Region

Bešlin za SB: Što se krije iza mita o srpsko-ruskom bratstvu i zbog čega su utihnuli Vučić i Dodik

“To je još jedno šibicarsko manevrisanje koje neće donijeti ništa. Kako je to neko dobro primijetio, vidimo da Vučić ne viče više i da se nekako i Dodik umirio. Svi oni koji su viđeni kao ruski igrači u regionu prilično su zbunjeni kada vide dvije stvari”, kazao je Bešlin za “Slobodnu Bosnu”.

Bešlin za SB: Što se krije iza mita o srpsko-ruskom bratstvu i zbog čega su utihnuli Vučić i Dodik Foto: FOTO: Radio Sarajevo
Slobodna BosnaIzvor

Profesor Milivoj Bešlin, viši naučni saradnik na Institutu za filozofiju i društvenu teoriju Univerziteta u Beogradu, govorio je za „Slobodnu Bosnu“ o istorijskim činjenicama i mitovima o srpsko-ruskom prijateljstvu, te uticaju pogubnih nacionalističkih politika koje godinama vladaju na prostorima Zapadnog Balkana.

Mistifikacija prošlosti

Bešlin je za SB pojasio odnose Srbije i Rusije kroz istoriju kazavši da se trenutno nalaze na terenu mistifikacije prošlosti zbog toga što se miješaju realna istorija i nacionalizamkao ideologija, jer se, kako ističe, istorija smatra takozvanom nacionalnom disciplinom.

''Zbog toga je bilo teško odvojiti srpsko-ruske odnose iz ideološkog, nacionalnog konteksta i smjestiti ih u racionalni kontekst. Mit o srpsko-ruskim odnosima je brižljivo građen još od 19. vijeka, a ima svoje korijene još u 18. vijeku, kada je Rusija prvi put počela da pokazuje pretenzije na Balkan. Balkan je od tada Rusiji bio rezervni-drugi front, na kome je odmjeravala svoje snage sa Zapadom, i zahvaljujući tome su funkcionalizovani mali narodi, bilo Srbi, Crnogorci, Bugari, kako je kad bilo potrebno. Upravo u funkciji ruske pretenzije na Balkan je i smišljen mit o srpsko-ruskom prijateljstvu ne bi li se Rusija ukotvila što dublje u Srbiju. Ako racionalno sagledate tu istoriju od mitova i nacionalističke ideologizacije, vidite da je Rusija od Prvog srpskog ustanka, kada se dešavaju prve veze između ruske države i srpskih ustanika, gledala samo svoj interes'', kazao je Bešlin.

Kako je dodao, Rusiji je odgovaralo da se srpski ustanici bore na njenoj strani, iako su već imali dogovoren mir s Osmanskim carstvom (Ičkova deputacija 1806).

''Ali su onda Srbi, na nagovor Rusije, svoj dosta povoljni mir s Osmanijama pokvarili i nastavili rat na strani Rusije. Ali kad je Rusija došla u problem 1812. godine, zbog Napoleonovog napada, ona je prepustila svoje srpske saveznike odmazdi Osmanske države. I to je model po kojem su funkcionisali ti odnosi. Imamo primer iz 1876-78. godine kada Rusija igra na kartu Bugarske države, kada je na račun Srbije napravljena velika Sanstefanska Bugarska, što je još jedna ilustracija da je Rusija kao i svaka velika sila pratila svoje interese, a ne nikakve srpske želje kako bi se u toj mitologizovanoj interpretaciji htjelo reći'', kazao je Bešlin za SB.

Jugoslovensko-sovjetski odnosi uglavnom bili loši

On je istakao da postoji mnogo primjera, čak do jugoslovensko-sovjetskih odnosa koji su bili promjenjivi, ali uglavnom loši.

''Sovjetski Savez je bio konstantna prijetnja bilo kakvoj ideji emancipacije, demokratizacije i liberalizacije Jugoslavije. Sve reforme koje su trebale ići u pravcu emancipacije jugoslovenskog društva i njegovog otvaranja u SSSR-u su smatrane kao neprijateljstvo i bile su dočekivane uz užasne pritiske i prijetnje. Cio svijet je bio svjedok sovjetske surovosti i brutalnosti u Mađarskoj 1956. i u Čehoslovačkoj 1968. godine. Nije se znalo u kojem trenutku će SSSR da izvrši invaziju i da li će da izvrši invaziju na Jugoslaviju. Sami su to pitanje ostavljali otvorenim, potpada li Jugoslavija pod Brežnjevljevu doktrinu? Drugi problem je bio što je Sovjetski Savez bio velikim dijelom na jugoslovenskim granicama, uzimajući u obzir satelitske države sa kojima se Jugoslavija graničila. SSSR je bio negativna determinanta za jugoslovensku državu i društvo u čitavoj drugoj polovini 20. vijeka.

