BAJKOVIĆ: Kako je devastiran Manastir Starčevo

Portal Analitika objavljuje treći dio studije poznatog crnogorskog arhitekte Miodraga Miška Bajkovića, o alarmantnom stanju u crnogorskim manastirima kao primjerima degradacije i devastacije crnogorskog kulturnog blaga. Ovaj put Bajković navodi primjer klasične devastacije Manastira Starčevo koje ima status kulturnog dobra od nacionalnog značaja.

Objavljeno: 20. 06. 2017 - 00:00 Promjenite veličinu teksta: A A A
BAJKOVIC: Kako je devastiran Manastir Starcevo

Piše: Miodrag Miško BAJKOVIĆ

 

Manastir Starčevo, koji se nalazi na ostrvu Starčeva Gorica, smatra se najstarijim manastirom na ostrvima Skadarskog jezera iz doba Balšića. Njegova izgradnja se vezuje za period 1376-1378 godine. Kao osnivač manastira pominje se starac Makarije, po kojemu su manastir i otok dobili ime.

Krajem XIV stoljeća u manastiru se nalazio poznati prepisivački centar u kome se odvijao intenzivan rad na prepisivanju knjiga i đe su nastala dva značajna rukopisa Prolog Starčeve Gorice  i Četvorojevanđelje Starčeve Gorice.

Manastirska crkva Uspenja Bogorodice - jednobrodna građevina (skromnih dimenzija, a skladnih proporcija), sa svojim arhitektonskim kakarteristikama, uz još neke crkve u basenu Skadarskog jezera, tvori osobitu skupinu crkava - u obliku trikonhosa (trikonhos: osnova-tlocrt u obliku trolista).

2

Kako izgleda kompleks: Starčevačku trikonhalnu crkvu formira podužni brod, zasveden blago prelomljenim svodom, sa bočnim konhama (konha: svod u obliku školjke - polukupola - u proširenom značenju apsida) uz centralni travej (travej: polje na svodu omeđeno-uokvireno uzdužnim i poprečnim lukovima) i polukružnom apsidom u širini oltaskog traveja.

Specifičnost ovog trikonhosa je izgradnja polukružnih ojačanja uz zapadne krajeve bočnih konhi, kojima se neutrališu sile kupolne zone na bočne zidove u kojima su bile izvedene (proporcionalno) duboke niše.

Nad centralnim travejem izgrađena je kružna kupola odvojena od niskog kružnog tambura naglašenim poluobličastim vijencem. U krovnim masama vanka naglašen je poprečni, tkz., “lažni brod”.

Uz zapadni zid crkve ubrzo nakon gradnje crkve bila je dozidana priprata (priprata: zapadni ulazni dio crkvekoji je od ostatka crkve odvojen zidom i vratima) uz koju su kasnije sa južne i śeverne strane prizidani bočni paraklisi (paraklis: crkvica prizidana uz veću crkvu ili uklopljena u nju - služila kao grobnakapela, a i kao krstionica) od kojih južni ima malu polukružnu apsidu.

Crkva je zidana pritesanim kamenom nejednake veličine, slaganim u horizontane redove.

Na manastirskoj crkvi je, u periodu od 1963. do 1965. godine, urađena rekonstrukcija i konzervatorski radovi.

3

U kapeli sahranjen Božidar Vuković – Podgoričanin: U južnoj, bočnoj kapeli, po sopstvenoj želji, sahranjen je 1540. godine naš znameniti crnogorski štampar, vojvoda Božidar Vuković - Podgoričanin.

Uzgred budi rečeno:  Božidar Vuković je poimanje svojeg porijekla odredio svojeručno napisanom tvrdnjom, da je: “Iz sela Đulići kraj Podgorice, Dioklitske zemlje, makedonska strana”.

Sve drugo je falsifikat, kao što je ona”pisanija” pod bistom mu u parku u Titogradu, koja je: nacionalno uvrjedljiva, sramno “proračunata" i politički naopaka podvala ovdašnje vlasti.

Obiće im se i ona o glavu - ka' što im se ta vrsta “šurovanja” i ”igranke” - odavno obija.

Ta takva “pisanija” (sve i da je tačna, a nije - no je lažna), ipak ima i jednu pozitivnu stranu.

