Uprava za zaštitu kulturnih dobara dala je saglasnost Prijestonici Cetinje za postavljanje spomen-biste Josipu Brozu Titu na dijelu katastarske parcele na Trgu Revolucije, koji se nalazi u okviru Istorijskog jezgra Cetinja.
Prema rješenju objavljenom na sajtu Vlade, planirano je da Titova bista bude postavljena na lokaciji na kojoj se trenutno nalazi spomen-bista crnogorskog slikara Petra Lubarde. Za Lubardinu bistu predviđeno je izmještanje na drugu lokaciju, u okviru Univerzitetskog kompleksa.
Nakon pregleda dostupne i dostavljene dokumentacije, kao i obilaska terena, Uprava je utvrdila da je predmetna parcela sastavni dio Istorijskog jezgra Cetinja, koje ima status kulturnog dobra.
“Uređena je hortikulturalno i ima kamenom oivičene hodne staze nasute utabanim šljunkom, što joj daje karakteristike manje parkovske cjeline”, ističe se.
U obrazloženju rješenja navedeno je da se na toj lokaciji već nalazi nekoliko spomen-bista posvećenih ličnostima iz crnogorske istorije i antifašističkog pokreta. Među njima su biste Jovanu Tomaševiću, Marku Mašanoviću i Jovanu Vučkoviću, kao i spomen-bista Petru Lubardi.
U neposrednoj blizini nalazi se i spomen-kosturnica posvećena 120 rodoljuba i žrtava fašizma sa područja cetinjske opštine, koji su stradali u periodu od 1941. do 1944. godine.
Iz Uprave ocjenjuju da bi se postavljanje biste Josipu Brozu Titu, posmatrano sa istorijskog aspekta, tematski uklopilo u postojeću memorijalnu cjelinu. Kako se navodi, njeno postavljanje dodatno bi doprinijelo memorijalnom karakteru i značaju ovog prostora.
“Zato se smatra opravdanim njeno postavljanje na mjestu na kojem je privremeno postavljena spomen-bista istaknutom slikaru Petru Lubardi, a za koju je predviđen postupak izmještanja na novu lokaciju. Takođe, posmatrano sa aspekta istorijskih, memorijalnih ambijentalnih, umjetničkih i drugih kulturnih vrijednosti postavljanje spomen-biste Josipa Broza Tita na ovoj katastarskoj parceli u velikoj mjeri doprinosi značaju ove lokacije”, ističe se u rješenju.
Ipak, prije realizacije projekta potrebno je ispuniti sve propisane uslove za zaštitu kulturnog dobra. Prije izrade idejnog rješenja neophodno je pribaviti konzervatorske uslove, a Uprava za zaštitu kulturnih dobara mora biti uključena u sve faze izrade i razrade tehničke i projektne dokumentacije.
Saglasnost je izdata u skladu sa Zakonom o spomen-obilježjima, kojim je propisano da je za postavljanje spomen-obilježja na objektu koji ima status kulturnog dobra ili na prostoru koji predstavlja zaštićenu okolinu kulturnog dobra potrebna saglasnost nadležnog organa državne uprave za zaštitu kulturnih dobara.
Rješenje je donijeto po zahtjevu Sekretarijata za kulturu Prijestonice Cetinje, podnijetom 9. septembra 2026. godine.