I nije slučajno da je posle pada liberala u Srbiji, i odlaska Koče Popovića, Latinke Perović, Marka Nikezića, Mirka Tepavca sa svojih pozicija, što je takođe bio rezultat sovjetskih pritisaka na Josipa Broza Tita, i kada je Miloš Minić kao naslednik Mirka Tepavca kao šef jugoslavenske diplomatije došao da razgovara s Kočom Popovićem, Koča mu je dao samo jedan savjet – što dalje od Sovjetskog Saveza. Jer samo to garantuje emancipaciju i razvoj nezavisne Jugoslavije'', kazao je Bešlin.

Kako je dodao, Rusija je danas jedna od ključnih generatora istorijskog revizionizma u Srbiji.

''Ako vidite način na koji se komemorira Drugi svjetski rat kroz Besmrtni puk i slične manifestacije, oni pokušavaju da nacionalizuju antifašizam i uklope ga u ruske nacionalističke i velikodržavne pretenzije. To ne samo da nije istorično nego u velikoj mjeri šteti slici sovjetskog antifašizma koji je bio ključni u Evropi i svijetu za slamanje fašističkih sila. Kada govorimo s pozicije Srbije, upravo Rusija danas je jedna od ključnih generatora istorijskog revizionizma u Srbiji. Taj revizionizam koji ima neskrivenu rusku potporu je dvostruk. Jedan je istorijski revizionizam nacionalističkog i šovinističkog tipa, a to je promocija retuširane slike četničkog pokreta koja ima podršku ruskih zvaničnih medija i njihovih nezvaničnih glasnogovornika u Srbiji. Drugi je istorijski revizionizam onaj staljinistički, koji ima zadatak da konstruiše sliku prošlosti u kome je jugoslavenski doprinos sopstvenoj pobjedi nad fašizmom bio minimalan, a ključan je bio doprinos SSSR-a i Crvene armije – koji se preuveličava. Cinično je da Rusija danas govori o revizionizmu na istoku Evrope, ako vidimo da su u Srbiji njeni glasnogovornici, mediji i intelektualci, neki od ključnih generatora ovdašnjeg pročetničkog revizionizma. Uostalom u čitavoj Evropi, Rusija je sponzorisala široku koaliciju ultradesničarskih pokreta (tzv. crna internacionala) koji su svi odreda revizionistički ali su vršili ulogu destabilizacije Evropske unije i potkopavanja demokratskih kapaciteta njenih društava'', istakao je Bešlin.

Ne može biti slobode medija za gebelsovske i neofašističke propagandne servise

Bešlin je za SB poručio da su licemjerne i besmislene poruke, predsjednika Skupštine Srbije Ivice Dačića povodom zabrane ruskog Sputnjika i kanala RT, u kojima je naveo da Srbija neće primjenjivati cenzorske i totalitarne ideje.

''Neko ko je čitavu svoju mladost proveo u partiji koja je bila stub autoritarnog režima Slobodna Miloševića, koji je na kraju morao da bude oboren silom na ulici jer je odbio da prizna izborni poraz, danas priča o totalitarizmu. Dakle, SPS je partija koja je od svoga osnivanja činila sve da uguši svaki kritički glas danas priča o slobodi medija. Ne može biti slobode medija za gebelsovske i neofašističke propagandne servise, jer to nisu mediji. Kada je riječ o Srbiji, bespredmetno je i govoriti o ukidanju Sputnjika, jer su dvije trećine medija u Srbiji u stvari Sputnjik. U Srbiji imate bar pet dnevnih listova koji su gori od Sputnjika, pa čak i neke televizije s nacionalnom frekvencijom'', kazao je Bešlin.

Vučić ne može pobjeći od samog sebe

Govoreći o glasanju Srbije u UN-u zarezoluciju kojom se osuđuje ruska agresija na Ukrajinu, Bešlin ističe da predsjednik Srbije, Aleksandar Vučić ne može praviti zaokret od samog sebe.

''To je još jedno šibicarsko manevrisanje koje neće donijeti ništa. Kako je to neko dobro primijetio, vidimo da Vučić ne viče više i da se nekako i Dodik umirio. Svi oni koji su viđeni kao ruski igrači u regionu prilično su zbunjeni kada vide dvije stvari. Prvo da se ruski ratni stroj zaglavio u ukrajinskom blatu, jer su mislili da će proći kroz najveću evropsku državu kao kroz sir. I drugo što ih je uznemirilo je odlučnost čitavog slobodnog i demokratskog svijeta da stane na put ruskoj agresorskoj politici. Zbog toga oni sad manevrišu, jedno rade (glasaju), drugo pričaju javno, treće pričaju iza kamera. To je odsustvo bilo kakve ozbiljne strategije. Kako god Vučić bude prelamao stvari u budućnosti, on neće moći da pobjegne od samoga sebe, a tako ni od Rusije'', zaključio je Bešlin.

Portal Analitika