a. Osnovana je kao strogo tajna i potpuno autonomna struktura osmišljena za izvođenje najkritičnijih operacija, u rasponu od vojnih misija u Ukrajini do političkih atentata i otmica u inostranstvu. Da bi jedinici obezbijedili pokriće odlučili su da je ugrade u koncern Kalašnjikov — čuveni ruski proizvođač oružja. Privatna kompanija u kojoj blokirajući manjinski udio zadržava državni odbrambeni konglomerat Rosteh.
