Vanredni zapisnik budžetske inspekcije od 9. juna 2025, dopunski zapisnik od 30. septembra 2025. i zapisnik o redovnom proširenom nadzoru od 31. decembra 2025. pokazuju da su se u Kliničkom centru Crne Gore godinama ponavljali isti obrasci u obračunu zarada. Dokumenta, koja se odnose na period od 2018. do 2024. godine, bilježe preklapanje pripravnosti sa dežurstvom, prekovremenim i dopunskim radom, obračune bez rješenja o zaradi i neusklađenost evidencija i platnih listi, uz desetine hiljada eura spornih uvećanja, piše Pobjeda
Klinički centar je najveća zdravstvena ustanova u zemlji, a predmet nadzora bile su zarade i naknade koje se finansiraju iz javnih sredstava. U više navrata budžetska inspekcija koristi formulaciju da obračun i isplata zarada za isti period po dva osnova predstavlja „nezakonitu potrošnju budžetskih sredstava“, što cijelo pitanje pomjera iz domena tehničke greške u zonu upravljanja javnim novcem.
Hronologija
Hronologija počinje vanrednim inspekcijskim nadzorom čiji je zapisnik sačinjen 9. juna 2025. godine, a koji je obuhvatio period od 1. januara do 31. oktobra 2024. godine. Inspekcija je kontrolu vršila metodom uzorka, obuhvatajući mjesece januar, april, avgust, septembar i oktobar. U tom dokumentu precizirano je da je do 22. februara 2024. direktorica KCCG bila dr Ljiljana Radulović, a potom direktor dr Aleksandar Radović.
Predmet nadzora bio je širok: pripravnost, dežurstvo, prekovremeni i noćni rad, stimulacije, dopunski rad, hitne intervencije, preraspodjela radnog vremena, kao i usklađenost koeficijenata složenosti sa propisima. Već pravni okvir na koji se inspekcija poziva pokazuje gdje je nastajao ključni problem. Zakon o zaradama zaposlenih u javnom sektoru propisuje da se zarada utvrđuje pojedinačnim aktom, dok granski kolektivni ugovor i instrukcija Fonda za zdravstveno osiguranje jasno razdvajaju pripravnost, dežurstvo, noćni i prekovremeni rad. Instrukcija izričito navodi da se časovi pripravnosti ne mogu preklapati sa drugim oblicima rada. Upravo na tom mjestu, po nalazu inspekcije, nastajao je najveći broj spornih obračuna.
Primjeri
Vanredni zapisnik ulazi i u konkretne primjere. U avgustu 2024. utvrđeno je da uvećanje zarade po osnovu pripravnosti nije umanjeno za sate tokom kojih je zaposleni radio prekovremeno, dok je u istom mjesecu evidentirano i preklapanje dežurstva i pripravnosti u istom periodu. U septembru 2024. opisani su slučajevi u kojima se dopunski rad preklapao sa dežurstvom ili pripravnošću, pa je, kako se u zapisniku navodi, „za isti period izvršen obračun zarada po dva osnova“.
Inspekcija je zabilježila i situacije u kojima su časovi pripravnosti obračunati u punom iznosu, iako je u istom vremenskom intervalu zaposlenom bio evidentiran prekovremeni rad, bez umanjenja jednog od obračuna, što je dovodilo do dvostrukog obračuna za isti period.
Pored toga, konstatovani su i slučajevi u kojima su sati prekovremenog rada evidentirani na osnovu nepotpisanih izvještaja, bez potvrde nadležnog rukovodioca. Uprkos tome, takvi časovi su uključeni u obračun zarade i isplaćeni kao uvećanje, iako dokumentacija nije imala formalne elemente koji potvrđuju da je rad zaista odobren i izvršen.
Iznosi i korekcije
Inspekcija je konstatovala i situacije u kojima su za isti period istovremeno evidentirani sati pripravnosti i dežurstva, pa su oba osnova obračunata bez umanjenja. Time je, kako se navodi, broj časova ostao nepromijenjen, ali je zarada uvećana po dva osnova, što je direktno uticalo na veći iznos isplaćen iz budžetskih sredstava.
Te pojedinačne situacije dobile su težinu kada su sabrane. Za avgust 2024. inspekcija je za zaposlene u Centru za kardiohirurgiju konstatovala da je zbog obračuna po dva osnova zarada i naknada utvrđena u većem iznosu za 7.629,10 eura, dok je za oktobar 2024. evidentiran veći obračun od 4.841,82 eura. Uz te zbirne sume naveden je i niz pojedinačnih nepravilnosti od nekoliko desetina do više stotina eura po zaposlenom.