Ista znači da: Andrija J.Paltašić - Kotoranin, Šimun Kotoranin, jeromonah Makarije, Pahomije od Rije­ke Crnojevića (“ot ostrov Dioklitijskago jezera”), itd., nijesu, niti mogu na nijedan Božji način bit' – “tamo njihovi” štampari.

Nešto su stariji i nešto su malo priđe (prije) počeli stvarat-štampat od Vukovića.

4

Manastir Starčevo je dobro kulture od nacionalnog značaja: Na zli usud crnogorske kulture i ovog 640 godina starog manastira, sredinom '90-tih XX vijeka, Starčevu Goricu nastanjuje (uz “blagoslov”) “monah-dođoš”, koji zapodijeva raznorazne ”intervencije” na manastiru, sporad ostvarivanja svojih i ciljeva SPC!

Liše primjedbi da su:

“Ugrađene metalne dveri na ulaz u manastirsku crkvu - položen olovni lim (table) kao  krovni pokrivač, namjesto našeg tradicionalnog mediteranskog pokrivača (tigle kanalice) - pri zidu bočne južne apside prislonjeni solarni paneli - stari pod od opeke u slogu “riblja kost”, zamijenjen fabrički rezanim kamenim pločama, postavljen malo u “redove”, malo “riblja kost” (u svakojem slučaju - postavljen je ka' da se “autor”  ruga') - skromno oblikovani ikonostas i časna trpeza; pri/na obnovljenom konaku dodati estetski i kroz materijalizaciju, neprimjereni trijemovi -ugrađena metalna vrata i okna, a na oknima metalne škure - i ovđe prislonjeni solarni paneli; podignute dvije samostojeće pomoćne “kućice”.

Obnovljena je i kapija na ulazu u portu nije zasnovana na tradicionalnim rješenjima kod kojih se šljeme dvovodne kapije postavlja paralelno sa zidom. Uvođenjem novih elemenata kakvo je krovno rješenje kapije gube se podaci o autentičnim, tradicionalnim rješenjima; izmijenjena je konfiguracije dijela terena; koje devastiraju, degradiraju i ruže manastirski kompleks, to jest, negativno uplivaju na arhitektonske i ambijentalne vrijednosti ovog bisera našeg sakralnog našljeđa, ali su (eto) uz demontažu, zamjenu, oburdavanje, štemovanje, ... -ove “intervencije” ipak (manje ili više) otklonjive, popravljive i zamjenjljive - postoje i “intervencije”, od kojih je prva “neispravljiva do u potpunosti”, a druga je “u potpunosti neispravljiva”.

5

Manastrirska crkva je nekad bila freskopisana: Ne zna se tačan period nastanka tadašnjeg oslikavanja unutrašnjosti crkve, ali je za pretpostavit da se to najvjerovatnije desilo u prvim decenijama nakon izgradnje Manastira (obično je tako bivalo).

Vaskoliki freskopis iz toga perioda je otpa'-nesta', skupa sa podlogom na kojoj je slikano, tako da su se dugo već viđeli apsolutno “čisti” zidovi od našeg “ljutog krša” i sige na svodu kupole.

Na tom otpalom materijalu nađeno je zanemarljivo malo sitnih djelova freskoboje, koji su mogli poslužit samo ka' dokaz da je unutrašnjost crkve nekad bila freskopisana.

Znači - ne zna se kako je nekadašnje freskoslikarstvo u Manastiru Starčevo izgledalo, to jest, ne zna se koje i kakve su to freske (svece, slikarske kompozicije) Balšići i drugi, svojim očima gledali u ovom i ostalim njihovim manastirima (naravno - liše motiva iz Svetog pisma).

6

Unutrašnji arhitektonski sklop je morao ostati vidljiv:  Mislim i tvrdim da su, kao i stoljećima prije, unutrašnji arhitektonski sklop i graditeljski slog - morali ostat “vidljivi” (znači: originalni zidovi, tehnika zidanja, vještina i način konstruisanja nosećih lukova, svodova i kupole) i da tako očuvani, budu svjedočanstvo jednog divnog i osobitog doba srednjevjekovne (Zetske) sakralne arhitekture, koja pripada korpusu mediteranske arhitekture - umjetnosti - kulture.