Jedan od ključnih nalaza odnosi se na dokumentaciju. Inspekcija je utvrdila da su rasporedi rada i dežurstva u pojedinim slučajevima bili ručno korigovani, bez djelovodnog broja, bez potpisa ili bez potpisa medicinskog direktora. Dio evidencija nije imao punu formalnu vjerodostojnost, a izvještaji o prekovremenom radu nijesu bili uredno potpisani. To je pokazalo da problem nije bio samo u tumačenju propisa, već i u osnovi na kojoj je obračun vršen.
Nakon primjedbi KCCG i dostavljanja dodatne dokumentacije uslijedio je dopunski zapisnik od 30. septembra 2025. godine. U njemu se navodi da se prvobitno utvrđeni iznos od 38.115,99 eura, za koji su zarade bile obračunate u većem iznosu, koriguje na 34.036,39 eura. Inspekcija je, dakle, prihvatila dio naknadno dostavljenih dokaza, ali je i nakon korekcija ostao znatan iznos spornih obračuna.
Dopunski zapisnik pokazuje i da su pojedini iznosi smanjivani ili brisani nakon dostavljene evidencije, ali osnovna matrica nepravilnosti nije nestala. Posebno je važno da inspekcija nije prihvatila argumente KCCG o nedostatku kadra i organizacionim teškoćama, navodeći da ti razlozi ne utiču na utvrđeno činjenično stanje.
Raniji period
Treći dokument, redovni prošireni nadzor od 31. decembra 2025, vraća priču unazad i obuhvata period od 2018. do 2021. godine. Taj nadzor pokrenut je upravo zbog ranije utvrđenih nepravilnosti. I u tom starijem periodu inspekcija nalazi iste probleme: preklapanje pripravnosti i dežurstva, uvećanja bez dokumentacije, obračun bez rješenja o zaradi i neusklađenost evidencija.
U jednom slučaju iz decembra 2021. utvrđeno je preklapanje 40 časova pripravnosti i dežurstva, dok su „hitne intervencije“ i prekovremeni rad evidentirani bez dokumentacije. Za zaposlene obuhvaćene uzorkom za period 2018–2021. konstatovano je da su zarade obračunate u većem iznosu za 1.854,81 eura.
Kada se sva tri dokumenta uporede slika je jasnija. Vanredni nadzor za 2024. otkriva značajne nepravilnosti i zbirne iznose. Dopunski zapisnik precizira koliko od tih nalaza ostaje nakon dodatne dokumentacije. Prošireni nadzor pokazuje da isti obrazac nije nov, već da je postojao i ranije. U oba perioda pojavljuju se isti problemi: preklapanje sati, nepostojanje rješenja o zaradi, neusklađenost evidencija i platnih listi i obračun po dva osnova.
Nalozi i nedostaci
Nalazi budžetske inspekcije nijesu ostali samo na konstataciji nepravilnosti. U zapisniku se navodi da je odgovornom licu u Kliničkom centru ukazano na obavezu da otkloni utvrđene nedostatke i uskladi obračun zarada sa zakonom i kolektivnim ugovorima. Posebno je naglašeno da je potrebno obezbijediti donošenje pojedinačnih rješenja o zaradi za zaposlene, uredno vođenje evidencija rada, kao i jasno razdvajanje pripravnosti, dežurstva, prekovremenog i dopunskog rada. Inspekcija je time, osim opisivanja zatečenog stanja, faktički konstatovala da postoje sistemske slabosti u organizaciji obračuna, koje zahtijevaju promjenu prakse, a ne samo ispravku pojedinačnih obračuna.
Inspekcija je ukazala i na nedostatke u pratećoj dokumentaciji koja je služila kao osnov za obračun uvećanih zarada. U pojedinim slučajevima izvještaji o prekovremenom radu nijesu bili potpisani, rasporedi rada i evidencije dežurstava sadržali su ručne korekcije bez djelovodnog broja i ovjere, dok dio dokumentacije nije imao formalne elemente koji potvrđuju vjerodostojnost. Uz to je konstatovana i neusklađenost između evidencija o radu i platnih listi zaposlenih, pa su određena uvećanja evidentirana bez jasnog pravnog osnova.
Takva odstupanja dovodila su do situacija da se za isti period obračunavaju različiti oblici rada, čime je stvaran veći iznos zarade nego što je propisima predviđeno. Upravo ponavljanje takvih nepravilnosti kroz više kontrolisanih perioda dodatno ukazuje na dugotrajnije slabosti sistema kontrole.