Ima značajnih, starih manastira i crkava, koje su ostale neoslikane: “jer nema dovoljno “podataka-ostataka” nekadašnjeg freskoslikarstva da bi se uradila odgovorna-stručna rekonstrukcija; što se, poslije više stoljeća “zakašnjenja”, u umjetničkom smislu - smatra neprikladnim i neozbiljnim danas oslikavat te starinske božje kuće - to ne bi bio “odraz” vremena, okolnosti, kulturološkog konteksta, ... - ukratko, to ne bi bila istina; jer je (skupa s dva gornja stava), jednostavno neuporedivo značajnije i jedino vrijedno: sačuvat i pokazat - autentičnu arhitekturu”.

7

Pozitivni primjeri restauracije manastira: U tom smislu, kao pozitivne primjere (među ostalim), pomenuću: Manastir Stanjeviće (nema freskoboje na njegovijema zidovima ni svodu) i Crkvu Svetoga Petra i Pavla u Bijelom Polju, đe su ostaci (manji ili veći fragmenti) nekadašnjeg freskopisa, konzervirani i pokrivaju malu površinu unutrašnjosti crkve, dok je dominantni dio površine zidova i svodova, nakon “gubitka-propadanja” fresaka, ostao “ogoljen”, sa svim vidnim i vrijednim ondašnjim graditeljstvom (barem je tako bilo 2004. godine, kad sam kao član Komisije za utvrđivanje stanja nepokretne baštine kulture Crne Gore, obigra' vaskoliku Crnu Goru i pośetio i ovu crkvu).

Nadam se da niko u današnje doba neće “potrčat” da ih malteriše i freskopiše.

Ovđe se već radi o nečem drugom!

Manastirska crkva je iznutra malterisana, jer je ista “pod obavezno i neizbježno morala bit freskopisana”.

Nepoštovanje crnogorske kulture i tradicije: To je (opet) učinjeno zbog nepoštovanja crnogorske kulture, s ciljem nipodaštavanja crnogorske kulture i s očiglednom namjerom mijenjanja crnogorske kulture, našeg našljeđa i tradicije.

Konkretno:  Na udarnim mjestima (odmah lijevo i desno od ikonostasa - viđet priloženu fotografiju), naslikana su “dva lika” kojima ovđe mjesto nije, kao što ga (ni jednom od njih) ne može bit' ni u crkovnomu kalendaru Crnogorske pravoslavne crkve.

Radi se o likovima Simeona i Save Nemanjića.

Anticivilizacijski cilj je jasan: za 100, 200 godina, ovi likovi trebaju śedočiti da su dubokoukorijenjeni dio crnogorske tradicije, što nije tačno!

Ta navodna »ukorijenjenost« se tek na Balšiće, koji su bili katolici - ne može odnosit.

Naime, naša ovdašnja tobošnja”ponešenost” za Simeonom i Savom je: prije 750-800 godina, na ovim prostorima,”na silu” uvezena; potom vjekovima i vjekovima blijedo (da bljeđe nije moglo bit' tinjala,   

-      onda počev od 1856. godine, kroz ime ovoga mlađeg (opet »inicirano« od »dođoša« u Crnu Goru (»vrlo pouzdanog« mitropolita)), nametana;

-    tokom okupacije od 1918-te pa dvije naredne decenije, »pod moranje« nametnuta;

-   u potonje dvije i po decenije nam se opet neprirodno, agresivno i po svakoju cijenu nameće, osobito kad je u pitanje ovi stariji i »zapostavljeniji« lik.

 

8

Šta kažu istorisjke činjenice: Istorijske činjenice zbore da je Stefan Nemanja sve po vaskolikoj ondašnjoj Duklji:  nemilosrdno oburda' i razorio, surovo pohara' i opustošio i namjerno u živi plam i oganj uždio - liše Kotora grada.

“Ostale gradove poobara i poruši i pretvori slavu njihovu u pustoš ...” (Stefan Prvovenčani: “Žitije Svetog Simeona”).

“ ... gradove sazidane od njih, razruši i izmeni slavu njihovu u sliku pustoši, i ime njihovo ne nazva se više tamo u oblasti toj ...” (Domentijan: “Žitije svetog Simeona”).

Takav Nemanja je bio agresor, okupator i neprijatelj Duklje!

Kome pravo kome krivo - šćeli ne šćeli:

Neko - ko je ubijajući, koljući i prosipljući toliko silne krvi po Duklji,okrvavio svoje ruke (i to ne do lakata, no do ramena) - ko je donio smrt, strah i glad, iznudio suze, patnju i bol, ostavio bez domova i ognjišta, nagna' u zbjegove, ... - i ko je (zbog sveg pobrojanog) unesrećio i sljedeće generacije onih čija dukljanska krv i danas teče žilama našim - može bit' samo zlotvor i zlikovac, što Simeon “mirotočivi” i jest, ako ćemo jedino pravo i istinito, a istina je, valjda - preča od svega! Upravo tako su ga tada naši pra-prađedovi i smatrali i mogli doživljavatI, jer im je samo to svojim “zlodjelima”- bio “zaslužio”.

Eto, takvog Nemanju zamonaši Sava - i čak proglasi “svecem" i to “mirotočivim”.

Za nas Crnogorce, ovi krvnik naših predaka može bit' samo - puka suprotnost od “mirotočivog”!

Niđe ne pročitah da je Sava “osudio” neviđene očeve zločine počinjene po Duklji  te da se kao hrišćanin barem ogradio  od užasa očevih zločina.

Sve to zbori o samom Savi.

Šta dalje: Glede svega gore pobrojanog i opisanog, a na osnovu: “Elaborata o revalorizaciji nepokretnog kulturnog dobra Manastir Starčevo”, Ministarstva kulture Crne Gore - Uprave za zaštitu kulturnih dobara treba: otući vaskoliki oslikani malter sa zidova i sa svoda ove manastirske crkve, što je nemoguće “do u potpunosti” uspješno izvesti sa sige na svodu kupole, zbog njene strukture i teksture i zbog kvaliteta današnjeg maltera.

Treba li naglašavati da je sve ovo urađeno bez saglasnosti nadležnih intitucija države Crne Gore, ali i bez “reakcije” inspekcijskih službi i sudskih organa ove iste uboge “države”. (Nastaviće se)

 

(Autor je arhitekta i član nekadašnje Komisije za utvrđivanje stanja nepokretne baštine kulture Crne Gore)

Komentari: 26

Buba Beograd

20. 06. 2017 - 07:43

Ko je odgovoran za ovakav kulturocid ? Očigledno da institucije države koje su trebale da spriječe uništavanje kulturnog indetiteta crnogorske nacije ,to i ne žele jer u mnogome dijele poglede Amfilohija Radovića I SPC koja je već dovršila zločin.Ovakva demonstracija nemoći gdje je jedna popina sa Cetinja jača od države ,nečuvena je i u najgorim i najstrašivijim društvima.I nije to najgore,zbog toga uživaju i najveću popularnost i povjerenje,što najbolje govori o totalnoj zapuštenosti duha jednog naroda.
Petar 01

20. 06. 2017 - 08:47

Da li je ovo isti autor koji je potpisao projekat pored hotela Mogren u Budvi? Čudi me da ga blizina zidina starog grada nije inspirisala da na primjeru pokaže kako se projektuje. Ovako jedno piše drugo radi. Nadam se da nećete obrisati komentar, jer autor sam umije da polemiše žestoko, pa se nadam da ću dobiti suvisli odgovor
Andra

20. 06. 2017 - 13:41

Jeste i ja sam frapirana da će nići onakva zgrada, koja će takođe biti simbol devastacije. Nema svako priliku da projektuje na tako elitnoj lokaciji, a gospodin je priliku upropastio.
sta je tu devastirano

20. 06. 2017 - 08:50

Evo im i poljski cenif uslikao kolko se trudio ha ha ha !!! Vidis kolko su srpski svestenici savremeni i edukovani da odmah pored cenifa drze bure sa krecom radi dezinfekcije i neprijatnih mirisa . on to sigurno nema a kritikuje.
Крсто Ивановић

20. 06. 2017 - 11:39

Одавде се може научити како неписмен човјек пише "извјештај". Само толико.
RAŠO

20. 06. 2017 - 13:45

Nije samo manastir Starčevo devastiran, već i Ostrog i svi manastiri i crkve po Crnoj Gori, sve što je Risto radović i njegovi stručnjaci dotakao pretvoreno je u kičeraj, Ovakavo uništavanje kulturnih dobara Crne Gore nije zabilježeno ni za vrijeme Turske i Austrougarske., naprotiv i oni su poštovali svetinje i prošlost jednog naroda. Risto sve prekraja i prevodi u Srpsku imovinu, SRAMNO I OD NJEGA I DRŽAVNIH VLASTI KOJE MU TO DOZVOLJAVAJU.
zeljeni

20. 06. 2017 - 15:30

Pa jesu Turci postovali svetinje vise od crnogorskih zelenasa al opet stoji njihovo topovsko djule u zidu pod Ostrog kad su ga gadjali .
Okk mene

24. 06. 2017 - 08:17

Rašo, nemoj da se koristiš ovakvim stvarima da Turci i Austrougari nisu uništavali crkve i manastire. Otkud ti to? Pa ko nam je na silu otkupio manastir Stanjevići i ko je palio i rušio Cetinjski Manastir? Srbi? Ne sporim Rašo da je trebalo dobiti dozvole ali dozvole kao što znaš nikad dobili ne bi. A da su htjeli Rašo da čuvaju manastire i crkve oni bi ih čuvali još od 1945! A nisu Rašo moj, nisu, no su ih namjerno uništavali i učili nas da nema Boga, sjećaš li se Rašo dobri? I sada kada se neko "drznuo" da sačuva što se može sačuvati ti Rašo skačeš i brujiš protivu srpske okupacije. Neka Rašo, odmori malo ili uzmi lopatu u ruke pa očisti oko svoje crkve, podji u banku daj prilog da se obnoviuu nekaq crkva ili bi najbolje bilo da ti i tvoji seljani zatražite od Ministarstva dozvolu za obnovu vaše seoske crkve.... pa da vidiš što su muke teške. Rašo brate, ne zaboravi da su i PČetrovići Srbi, da je i Sveti vasilije Ostroški i Tvrdoški Čudotvorac, Slava mu i Milost, Srbi. Potamo se Rašo
Ortodoks

25. 06. 2017 - 10:17

Gospodine Radovane, Vidim da ozbiljno pišete, pa da vam "ozbiljno" postavim jedno , meni značajno, pitanje. Gdje ste bili gospodine Radovane - Rašo svih ovih godina da sačuvate naše kulturno blago? Niste prstom mrdnuli, i ne zamjerite ali nekako sam siguran da ste do juče psovali Boga, da ste popove nazivali četnicima, da ste bili za to da se zatru svi tragovi postojanja crkve i vjere , posebno svoje , pravoslavne. Ne vjerujem Radovane da ste ikada za svog života očistili ijedno crkveno dvorište, donirali pare za obnovu bilo kojeg kulturnog objekta u CG. Niste Radovane niste i vi to znate. Sada, kada je postalo profitabilno , napadati mitroplita i SPC odmah ste uskočili u prvi red i nasrćete na sve sveto. Puno je vas takvih koji bi danas, na "demokratski" način da postanete viđeni crnogorci, bez sablje, bez predaka, bez doprinosa Crnoj Gori osim pričom i pisanjem po portalima protiv Srba i Srbije i SPC. Radovane....ne broji se, "Zapljuvao sam te Radovane!" -što bi rekli mi Cetinjani
Ortodoks

25. 06. 2017 - 10:22

Zaboravih Radovane podsjetiti te da smo više mi sami Crnogorci svojim nečinjenjem i činjenjem, više od Turaka, Austrougara, Italijana, Njemaca, Engleza i Amerikanaca zajedno doprinijeli uništenju našeg kulturnog nasledja, zato vas molim da ostavite SPC na miru, oni će barem nešto sačuvati, a ovi koji su čuvali ikonu Filermosu neka vrate brilijant koji su kao "ponosni, 110% crnogorci sa sve džamadanima i brkovima" otuđili. Nije važno ko je učinio to junačko djelo, važno je da se vrati Svetoj Ikoni da nas prođe prokletstvo. Tako moj Radovane, dobri.... i zabrinuti. Što rekoše nekadašnji saboprci: Oprosti Slavko, posa je posa!"
Станислав

20. 06. 2017 - 17:09

Криминализујете оно што треба да хвалите, да имате поштења. Нико више у историји Скеднерије, Приморја, Црне Горе, Брда, Зете, Старе Херц.св Саве...није у обновио и изградњо цркава од митрополита скендеријско приморског и црногорског Амфилохија. Да немате величанствен храм у ПГ то би још био Титоград,којег је Тито,узгред и бомбардовао преко "савезника",па му дао своје име!
RAŠO

20. 06. 2017 - 18:44

Stanislave koliko ko ima poštenja je relativna stvar. Ako vi gledate na poštenje Ristovo, a izgleda da je i tvoje slično, to što pokušava, a dobrim dijelom i uspijeva, da sve manastire i Crnogorsko crkveno vlasništvo prepiše na Beogradsku patrijašiju, to je vaša stvar. Sa moje tačke gledišta to je sramno i bestidno i krajnje nepošteno. Što se tiče obnove, način na koji se vrši ta obnova je katastrofalan, bolje reći uništavajući, Ako hoćeš narodski ne obnavlja on uništava i prisvaja Crnogorska kulturna dobra.
Boban Bg

20. 06. 2017 - 21:10

Od kad se to zove obnova. Vi primitivci mislite da se od manastira pravi "stariji Dubrovnik"? Ko vas je to naučio varvari da je mijenjanje orginalnog izgleda iz XIV stoljeća obnova? U kojoj to zemlji se to radi? Radite li to po Srbiji? Bez dozvole Zavoda za zaštitu kulturnog i spomeničkog blaga? Mijenjete li izgled zaštićenih spomenika kulture? Vi ste obični varvari koji ne poštujete ništa.
Perperius

20. 06. 2017 - 22:55

Što napadaš srbijance kad je Risto iz Crne Gore. Kakve Srbija ima veze sa ovim? Vi bi za sve Srbiju optužili.
St Kliment

21. 06. 2017 - 00:07

Doticni Stanislav je iz Sumske i Crnu Goru i Crnogorce ne moze ocima vidjet. Uzor su mu Amfilohije i Deretic. Mislim da cak ima i poteskoca psihosomatske prirode.
Slobodasn Gluščević

27. 06. 2017 - 15:59

Stanislave što treba hvaliti, krađu imovine lažno prepisanje na lažnog titulara, potpuno uništenje građevine do ruđenjuai gradnje nečega što nikad nije bilo, i to od srane srbina Rista Radovića i njegove pseće bande? Ništa on sačuvao nije, a treba odgovarati pred zakonom, pred Bogom će sam odgovarati. Odvratnije graževine od one u Podgorici se na planeti zemlji gfradilo nije, a ciljeve bombardovanja nije Tito birao nego njegov štab u kojem je bilo najviše Srba.
zelenas

20. 06. 2017 - 17:14

Koje gluposti vi pisete zaista za ginisa.Zasto CPC ne napravi koju crkvu evo 20 godina od kada su registrovani nego dozvolise Srbima da jos crkava podizu.Nemanjici su prije 800 godina isli odavde 1500 km da grade manastire, a CPC ne moze jednu crkvicu sagraditi na teritoriji CG.Sramno ponasanje jer izgradnja skromne crkve je oko 50 000 eura, a sto se tice Nemanjica oni su oslobadjali ove teritorije od Rimljana jer su Nemanjici bili C?rnogorci, Nemanjin otac Desa se prezivao Vojisavljevic, tako daq su Nemanjici jedini u Istoriji CG koji su bili na vlasti sa ovih prostora ,Vojisavljevici iz Travunije, Balsici iz Francuske a od njih su Crnojevici , Petrovic iz Zenice-Bosna
Slobodasn Gluščević

27. 06. 2017 - 16:09

Nemanjići nijesu po Crnoj Gori gradili crkve, osim Morače i Šorševih stupova ni jedne njihove građevine nema, Uzgred nijesu oslobađali or Rimljana nego Grka, smatrajući pravoslavlje jeresi, da bi se umilili Papi nebi li im dao krunu, a Crnogorci su izvorno katolici- Otkud znaš da se Desa perzvao Voislavljević? ali sve jedno oni su Dukljani, Ps Petrovići nijesu iz Bosne, več iz Dalmacije, sudći po porodičnom grbu. Za Balšiće, takođe po porodičnom grbu bi se rekli da su Normani, a li Crnojevići su domaći, osuima ako nijesu od neke normanske familije iz śeverne Albanije.
Perperius

20. 06. 2017 - 22:53

Kakva propaganda o Nemanjićima. Uostalom kako nemaju veze sa CG kad su Sava i Stefan Nemanja rođeni na teritoriji današnje CG.
St Kliment

21. 06. 2017 - 00:09

Rodjeni jesu ali kao izbjeglice.
Мирослав Ђукић

23. 06. 2017 - 15:06

Ако ћемо право, Петровићи су такође избеглице! Свако племе и нахија је по један збег, неко из Љеша, Неко из Зенице, неко са Златибора, а неко са Косова... У чему је ту проблем?
Slobodasn Gluščević

27. 06. 2017 - 16:12

Pa nije problem ako se rezumije da zapravo nijesu izbjeglice, nego povratnici koji su poslati tamo da vladaju, pa se vratili u svoju zemlju kad su tužini prevladali.
Slobodasn Gluščević

27. 06. 2017 - 16:10

Baš svi?
Мирослав Ђукић

23. 06. 2017 - 15:03

Начекали смо се, али ево опет нашег Словенца! Дође нам још љући и жутичавији... Очито га је много погодило што се Митрополија дрзнула да обнови девастирани манастир! Да су направили Прешернову клет на острву, он би то поздравио, али ово? Јасно је да су њему православни манастири најлепши кад су руинирани! Ваљда су тако, како су некад изгледали, порушени и без крова, били "најцрногорскији"? А кад види на фресци обновљене манастирске цркве Светог Саву, или Светог Симеона, наш Словенац просто побесни! Па њих су двојица рођени на обали Рибнице, како су могли бити агресори на "дукљу"?
Okk mene

24. 06. 2017 - 08:09

Zanima me samo kako vam nisu smetale porušne crkve, oburdani manastiri, uništene freske , groblja, gradovi....prije ove obnove? Zašto ste ćutali od 1945 do 1997 i zašto? Pročitajte knjigu Pavla Mijovića Zlosrećno nasleđe i sve će vam biti jasno. Najljući neprijatelji Srba i Srbije i SPC su upravo oni građani Crne Gore koji su od 1945 u Beogradu i koji su se sjetili Crne Gore 1993 kada im je postalo tijesno u Beogradu u vilama koje su oteli. Onda su krenuli da crnogorče i vole Crnu Goru, a do tada nisu ni znali da postojimo. Sada im je Budva centar turizma a nekad je Poreč, voljeni Hvar, Split, Makarska bilo jedino njuihovo ljetovalište. Crna Gora je bila divlja i zaostala za taj prefinjeni novoizgrađeni ukus. Sramotno je to, mnogo. Danas SPC napadaju oni ljudi koji su svojim planovima, projektima i podrškama na legalan način devastirali naše primorje. To je toliko licemjerno i bezočno da se ponekad pitam ODAKLE SU TI LJUDI? Ne mogu da vjerujem da su živjeli i rasli sa nama.
Okk mene

24. 06. 2017 - 08:24

Kad pročitah ovaj dolje navedeni pasus, nametnu mi se slika Merkala, vase Miskina, Račka i onog Vokera! Ama u dlaku. Kako se ti ljudi nanjuše to je čudo jedno! Plašim se e će nas bombardovati NATO kad ovo pročitaju iako smo člani alijanse, toliko je potresno napisano.. Evo čitajte: "Neko - ko je ubijajući, koljući i prosipljući toliko silne krvi po Duklji,okrvavio svoje ruke (i to ne do lakata, no do ramena) - ko je donio smrt, strah i glad, iznudio suze, patnju i bol, ostavio bez domova i ognjišta, nagna' u zbjegove, ... - i ko je (zbog sveg pobrojanog) unesrećio i sljedeće generacije onih čija dukljanska krv i danas teče žilama našim - može bit' samo zlotvor i zlikovac, što Simeon “mirotočivi” i jest, ako ćemo jedino pravo i istinito, a istina je, valjda - preča od svega! Upravo tako su ga tada naši pra-prađedovi i smatrali i mogli doživljavatI, jer im je samo to svojim “zlodjelima”- bio “zaslužio”.
Novi komentar